Quản trị phải chuyển mình

Sau khi sáp nhập 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào TPHCM, không gian phát triển của thành phố rộng hơn, trong khi nhiều địa bàn đang đô thị hóa nhanh, dân số tăng và hoạt động kinh tế ngày càng phát triển. Những thay đổi đó cũng đặt công tác quản lý ở cơ sở trước những yêu cầu mới.

Đặc biệt, khi đô thị phát triển, các hoạt động của người dân và doanh nghiệp ngày càng gắn với nhiều địa bàn khác nhau. Người dân có thể sinh sống ở một nơi, làm việc, học tập ở nơi khác; hàng hóa lưu chuyển qua nhiều địa bàn; các tuyến giao thông, hệ thống thoát nước, trường học, cơ sở y tế hay khu sản xuất, kinh doanh cũng tạo nên những mối liên kết vượt qua ranh giới hành chính. Khi đó, một vấn đề phát sinh ở nơi này có thể tác động đến nơi khác, đòi hỏi chính quyền cơ sở khi giải quyết công việc phải tính đến những yếu tố liên quan ở khu vực xung quanh.

Điều này càng rõ khi 29 xã được chuyển thành phường có điều kiện phát triển và mức độ đô thị hóa khác nhau. Có nơi chịu sức ép từ công nghiệp, dân cư và xây dựng; có nơi nổi lên yêu cầu về giao thông, dịch vụ, môi trường; có nơi đang tổ chức không gian đô thị gắn với những hoạt động kinh tế mới. Vì vậy, dù cùng là phường, mỗi nơi vẫn có những vấn đề riêng cần quan tâm. Cách quản lý cũng phải xuất phát từ đặc điểm dân cư, kinh tế và quá trình đô thị hóa của địa bàn, khó có thể áp dụng một cách làm giống nhau.

Nhiều vấn đề ở cơ sở nay không còn nằm gọn trong một lĩnh vực hay một địa bàn. Một khu sản xuất phát triển sẽ làm tăng nhu cầu về nhà ở, giao thông, trường học, y tế, môi trường; một dự án xây dựng có thể đồng thời liên quan đến đất đai, hạ tầng, dân cư và môi trường. Khi các mối quan hệ ngày càng đan xen, chính quyền cơ sở cần nắm chắc những thay đổi trên địa bàn - từ dân cư, hoạt động kinh tế đến xây dựng và hạ tầng.

Thông tin đầy đủ, cập nhật sẽ giúp việc xử lý công việc sát thực tế hơn. Với những vấn đề liên quan nhiều địa bàn, sự phối hợp cũng trở nên cần thiết, bởi giải quyết một việc ở nơi này đôi khi chưa thể xử lý hết những vấn đề liên quan ở nơi khác. Yêu cầu về năng lực quản trị cũng được đặt ra rõ hơn: lãnh đạo địa phương không chỉ phải nắm chắc nơi mình phụ trách mà còn cần nhìn thấy những vấn đề đang diễn ra ở khu vực xung quanh.

Vì thế, chuyển từ xã thành phường là một phép thử đối với năng lực quản trị đô thị ở cơ sở. Khi dân cư đông hơn, hoạt động kinh tế sôi động hơn và các địa bàn gắn kết chặt hơn, phương thức quản lý cũng phải theo kịp nhịp phát triển. Hiệu quả của quá trình này cuối cùng sẽ được thể hiện trong những điều người dân cảm nhận hàng ngày, từ chất lượng dịch vụ công, cách chính quyền giải quyết các vấn đề phát sinh đến những thay đổi thiết thực trong cuộc sống.