Quan trọng và cấp thiết

Tuy nhiên, hiện mới có 7 trạm dừng nghỉ đã đưa vào khai thác, 4 trạm đang đầu tư, còn lại chưa đầu tư. Đây đang là bất cập lớn bởi trạm dừng nghỉ là công trình thuộc kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ nhằm bảo đảm an toàn cho các phương tiện và người dân tham gia giao thông.

Theo lý giải của Bộ Giao thông Vận tải, lý do khiến việc chậm xây dựng các trạm dừng nghỉ là do ngoài chức năng phục vụ người và phương tiện tham gia giao thông, trạm dừng nghỉ là nơi có thể kinh doanh dịch vụ nên phải được cơ quan có thẩm quyền định hướng đầu tư theo hình thức xã hội hóa để tiết kiệm ngân sách nhà nước.

Lý do nữa là các quy định của pháp luật giai đoạn trước đây về đầu tư, kinh doanh và khai thác trạm dừng nghỉ chưa đầy đủ, rõ ràng nên việc triển khai đầu tư theo hình thức xã hội hóa gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Hiện Bộ Giao thông Vận tải đang yều cầu các Cục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đầu tư trạm dừng nghỉ theo hình thức xã hội hóa.

Bộ cũng đã chấp thuận và giao nhiệm vụ cho các ban quản lý dự án cùng tư vấn phối hợp với các địa phương triển khai thủ tục đầu tư, xây dựng hồ sơ danh mục dự án công trình để kêu gọi đầu tư đối với 8 trạm dừng nghỉ thuộc các dự án Mai Sơn - Quốc lộ 45, Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây. Dự kiến việc công bố danh mục dự án sẽ được hoàn thành trong tháng 8.2023, công tác tổ chức lựa chọn nhà đầu tư khoảng 3 - 5 tháng. Thời gian dự kiến để các nhà đầu tư hoàn thành thủ tục và triển khai xây dựng trạm dừng nghỉ trong khoảng 9 - 12 tháng, phấn đấu hoàn thành, đưa vào khai thác trong thời gian sớm nhất.

Với 19 trạm còn lại, trên cơ sở quyết định phê duyệt mạng trạm dừng nghỉ, các ban quản lý dự án, chủ đầu tư sẽ triển khai ngay các thủ tục theo quy định về lập danh mục dự án, tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, triển khai đầu tư để đưa vào khai thác các trạm dừng nghỉ đồng bộ với tiến độ hoàn thành các dự án thành phần đường cao tốc năm 2025.

Đặc biệt, Bộ đã ban hành Thông tư số 01/2023/TT-BGTVT về hướng dẫn lập, phê duyệt và công bố danh mục dự án; phương pháp và tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất trong đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư công trình dịch vụ chuyên ngành giao thông đường bộ, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các nhà đầu tư tham gia.

Cần nhấn mạnh rằng, theo Thông tư 48/2012 của Bộ Giao thông Vận tải, các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có quy mô tối thiểu 1ha nhưng đây là trục huyết mạch quốc gia và để bảo đảm tầm nhìn dài hạn, trong phê duyệt mạng trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc vừa được ban hành, những trạm chưa đầu tư sẽ có diện tích 5ha mỗi bên, riêng trạm dừng nghỉ gần các đầu mối giao thông, đô thị lớn bảo đảm diện tích 3ha mỗi bên. Các trạm dừng nghỉ đã khai thác hoặc đang đầu tư vẫn giữ nguyên hiện trạng, quy mô. Toàn bộ các trạm dừng nghỉ chưa đầu tư sẽ được lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu thầu rộng rãi, công khai.

Còn theo tiêu chuẩn Quốc gia 5729:2012 về yêu cầu thiết kế đường cao tốc thì ở các đường cao tốc phải xây dựng các trạm dừng nghỉ cho người tham gia giao thông sử dụng. Trong khoảng từ 15 - 25km nên xây dựng một trạm dừng nghỉ bên ngoài phạm vi lề đường để các xe có thể đổ xăng hoặc nghỉ ngơi. Trong khoảng từ 50 - 60km nên có một trạm phục vụ kỹ thuật như cấp xăng, dầu, sửa chữa máy đơn giản, nghỉ ngơi dừng xe, ăn, có nơi nghỉ ngơi, vệ sinh. Khoảng cách từ 120 - 200km nên xây dựng một trạm phục vụ lớn.

Vậy nên, dù còn có những khó khăn nhất định, nhưng trạm dừng nghỉ không chỉ là nơi để đáp ứng các nhu cầu nhu cầu tối thiểu của lái xe, hành khách mà còn là hạng mục quan trọng góp phần bảo đảm an toàn giao thông nên không thể chậm trễ, không thể coi đây là những hạng mục phụ.

Ninh Hà