Phòng không tầm thấp Nga chật vật trước drone FPV Ukraine
Video 27.11: Osa-AKM bị FPV đánh trúng radar, lộ hạn chế trước mục tiêu nhỏ bay thấp. Mỹ mở rộng JAGM/Hellfire; Sudan quan tâm Su-30, Su-35.
Một video do lực lượng Không người lái Ukraine công bố ngày 27.11 ghi lại cảnh drone FPV tiếp cận rồi lao vào cụm radar của tổ hợp phòng không tầm thấp Osa-AKM của Nga trên tiền tuyến. Theo Militarnyi, đây là diễn biến nằm trong xu hướng UAV giá rẻ vượt qua lớp phòng vệ tầm thấp từng đóng vai trò xương sống, đặt ra thách thức đáng kể cho các hệ thống Liên Xô cũ.
Lớp phòng không tầm thấp Nga trước thách thức drone FPV
Osa-AKM (NATO gọi là SA-8 Gecko) là hệ thống phòng không tầm ngắn tự hành, tích hợp radar trinh sát và dẫn bắn trên khung gầm 6x6 lội nước, mang sáu tên lửa 9M33. Hệ thống được thiết kế đánh chặn máy bay, trực thăng và mục tiêu bay thấp, nhanh.
Trong thực tế chiến trường, drone FPV có tiết diện radar nhỏ, bay bám địa hình và khai thác vùng khuất radar, khiến quá trình phát hiện–bám bắt của Osa-AKM gặp khó. Khi tiếp cận đủ gần, FPV có thể nhắm thẳng vào các điểm trọng yếu như radar, cảm biến hoặc ống phóng, gây tê liệt toàn bộ tổ hợp. Nhiều tổ hợp Osa đã bị phá hủy bởi drone hoặc bị pháo kích sau khi bị UAV trinh sát dẫn bắn; mỗi tổn thất buộc đối phương rút phương tiện sửa chữa, tạo “lỗ hổng” phòng không cục bộ.

Hệ thống phòng không tầm ngắn Osa AKM của Nga - Ảnh: Vitaly Kuzmin
Thông số chính Osa-AKM

Khía cạnh quan trọng là bất cân xứng chi phí: một drone FPV giá rẻ có thể vô hiệu hóa khí tài đắt tiền. Về chiến thuật, điều khiển viên UAV tận dụng vật cản tự nhiên, góc tiếp cận ngoài hướng quan sát chính của radar để tăng xác suất xuyên phá.
Mỹ mở rộng sản xuất JAGM và Hellfire
Theo Defence Blog, Mỹ đang chuẩn bị mở rộng sản xuất tên lửa dẫn đường JAGM và AGM-114 Hellfire nhằm đáp ứng nhu cầu vũ khí chính xác tăng cao, đồng thời đáp ứng đơn hàng từ đối tác nước ngoài. Thông báo của Cơ quan Hậu cần Quốc phòng (DLA) ngày 26.11 cho biết các bước chuẩn bị nhằm xác định thêm nhà cung cấp linh kiện và vật liệu, bảo đảm năng lực sản xuất và hỗ trợ vòng đời hai dòng tên lửa do Lockheed Martin sản xuất.
Các doanh nghiệp quan tâm cần chứng minh năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và duy trì chuỗi cung ứng theo chuẩn quốc phòng Mỹ. Động thái mở rộng phản ánh vai trò ngày càng lớn của vũ khí chính xác đối với Lục quân Mỹ, với Hellfire và JAGM được triển khai trên trực thăng và máy bay không người lái.

Tên lửa AGM-114 Hellfire - Ảnh: Lockheed Martin
JAGM: thông số xác nhận
JAGM là viết tắt của Joint Air-to-Ground Missile, định danh AGM-179, được biên chế năm 2022 để thay thế các dòng như AGM-114 Hellfire và AGM-65 Maverick. Tên lửa dùng động cơ nhiên liệu rắn, đạt tốc độ khoảng Mach 1,5 (khoảng 1.838 km/h), với tầm bắn 8 - 16 km tùy biến thể.
Sudan quan tâm Su-30, Su-35 giữa bối cảnh chiến sự
Theo Military Africa, Sudan được cho là nối lại đàm phán với Nga để mua tiêm kích Su-30 hoặc Su-35, trong bối cảnh Không quân Sudan suy giảm năng lực sau các đợt tấn công đầu cuộc nội chiến. Trước đó, RSF đã bất ngờ tập kích các sân bay trọng yếu như Merowe, phá hủy hoặc chiếm nhiều MiG-29. Lực lượng chính phủ sau đó chủ yếu dựa vào Su-25, Su-24M và một số máy bay Trung Quốc đã xuống cấp, khó duy trì.
RSF tăng cường phòng không bằng tên lửa vác vai và hệ thống cơ động, trong đó có FK-2000 và FB-10A được cho là chuyển qua Chad, khiến hoạt động trên bầu trời Darfur và Kordofan gặp nhiều hạn chế. Trong bối cảnh này, Sudan tìm kiếm dòng tiêm kích thế hệ 4+ để khôi phục ưu thế trên không. Các lựa chọn chính gồm Su-30 và Su-35 của Nga, bên cạnh J-10 của Trung Quốc.

Tiêm kích Su-35 - Ảnh: Army Recognition
Khía cạnh kỹ thuật – tác chiến
Su-30: ưu thế tải trọng mang và tầm hoạt động, phù hợp nhiệm vụ đa năng.
Su-35: thế hệ 4,5, radar mạnh, cơ động cao nhờ vector lực, phù hợp vai trò chiếm ưu thế trên không.
Khó khăn tài chính khiến khả năng mua sắm theo phương thức thông thường bị hạn chế. Theo các tuyên bố được dẫn lại, hỗ trợ quân sự từ Nga được liên hệ với thỏa thuận về cơ sở hải quân tại Biển Đỏ; kịch bản “tiêm kích đổi căn cứ” được nêu như một khả năng, với tác động có thể vượt phạm vi nội chiến và ảnh hưởng tới an ninh khu vực.






























