Phép thử sức chống chịu cho nền kinh tế Mỹ

Tác động tức thời và rõ rệt nhất là tại các trạm xăng. Giá xăng ở Mỹ đã tăng vọt lên 3,20 USD/gallon chỉ trong vài ngày sau khi cuộc xung đột bắt đầu, gióng lên hồi chuông cảnh báo cho nền kinh tế Mỹ.

Chi phí nhiên liệu cao hơn đồng nghĩa với hàng hóa đắt hơn trên kệ, vé máy bay và cước vận chuyển đắt hơn, cuối cùng, đây giống như một loại thuế đánh vào hầu hết mọi thứ mà người Mỹ mua.

Trước đó, các nhà phân tích đã dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh mẽ ở mức 2,4% vào năm 2026. Ảnh: Businesstimes

Cốt lõi của vấn đề này nằm ở một eo biển hẹp. Eo biển Hormuz tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển ngay từ những ngày đầu xung đột.

Lưu lượng vận tải qua eo biển giảm khoảng 90% so với mức bình thường, và ít nhất 9 tàu thương mại đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công ở khu vực lân cận, khiến nhiều công ty bảo hiểm hủy bỏ bảo hiểm cho các tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư.

Đối với nền kinh tế Mỹ, mối nguy đến từ hai phía: Tăng trưởng chậm hơn và lạm phát cao hơn cùng lúc. Trước đó, các nhà kinh tế đã dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh mẽ ở mức 2,4% vào năm 2026. Một cuộc xung đột ngắn hạn sẽ làm giảm nhẹ con số đó, trong khi một cuộc leo thang kéo dài hơn sẽ làm giảm mức tăng trưởng dự kiến xuống hơn một nửa.

Kịch bản lạm phát đình trệ này đặt Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào thế tiến thoái lưỡng nan. Cựu Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen cho biết, cuộc xung đột có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế Mỹ và làm gia tăng áp lực lạm phát, khiến Fed không thể cắt giảm lãi suất, trong khi cơ quan này vốn đã thận trọng.

Phố Wall đã phản ứng với sự lưỡng lự đặc trưng. Vào ngày đầu tiên của cuộc xung đột, chỉ số Dow Jones ban đầu có vẻ không mấy khả quan, nhưng đã giảm hơn 1.200 điểm vào sáng hôm sau trước khi phục hồi và đóng cửa giảm 400 điểm.

Các nhà đầu tư dường như bị mắc kẹt giữa tiền lệ lịch sử - cho thấy thị trường phục hồi nhanh chóng sau các cú sốc địa chính trị, và nỗi lo sợ thực tế rằng cuộc xung đột này có thể kéo dài lâu hơn dự đoán ban đầu.

Một yếu tố mang lại cho các nhà kinh tế phần nào sự an tâm là sức mạnh năng lượng trong nước của Mỹ. Mỹ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, điều đó có nghĩa là nước này ít bị ảnh hưởng bởi các cú sốc nguồn cung từ Trung Đông hơn so với trước đây. Sản xuất năng lượng trong nước đã phần nào giảm bớt một số cú sốc tức thời, nhưng sự không chắc chắn vẫn có nguy cơ làm suy yếu triển vọng tăng trưởng năm 2026.

Chính quyền cũng đã đưa ra các biện pháp để giảm giá, bao gồm việc giải phóng dầu từ Kho dự trữ dầu chiến lược và dỡ bỏ một số hạn chế đối với khả năng mua dầu của Nga từ Ấn Độ để tăng nguồn cung toàn cầu.

Nhưng các biện pháp hỗ trợ chỉ có thể giúp đến một mức độ nhất định. Nền kinh tế Mỹ đối mặt với hệ lụy từ cuộc xung đột trong tình trạng mong manh, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang, thuế quan đã siết chặt chuỗi cung ứng và niềm tin của người tiêu dùng. Các nhà kinh tế lưu ý rằng lạm phát đã chậm lại trong năm qua, mặc dù vẫn cao hơn một chút so với mức bình thường.

Tú Anh