Quảng Trị chuyển hóa du lịch thành động lực kinh tế

Ảnh: Oxalis Adventure

Tạp chí The Times (Anh) mới đây vừa giới thiệu danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam năm 2026, trong đó có Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị. Theo Tạp chí The Times, Phong Nha - Kẻ Bàng nổi tiếng với hệ thống hang động quy mô lớn, cùng các tour đi thuyền khám phá động Phong Nha, đi bộ tham quan động Thiên Đường hoặc các tour du lịch mạo hiểm tại hang Sơn Đoòng, hang Va, hang Én…

Cùng với Phong Nha - Kẻ Bàng, Huế, Hà Nội, Thánh địa Mỹ Sơn (Đà Nẵng), Sa Pa (Lào Cai), Hoàng Su Phì (Tuyên Quang), thác Bản Giốc và Núi Mắt Thần (Cao Bằng), bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), Cát Tiên (Đồng Nai), dải biển từ Quy Nhơn đến Phan Rang, Côn Đảo (TP. Hồ Chí Minh) là những điểm đến đẹp nhất Việt Nam năm 2026 được Tạp chí Times lựa chọn.

Rào cản về khoảng cách địa lý từng là một thử thách đối với du khách muốn đến thăm Quảng Trị, nhưng nút thắt này hiện đã được tháo gỡ hoàn toàn. Với sự ra mắt của đường bay Cam Ranh (Khánh Hòa) – Đồng Hới, tuyến bay Hà Nội – Đồng Hới của hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways, cùng tuyến tàu hỏa hành trình di sản kết nối Phong Nha – Huế, con đường đến với vùng đất lửa oai hùng và thiên nhiên tươi đẹp đã trở nên dễ dàng và đầy cảm hứng. 

Trong dịp Quốc khánh 2/9, Quảng Trị đón 294 nghìn lượt khách du lịch. Ảnh: Phong Nha - Kẻ Bàng

Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị cho biết, trong dịp Quốc khánh 2/9, toàn tỉnh đón 294 nghìn lượt khách du lịch, mang về tổng doanh thu 338,1 tỷ đồng. Từ Ngày hội Văn hóa cộng đồng tại Đông Hà, tuyến tàu du lịch Cố đô Huế - Phong Nha, lễ hội phá Tràm, các lễ hội đua thuyền truyền thống trên biển Cảnh Dương, đến lễ hội thả diều khổng lồ, chương trình ca nhạc và bắn pháo hoa tại Đồng Hới… Tất cả đã tạo nên sức hút đa lựa chọn cho du khách.

Tại hội nghị công bố Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng tháng 8 vừa qua, ngành du lịch Quảng Trị thông tin Phong Nha - Kẻ Bàng đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu vào năm 2003 và tiếp tục được mở rộng vào năm 2015. Năm 2025, Phong Nha - Kẻ Bàng và Hin Nam No được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới, tiếp tục mở rộng giá trị và không gian của di sản.

Cũng trong năm 2025, điểm đến này giành “cú đúp” giải thưởng Điểm đến thiên nhiên hàng đầu Việt Nam và Vườn Quốc gia hàng đầu châu Á tại Lễ trao giải World Travel Awards (WTA) 2025 – giải thưởng được ví như “Oscar của ngành du lịch thế giới”. Sau chiến thắng này, hồi tháng 5 vừa qua, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục góp mặt trong danh sách đề cử của giải thưởng năm 2026.

Phong Nha - Kẻ Bàng nổi tiếng với hệ thống hang động quy mô lớn, kỳ vĩ. Ảnh: Phong Nha - Kẻ Bàng

Hiện Phong Nha - Kẻ Bàng có 19 tuyến, điểm du lịch đang hoạt động. Ban Quản lý Vườn tổ chức kinh doanh du lịch sinh thái theo 3 hình thức gồm tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng. Việc công nhận Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng tạo cơ sở pháp lý cho công tác tổ chức, quản lý và khai thác tài nguyên du lịch; đồng thời góp phần tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động đón khách quốc tế tại khu vực biên giới.

Theo định hướng, đến năm 2030, Phong Nha - Kẻ Bàng phấn đấu trở thành trung tâm du lịch quốc gia, quốc tế. Hình thành các sản phẩm đặc trưng về thám hiểm hang động, du lịch sinh thái, nghiên cứu và đủ điều kiện để được công nhận là khu du lịch quốc gia. Giai đoạn 2035 - 2050, Phong Nha - Kẻ Bàng được định hướng trở thành khu du lịch trọng điểm của Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm của Đông Nam Á và điểm đến khám phá, trải nghiệm thiên nhiên hàng đầu Việt Nam.

Dù hiện tại lượng khách quốc tế chỉ chiếm chưa đến 1% tổng lượng khách đến Quảng Trị, nhưng đáng chú ý là dòng khách này duy trì tương đối ổn định, với nhiều thị trường như Anh, Australia, Hà Lan, Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan.

Ở góc nhìn khác, hiệu quả của du lịch giờ đây không nên chỉ được đo bằng tổng lượt khách. Những chỉ số như mức chi tiêu bình quân mỗi khách, số đêm lưu trú, tỷ lệ khách sử dụng từ hai dịch vụ trở lên, tỷ lệ khách quay lại và tỷ lệ doanh thu được tạo ra bởi doanh nghiệp địa phương mới phản ánh rõ hơn khả năng chuyển hóa du lịch thành động lực kinh tế.

Tour tham hiểm Hang Sơn Đoòng tháng 1/2026. Ảnh: Oxalis Adventure

Đáng lưu ý, Phong Nha – Kẻ Bàng hiện sở hữu một sản phẩm đạt danh hiệu “tour du lịch đắt nhất Việt Nam”: tour thám hiểm Hang Sơn Đoòng. Việc khai thác du lịch tại đây không theo hướng đại trà mà được quản lý bằng hạn ngạch nghiêm ngặt. Theo thông tin từ các cơ quan quản lý và đơn vị tổ chức tour, mỗi đoàn chỉ được phép tối đa 10 khách, tổng số khách mỗi năm không vượt quá 1.000 người.

Chính giới hạn này là một trong những lý do khiến tour Sơn Đoòng luôn trong tình trạng “cháy chỗ” nhiều năm liên tiếp, và đến nay đã được đặt kín cho toàn bộ lịch khai thác tới hết năm 2028.

Theo thông tin công bố trên website của Oxalis Adventure – đơn vị duy nhất được cấp phép tổ chức tour Sơn Đoòng, giá tour hiện khoảng 80 triệu đồng/người cho hành trình 6 ngày 5 đêm. Mức giá này đã bao gồm phí tham quan, phí bảo tồn, trang thiết bị an toàn, đội ngũ hướng dẫn – chuyên gia an toàn, porter, kiểm lâm đi kèm, cùng các bữa ăn và lưu trú trong rừng, trong hang.

Từ khi bắt đầu khai thác vào tháng 8/2013 đến tháng 12/2025, Oxalis đã phục vụ tổng cộng 9.552 lượt khách tham gia tour thám hiểm Sơn Đoòng. Theo thống kê của đơn vị, khách quốc tế chiếm 80%, khách Việt chiếm 20% tổng số khách tham gia tour. Mục tiêu của tỉnh Quảng Trị đối với sản phẩm hang Sơn Đoòng là tạo ra sản phẩm du lịch giá trị cao, mang đẳng cấp quốc tế ngay tại Phong Nha - Kẻ Bàng, giới hạn số lượng khách tham gia để bảo đảm công tác bảo tồn.

hành trình Khám phá Hang Tiên - Tú Làn: trekking xuyên rừng, bơi trong hang động, chèo SUP giữa rừng và nghỉ đêm tại Làng Du lịch tốt nhất thế giới. Ảnh: Oxalis Adventure

Từ sự khan hiếm này, sản phẩm tạo ra khát khao chinh phục của giới đam mê mạo hiểm trên thế giới, từ đó thúc đẩy truyền thông toàn cầu nhằm quảng bá điểm đến và du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, và xa hơn là du lịch Quảng Trị và Việt Nam.

Thực tế, do không kịp đăng ký tour Sơn Đoòng, ước tính gần 49.000 du khách khác đã chuyển hướng sang các tour thám hiểm độc đáo không kém, như Rừng Sâu Hang Ba, Tú Làn hay các hang động khác. Từ đó mang lại doanh thu hơn 300 tỷ đồng cho du lịch địa phương.