Quốc gia đặc biệt nhất thế giới

Quốc đảo Kiribati nằm ở Thái Bình Dương. Ảnh: Pinterest.

Kiribati (tên chính thức Cộng hòa Kiribati) là quốc đảo nằm rải rác trên diện tích 3,5 triệu km2 ở trung tâm Thái Bình Dương, thuộc châu Đại Dương.

Theo World Atlas, đây là quốc gia duy nhất có lãnh thổ nằm trên cả bốn bán cầu của trái đất, trong khi châu Phi là lục địa duy nhất được biết đến với đặc điểm địa lý tương tự.

Quốc gia đầu tiên đón ngày mới

Mặc dù có lãnh hải rộng lớn, tổng diện tích đất liền của Kiribati chỉ khoảng 811 km2, khiến nó trở thành một trong những quốc gia nhỏ nhất về diện tích đất liền. Quốc gia này nằm ngay gần đường xích đạo, với tọa độ ước tính là 3.3704 độ Nam, 168.7340 độ Tây.

Theo Destination Earth, tại điểm cao nhất, Kiribati chỉ cao 8 mét so với mực nước biển. Khi nhìn trên bản đồ, quốc gia này rất khó nhận ra vì diện tích nhỏ và các đảo phân tán. Thậm chí, nhiều người còn phát âm sai Kiribati. Tên nước phải phát âm là Kiribaas, còn người và ngôn ngữ gọi là i-Kiribati (phát âm là i-Kiribaas).

Thông thường, lãnh thổ các quốc gia chỉ nằm trong một bán cầu, trừ một số ngoại lệ như Mali, Algeria và Pháp nằm ở hai bán cầu. Tuy nhiên, Kiribati nằm trên 33 đảo san hô vòng, trải rộng trên khắp bán cầu Bắc, Nam, Đông và Tây.

Quốc gia này có ba nhóm đảo chính: Gilbert, Line và Phoenix. Một số đảo thuộc quần đảo Gilbert nằm ngay phía bắc và phía nam đường xích đạo. Trong khi đó, quần đảo Line, bao gồm điểm cực đông của Kiribati, trải dài sang bán cầu Tây và cắt ngang đường đổi ngày quốc tế.

Một trong những hòn đảo nổi tiếng nhất trong quần đảo Line là Kiritimati (Đảo Giáng Sinh) - nơi đầu tiên trên Trái đất đón ngày mới và năm mới. Điều này là do Kiribati đã điều chỉnh đường đổi ngày quốc tế vào năm 1995 để tất cả 33 hòn đảo đều có cùng một ngày (trước đây, Kiribati từng bị chia đôi bởi đường đổi ngày quốc tế).

Trang phục đón năm mới của người dân Kiribati. Ảnh: Pretend.

Mong manh trước biến đổi khí hậu

Kiribati từng chịu sự thống trị của Vương quốc Anh và giành được độc lập năm 1979. Người dân nói tiếng Anh và tiếng Gilbertese. Kiribati đã công nhận hai ngôn ngữ này là ngôn ngữ chính thức. Quốc gia này sử dụng tiền tệ là đồng đôla Kiribati, tuy nhiên, đôla Australia cũng được chấp nhận.

Đất nước này sở hữu di sản văn hóa phong phú, gắn chặt với truyền thống truyền miệng, âm nhạc và vũ điệu. Âm nhạc truyền thống của Kiribati nổi bật với lối hát ngâm và tiết tấu tạo bằng cơ thể, thường được đệm thêm guitar. Trong khi đó, các điệu múa có những động tác đặc trưng, mô phỏng sải cánh của chim hải âu - biểu tượng quốc gia.

Kiribati có khí hậu rừng mưa nhiệt đới và thường xuyên bị ảnh hưởng bởi bão và lũ lụt. Lượng mưa lớn nhất tập trung từ tháng 11 đến tháng 4. Từ tháng 10 đến tháng 4 là khoảng thời gian có nhiều ngày nắng nhất với nhiệt độ trung bình khoảng 30 độ C.

Nền kinh tế của Kiribati chủ yếu dựa vào đánh bắt thủy sản và sản xuất dừa khô. Đất nước này gặp nhiều khó khăn do nguồn tài nguyên hạn chế và phụ thuộc vào viện trợ từ bên ngoài. Hiện, Kiribati đang tìm cách đa dạng hóa kinh tế, thông qua các hướng như xuất khẩu cá cảnh và nuôi trồng rong biển.

Vị trí địa lý đặc biệt của Kiribati mang ý nghĩa biểu tượng lẫn thực tiễn. Việc trải dài qua 4 bán cầu cho thấy sự hiện diện của quốc gia này ở quy mô toàn cầu, dù diện tích nhỏ và dân số chỉ khoảng 123.000 người (tính đến tháng 5/2022).

Tuy nhiên, quốc gia này lại bị chia cắt bởi khoảng cách lớn giữa các đảo, khiến việc quản lý, di chuyển và kết nối trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, nằm giữa Thái Bình Dương khiến Kiribati dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Mực nước biển dâng đe dọa các đảo san hô thấp, buộc quốc gia này phải tìm cách bảo vệ cả lãnh thổ lẫn bản sắc văn hóa.

Ngọc Bích