Phẫu thuật thành công ca dị tật 'bàn chân thuổng' bẩm sinh phức tạp

Hình ảnh lâm sàng và X-Quang trước điều trị ca biến dạng bàn chân thuổng chân phải.

Ngày 3/9, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình – Lồng ngực, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế cho biết vừa phối hợp cùng ê-kíp chỉnh hình và tạo hình phẫu thuật thành công cho một bệnh nhân nam (21 tuổi) bị dị tật bàn chân thuổng bẩm sinh hai bên.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hai bàn chân bị kiễng cao, gót chân không thể chạm đất, dáng đi khập khễnh, mất cân bằng và gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt cũng như ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ.

Kết quả thăm khám cho thấy cổ chân phải bị co rút rõ, gân gót (gân Achilles) bị kéo lên cao, các lớp gân gấp vùng gan chân co rút nghiêm trọng khiến vận động gấp - duỗi của cổ chân và các ngón chân bị hạn chế tối đa.

Thách thức lớn nhất đối với bệnh nhân lớn tuổi là tình trạng co rút gân và phần mềm kéo dài nhiều năm. Nếu chỉ chỉnh hình xương và gân để đưa cổ chân về góc vuông sinh lý (90°), vùng cổ chân và gót chân của người trưởng thành sẽ bị khuyết hụt một khoảng da rất lớn. Điều này dễ dẫn đến căng giãn vết mổ quá mức, gây nguy cơ hoại tử da, lộ gân và thất bại phẫu thuật.

Trước bài toán khó này, ê-kíp phẫu thuật gồm TS.BS Lê Hồng Phúc, TS.BS Đặng Lê Hoàng Nam và BS Nội trú Nguyễn Anh Quốc Tài đã quyết định áp dụng phương pháp phẫu thuật kết hợp: Giải phóng – Kéo dài hệ thống gân co rút phối hợp với Xoay vạt da tại chỗ che phủ và Đặt khung cố định ngoài.

Trong ca mổ, TS.BS Lê Hồng Phúc đã tiến hành kéo dài gân gót thêm 5cm, kéo dài gân gấp ngón cái dài và gân cơ chày sau thêm 3cm, đồng thời cắt bỏ gân cơ gan chân. Sau khi đưa cổ chân phải của bệnh nhân về tư thế sinh lý 90° và giải quyết tình trạng co rút các ngón chân, vùng mắt cá trong bị khuyết khoảng 2cm da.

Nhiều kỹ thuật phức tạp về phẫu thuật thẩm mỹ được sử dụng trong ca phẫu thuật.

Bác sĩ đã khéo léo thiết kế và xoay vạt da tại chỗ để che phủ hoàn toàn vùng khuyết hụt tổ chức. Kết quả đánh giá sau đóng vết thương cho thấy vạt da hồng tốt, mềm mại và không bị căng giãn.

Cuối cùng, một khung cố định ngoài được xuyên qua xương chày và xương bàn chân nhằm giữ vững khớp cổ chân ở tư thế 90°, tạo điều kiện tối ưu để gân và vạt da liền thương.

Bàn chân của bệnh nhân đã tiếp xúc với mặt đất sau 21 năm từ lúc sinh ra. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).

Theo Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế, đây là ca bệnh phức tạp ở người trưởng thành, đòi hỏi sự kết hợp chuyên sâu giữa phục hồi chức năng vận động và tạo hình thẩm mỹ.

Bàn chân thuổng (Equinus deformity) là tình trạng cổ chân bị biến dạng gấp về phía gan chân, khiến người bệnh không thể gấp cổ chân về phía mặt mu chân hoặc đặt bằng phẳng gót chân xuống đất khi đi lại. Dị tật này có thể do bẩm sinh không được điều trị triệt để từ nhỏ, do di chứng thần kinh (tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, tổn thương tủy sống, bại liệt...) hoặc do chấn thương gãy xương gót, tổn thương gân gót không được tập phục hồi đúng cách.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ phải đối mặt với các nguy cơ nghiêm trọng như lệch trục cột sống, thoái hóa khớp gối, khớp háng, đau mạn tính, chai sạn gan chân, loét da do tỳ đè và ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, sự tự tin cũng như cơ hội nghề nghiệp.