Phương Tây biết những gì về kho urani làm giàu của Iran?
Urani làm giàu là một trong những yếu tố mà phương Tây, đặc biệt là Mỹ, quan tâm nhất về Iran trước đây và hiện nay. Vậy họ đã biết những gì về kho urani này?
Lượng urani làm giàu của Iran
Theo ước tính chắc chắn nhất tính đến tháng 6/2025, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đánh giá rằng Iran có gần 441kg urani được làm giàu đến độ tinh khiết 60%. Kho dự trữ này từ lâu tạo cho phương Tây mối lo ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân tại Iran.

Một cơ sở hạt nhân của Iran. Ảnh: AP.
Về mặt kỹ thuật, việc làm giàu urani từ 60% lên 90% được hiểu là một quá trình tương đối nhanh, trong đó mức 90% được coi là urani làm giàu cao hoặc cấp độ vũ khí. Theo IAEA, 41,9kg urani loại 60% là đủ để được làm giàu thành vật liệu 90% cho một quả bom hạt nhân. Sử dụng tiêu chí này, kho dự trữ urani làm giàu mà Iran tuyên bố là đủ cho ít nhất 10 quả bom.
“Trong cuộc gặp đầu tiên đó, cả hai nhà đàm phán Iran đều nói thẳng với chúng tôi rằng họ kiểm soát 460kg urani làm giàu 60%, và họ biết rằng lượng urani đó có thể chế tạo được 11 quả bom hạt nhân”, Steve Witkoff - Đặc phái viên Mỹ tại Trung Đông, người đứng đầu các cuộc đàm phán với các quan chức Iran trong cuộc xung đột hiện tại, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Sean Hannity của Fox News vào ngày 2/3. “Họ có khoảng 10.000 kg vật liệu phân hạch. Lượng này được chia thành khoảng 460kg urani làm giàu 60%, khoảng 1.000 kg urani làm giàu 20%, và phần còn lại có độ tinh khiết 3,67%”.
Urani không đủ tinh khiết để chế tạo vũ khí hạt nhân vẫn có thể được chế tạo thành cái gọi là “bom bẩn”, được thiết kế chỉ để phát tán ô nhiễm phóng xạ trên một khu vực. Ngay cả khi tác động tức thời của vụ nổ thiết bị như vậy là tối thiểu, nó vẫn có thể gây ra sự hoảng loạn trên diện rộng và sẽ đòi hỏi nỗ lực đáng kể để dọn dẹp. Đây là mối đe dọa thường được gắn với các tác nhân phi nhà nước trong quá khứ.
Trọng điểm hạt nhân Isfahan
Địa điểm hạt nhân ngầm của Iran ở Isfahan từ lâu đã được hiểu là kho chứa chính cho lượng urani làm giàu của nước này. Cơ sở đó nằm trong số những mục tiêu bị nhắm tới trong các cuộc tấn công của Mỹ hồi tháng 6/2025 (Chiến dịch Búa đêm). Mặc dù việc tiếp cận urani ở đó sau đó đã bị hạn chế, nhưng Cộng đồng Tình báo Mỹ gần đây đánh giá rằng chính quyền Iran đã giành lại quyền tiếp cận, ít nhất là ở một mức độ nào đó, theo một bài viết trên tờ New York Times vào cuối tuần.
Ngoài ra, trong những tuần trước cuộc xung đột hiện tại, hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đang thực hiện các bước để phong tỏa Isfahan, cũng như các cơ sở quan trọng khác, điều này sẽ giúp cản trở bất kỳ cuộc tấn công trên bộ tiềm tàng nào. TWZ đã nêu bật hoạt động tương tự tại các địa điểm hạt nhân của Iran trước Chiến dịch Búa đêm.
Vẫn còn những câu hỏi chưa được giải đáp về mức độ mà Iran có thể đã phân tán urani làm giàu của mình ra ngoài Isfahan. Một ngày trước khi cuộc xung đột hiện tại nổ ra, hãng tin AP đưa tin rằng IAEA đã lưu hành một báo cáo cho biết họ không thể “xác minh liệu Iran đã đình chỉ tất cả các hoạt động liên quan đến làm giàu urani hay chưa” hoặc “quy mô kho dự trữ urani của Iran tại các cơ sở hạt nhân bị ảnh hưởng”, và không thể “cung cấp bất kỳ thông tin nào về quy mô, thành phần hoặc vị trí hiện tại của kho dự trữ urani làm giàu ở Iran”.
“Về mặt công khai, các quan chức Mỹ thể hiện sự tự tin rằng họ biết urani của Iran được lưu trữ ở đâu. Nhưng trên thực tế, người ta cho rằng mức độ chắc chắn đó là thấp hơn”, theo một báo cáo của Bloomberg.



























