Quảng Ngãi: Sắc Mường giữa vùng biên Sa Loong

Tại thôn Hào Lý, UBND xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Ngày hội làng Mường, mừng Tết Độc lập năm 2026. Hoạt động được duy trì thường xuyên, trở thành không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi người dân gặp gỡ, giao lưu, vui chơi và cùng nhau gìn giữ những nét đẹp truyền thống của dân tộc Mường.

Không gian ngày hội trở nên rộn ràng với các tiết mục văn nghệ mang đậm dấu ấn văn hóa Mường. Những điệu múa truyền thống được trình diễn xen kẽ với các tiết mục hiện đại, tạo nên sự giao hòa giữa giá trị văn hóa truyền thống và đời sống đương đại. Trong đó, múa sạp với sự tham gia của những thiếu nữ Mường trở thành một trong những điểm nhấn thu hút người dân và du khách.

​​​​​​Múa sạp – nét văn hóa đặc trưng của người Mường tại ngày hội. Ảnh: Nguyễn Ban

Không chỉ hiện diện trên sân khấu, văn hóa còn được thể hiện qua những hoạt động cộng đồng gần gũi. Trò chơi ném còn cùng các hoạt động giao lưu thể thao tạo nên không khí sôi nổi, đồng thời mở ra cơ hội để người dân thôn Hào Lý gặp gỡ, giao lưu với các thôn khác trên địa bàn xã.

Các nữ cầu thủ thi đấu đầy hào hứng tại Ngày hội làng Mường. Ảnh: Nguyễn Ban 

Từ những trò chơi dân gian đến các hoạt động thể thao, ngày hội tạo nên không gian để người dân cùng tham gia và chia sẻ niềm vui. Những sinh hoạt tưởng chừng giản dị ấy góp phần đưa các giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với đời sống hiện tại, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thôn Hào Lý hiện có 145 hộ dân với hơn 600 nhân khẩu, trong đó khoảng 90% là người Mường từ tỉnh Hòa Bình vào làm ăn, sinh sống từ năm 1991. Sau hơn ba thập kỷ định cư, cộng đồng người Mường nơi đây từng bước xây dựng cuộc sống ổn định, đồng thời duy trì những nét văn hóa gắn với nguồn cội trong không gian sống mới.

Trận bóng đá nữ mang đến không khí sôi nổi, góp phần gắn kết các cộng đồng dân cư ở Sa Loong. Ảnh: Nguyễn Ban

Việc duy trì các hoạt động văn hóa trong dịp Tết Độc lập vì thế mang ý nghĩa không chỉ ở bảo tồn mà còn ở trao truyền. Khi những người trẻ trực tiếp tham gia biểu diễn, vui chơi và giao lưu, các giá trị truyền thống có thêm cơ hội được tiếp nối một cách tự nhiên trong đời sống cộng đồng.

Các điệu múa, trò chơi dân gian hay hoạt động giao lưu không chỉ tạo nên không khí ngày hội mà còn góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân. Đây cũng là cách để cộng đồng người Mường giới thiệu những nét văn hóa riêng, đồng thời hòa mình vào không gian văn hóa đa dạng của Sa Loong – nơi 15 dân tộc cùng sinh sống.

Các điệu múa truyền thống góp sắc màu cho Ngày hội làng Mường. Ảnh: Dư Toán  

Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ trong cộng đồng, Sa Loong có thêm cơ sở để nghiên cứu, phát huy các nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển. Những hoạt động như múa sạp, trò chơi dân gian, văn nghệ cộng đồng có thể trở thành những trải nghiệm đặc trưng nếu được tổ chức phù hợp trong định hướng phát triển du lịch cộng đồng.

Đáng chú ý, việc kết hợp các hoạt động văn hóa với giới thiệu, kết nối sản phẩm nông nghiệp địa phương cũng mở ra hướng gắn văn hóa với sinh kế. Khi sản phẩm địa phương được giới thiệu cùng câu chuyện về vùng đất và cộng đồng, giá trị văn hóa có thể trở thành một phần của quá trình quảng bá hình ảnh, thúc đẩy giao lưu và phát triển kinh tế địa phương.

Ở Hào Lý hôm nay, sắc Mường không chỉ hiện lên qua tiếng nhạc, điệu múa hay trò chơi dân gian. Đó còn là câu chuyện về một cộng đồng mang theo văn hóa quê hương đến vùng đất mới, gìn giữ qua nhiều thế hệ và từng bước hòa vào bức tranh văn hóa đa dân tộc của vùng biên Sa Loong.

Ngày hội làng Mường, mừng Tết Độc lập vì thế trở thành điểm gặp giữa truyền thống và hiện tại. Từ những sinh hoạt văn hóa gần gũi, bản sắc được tiếp nối, tình đoàn kết được bồi đắp, góp phần xây dựng đời sống văn hóa phong phú và tạo thêm nền tảng cho vùng biên Sa Loong phát triển ổn định, bền vững.