Phú Lệ nâng cao giá trị kinh tế rừng luồng
Luồng được xác định là cây kinh tế chủ lực trong xóa đói, giảm nghèo ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi xứ Thanh. Với lợi thế diện tích rừng luồng rộng lớn, ngay sau khi sáp nhập, xã Phú Lệ đã triển khai các biện pháp phục tráng, thâm canh, từng bước đưa cây luồng trở thành cây trồng chính, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.

Người dân xã Phú Lệ chăm sóc rừng luồng.
Những năm trước đây, hầu hết diện tích rừng luồng ở Phú Lệ được người dân trồng và chăm sóc theo cách truyền thống, thuận theo tự nhiên, không áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Người dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, ít quan tâm đến khâu bón phân, tỉa thưa, dẫn đến năng suất luồng thấp, cây nhỏ, măng ít, chất lượng sản phẩm không đồng đều. Giá trị kinh tế vì thế không cao, sản phẩm đầu ra bị thương lái ép giá, đời sống người trồng luồng bấp bênh.
Trước thực trạng này, xã Phú Lệ đã chủ động phối hợp với Công ty CP BWG Mai Châu, tỉnh Phú Thọ triển khai mô hình trồng và quản lý rừng luồng thâm canh theo tiêu chuẩn quốc tế của Hội đồng Quản lý rừng (FSC). Đây là phương pháp quản lý rừng và trồng rừng đảm bảo tính bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế, tuân thủ 10 nguyên tắc và 56 tiêu chí nghiêm ngặt do tổ chức FSC đặt ra. Bước đầu, tại bản Sại, 27 hộ dân đã tham gia mô hình với diện tích 40ha luồng. Sau một thời gian áp dụng quy trình kỹ thuật, diện tích rừng này đã được cấp chứng chỉ FSC. Đây là dấu mốc quan trọng, không chỉ khẳng định bước chuyển biến tích cực trong cách làm của người dân mà còn tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Ông Hà Xuân Lắng, một trong những hộ tham gia mô hình, cho biết: “Nhờ được tập huấn và áp dụng kỹ thuật chăm sóc bài bản, năng suất và chất lượng rừng luồng của gia đình đã được nâng lên rõ rệt. Luồng được bón phân định kỳ, măng mọc nhiều, lóng to hơn trước. So với rừng luồng trồng theo cách truyền thống, năng suất rừng được cấp chứng chỉ FSC tăng cao hơn từ 30 đến 35%. Đặc biệt, luồng đến kỳ thu hoạch được công ty bao tiêu theo giá cam kết, giúp bà con yên tâm sản xuất”.
Qua thống kê của xã Phú Lệ, hiện toàn xã có 3.396ha rừng luồng. Những năm trước đây, tình trạng người dân các thôn, bản trong xã thường khai thác măng và luồng quá mức, không chăm bón phân nên rừng luồng trên địa bàn bị thoái hóa khiến năng suất thấp... Trước thực trạng này, xã đã vận động, hướng dẫn các hộ trồng luồng thực hiện các biện pháp thâm canh, như: Phát dọn vệ sinh rừng luồng, chặt bỏ cây sâu bệnh, già cỗi, cuốc đất xung quanh tạo độ tơi xốp, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng cho cây. Hướng dẫn cho người dân bón phân, tăng tỷ lệ sinh măng cho diện tích rừng luồng. Cùng với đó, xã phối hợp với lực lượng kiểm lâm tổ chức tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng cho các hộ đăng ký tham gia phục tráng rừng luồng; triển khai xây dựng phương án quản lý rừng luồng bền vững để cấp chứng chỉ FSC cho rừng luồng.
Theo cán bộ chuyên môn của Phòng Kinh tế, UBND xã Phú Lệ, việc thực hiện các biện pháp thâm canh, bón phân cho cây luồng giúp làm tăng tỷ lệ sinh măng từ 1,5 đến 2 lần so với diện tích luồng chưa được phục tráng, thâm canh. Nhờ đó, diện tích rừng luồng, vầu sau khi được phục tráng đã tăng năng suất, sản lượng giúp người dân có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống. Cùng với phát triển rừng luồng, xã Phú Lệ đã tạo điều kiện và thu hút được 3 cơ sở chế biến tre luồng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Việc có các cơ sở chế biến tại chỗ không chỉ giúp đầu ra cho cây luồng của người dân thuận lợi mà còn gia tăng giá trị sản phẩm thông qua chế biến sâu và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.
Ông Hà Văn Đợi, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lệ, cho biết: Sau khi ổn định bộ máy chính quyền, xã đã xây dựng kế hoạch phát triển diện tích rừng luồng để phối hợp với ngành nông nghiệp thực hiện quy hoạch vùng luồng thâm canh và phục tráng rừng luồng. Đồng thời, tuyên truyền đến người dân chính sách hỗ trợ phát triển luồng thâm canh; phối hợp với Hạt Kiểm lâm Quan Hóa tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng rừng luồng cho người dân. Cùng với đó, xã tiếp tục triển khai thực hiện đề án phục tráng rừng luồng, đẩy mạnh phát triển vùng thâm canh luồng, nâng cao năng suất, chất lượng rừng luồng và thúc đẩy việc cấp chứng chỉ rừng FSC.