Phim siêu ngắn: Ngành công nghiệp giải trí tỷ đô ở Trung Quốc

Địa điểm quay một bộ phim ngắn tại Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: Xinhua

Sự trỗi dậy của “micro-drama”

Theo Qiushi, năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng trưởng bùng nổ của “micro-drama”, đưa lĩnh vực này trở thành mặt trận mới trong thị trường tiêu dùng văn hóa.

Trung bình mỗi tháng, Trung Quốc sản xuất khoảng 3.000 phim ngắn, với lượng người dùng xấp xỉ 700 triệu người, tương đương hơn 60% dân số sử dụng internet cả nước.

Đây không còn là thị hiếu của nhóm nhỏ, mà là hình thức tiêu dùng đại chúng, len sâu vào những khoảng thời gian vụn vặt của người giao hàng, nhân viên văn phòng, lao động di chuyển đường dài và cả người cao tuổi.

“Micro-drama” phát triển nhanh tại Trung Quốc nhờ 3 yếu tố chính. Thứ nhất, chi phí sản xuất thấp do mặt bằng lao động cạnh tranh, chỉ vài trăm nghìn nhân dân tệ mỗi dự án, thu hút hơn 100.000 doanh nghiệp tham gia, đa số mới thành lập trong 5 năm gần đây.

Thứ hai, quy mô thị trường lớn, với hơn 1,1 tỷ người dùng internet và doanh thu dự báo vượt 100 tỷ nhân dân tệ vào năm 2027.

Thứ ba, nguồn lực sáng tạo dồi dào, được hậu thuẫn bởi văn học mạng và dòng nhân lực chuyên nghiệp từ điện ảnh - truyền hình, giúp ngành nhanh chóng hoàn thiện và tăng trưởng bền vững.

Chính tính mô-đun, dễ lặp lại và nhịp độ nhanh khiến micro-drama “ăn khớp” một cách gần như hoàn hảo với đời sống đô thị. Quan trọng hơn, sự phổ biến này trùng khớp với ưu tiên chính sách lớn của Trung Quốc, bao gồm kích thích tiêu dùng nội địa và tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng dịch vụ - sáng tạo.

Không dừng ở thị trường trong nước, các sản phẩm phim ngắn Trung Quốc đang tăng tốc “đi ra ngoài”. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, doanh thu từ thị trường phim ngắn ở nước ngoài đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng gần 195% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, Mỹ đang nổi lên là động lực tăng trưởng lớn nhất, chiếm hơn 60% doanh thu “micro-drama” Trung Quốc ở nước ngoài.

Sự hình thành của hàng loạt nghề nghiệp mới phục vụ thị trường quốc tế, từ biên kịch chuyển ngữ, lồng tiếng đa ngôn ngữ, vận hành nền tảng ở nước ngoài đến giao dịch bản quyền. Thậm chí, các đạo diễn và diễn viên quốc tế bắt đầu đến Trung Quốc để sản xuất phim ngắn song ngữ hoặc tiếng Anh, mở rộng không gian hợp tác xuyên văn hóa.

Bên trong Trung tâm Phim ngắn quốc tế Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: Xinhua

“Phao cứu sinh” việc làm

Tác động rõ nét nhất của “micro-drama” lại nằm ở thị trường lao động. Theo SCMP, mỗi năm, Trung Quốc có hơn 10 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học, tạo áp lực ngày càng lớn lên một thị trường việc làm vốn đã chật chội. Trong bối cảnh đó, “micro-drama” nổi lên như “lối thoát mềm”.

Năm 2025, ngành này trực tiếp tạo ra khoảng 690.000 việc làm, chủ yếu dành cho người trẻ, từ ê-kíp sản xuất, diễn viên chính - phụ đến lực lượng diễn viên quần chúng. Tổng số việc làm mà micro-drama hỗ trợ vượt mốc 2 triệu.

Với rào cản gia nhập thấp, chi phí sản xuất linh hoạt và khả năng chuyển hóa sáng tạo thành thu nhập ổn định, “micro-drama” trở thành “van giảm áp” đáng kể cho bài toán thất nghiệp của thanh niên vốn là thách thức kinh tế - xã hội kéo dài nhiều năm qua.

Dĩ nhiên, sự phát triển nóng cũng đi kèm “cơn đau tăng trưởng”. Qiushi thẳng thắn chỉ ra tình trạng số lượng nhiều nhưng chất lượng cao còn hạn chế, nội dung trùng lặp, chạy theo lưu lượng, thiếu chiều sâu. Hệ thống đánh giá, quản trị ngành và thuật toán nền tảng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng nội dung do AI tạo ra ngày càng mạnh.

Dẫu vậy, một chi tiết đáng suy ngẫm là thời lượng xem trung bình mỗi ngày của người dùng micro-drama ổn định ở mức 1,5 - 2 giờ, thay vì nhanh chóng suy giảm sau giai đoạn bùng nổ ban đầu. Điều này cho thấy phim ngắn không còn là trào lưu nhất thời, mà trở thành thói quen giải trí bám rễ trong đời sống thường nhật.

Các trung tâm sản xuất như Trịnh Châu, Tây An dần hình thành hệ sinh thái riêng. Ướ́c tính, mỗi thành phố cho ra mắt khoảng 400 - 600 tác phẩm mới mỗi tháng, chiếm gần 30% tổng sản lượng phim ngắn toàn quốc.

“Micro-drama” đang rũ bỏ định kiến về những sản phẩm giải trí với nội dung “ăn liền”, dần lộ diện như “mỏ vàng” trị giá hàng tỷ USD, bước vào giai đoạn công nghiệp hóa bài bản với chuỗi sản xuất - phân phối - việc làm ngày càng hoàn chỉnh.

LÊ THỊ ANH THƯ