Phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn

Mặc dù đã được cấp mã số vùng trồng nhưng dưa hấu được người dân canh tác sạch trên địa bàn xã Tây Hồ vẫn chưa thể xuất khẩu ổn định. Ảnh: QUANG VIỆT

Nhận diện hạn chế

Ngành nông nghiệp thành phố thời gian qua xác định chuyển đổi xanh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Cơ quan chức năng đã triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi từ tư duy tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng.

Nhiều nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã đã đẩy nhanh sản xuất nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn và thực hiện đồng bộ giải pháp giảm phát thải trong sản xuất lúa, cây ăn quả, rau màu, cây công nghiệp. Đà Nẵng đã tổ chức lại vùng sản xuất theo tiểu vùng sinh thái, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải khí nhà kính.

Bức tranh nông nghiệp trên địa bàn thành phố đã có nhiều gam màu sáng, tuy vậy vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên đất, nước, đặc biệt là yêu cầu cao về chất lượng nông sản để cạnh tranh trên thị trường.

Có thực tế là phần lớn nông dân đang sản xuất nông nghiệp với quy mô nhỏ, sản phẩm chưa được bao tiêu để ổn định đầu ra. Chuyện “được mùa, mất giá” vẫn liên tục diễn ra. Chuỗi giá trị nông nghiệp cũng dễ bị đứt gãy một khi thiếu đi sự dẫn dắt, kiến tạo của các nhà chuyên môn, khoa học trên địa bàn thành phố...

Riêng đối với ngành trồng trọt, ông Lê Tự Tuấn, Chi Cục trưởng Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, thách thức hiện nay là canh tác của phần lớn hộ dân còn nhỏ lẻ, phân tán, gây trở ngại trong áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật tiên tiến.

Một trong những mô hình trồng trọt hữu cơ của nông dân xã Tam Xuân. Ảnh: QUANG VIỆT

Chi phí đầu tư ban đầu đối với sản xuất xanh, cơ giới hóa, chuyển đổi số, tiết kiệm nước còn khá lớn, trong khi khả năng của nông hộ còn hạn chế. Thói quen sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật ở một bộ phận nông dân vẫn chậm thay đổi.

Ngoài ra, tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, mưa lớn cực đoan, nắng nóng kéo dài, xâm nhập mặn, diễn biến sâu bệnh phức tạp cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sản xuất bền vững.

Cần thêm chính sách đồng hành

Nghề nuôi hàu gần đây phát triển mạnh ở khắp các vùng ven biển trên địa bàn Đà Nẵng. Con hàu không gây hại nguồn nước mà còn làm sạch môi trường, hấp thụ carbon, lọc tảo, phù du. Các giàn, bè nuôi hàu đã tạo thành các rạn nhân tạo, là nơi trú ẩn và sinh sản cho nhiều loài cá, cua, sinh vật biển khác.

Ông Nguyễn Đức Linh mong mỏi được Nhà nước cho thuê mặt nước để đầu tư nuôi hàu lâu dài, thay thế giàn tre bằng giàn kim loại. Ảnh: Q.V

Ông Nguyễn Đức Linh đang đầu tư nuôi hàu trên 5 lồng bè ở khu vực ven biển xã Tam Hải cho rằng, ông không thiếu vốn, kỹ thuật hay kết nối doanh nghiệp để ổn định đầu ra cho hàu thương phẩm. Cái thiếu là chưa được cơ quan chức năng của thành phố giao mặt nước để đầu tư lâu dài.

“Mong Nhà nước cho thuê mặt nước lâu dài. Tôi sẽ tăng quy mô, cải tiến các thiết bị, dụng cụ nuôi hàu, nhất là thay giàn tre nuôi hàu bằng giàn kim loại để ứng phó hiệu quả hơn với thời tiết bất thường”, ông Linh nói.

Trên địa bàn các xã Tây Hồ, Chiên Đàn hiện nay phát triển rất mạnh nghề trồng dưa hấu theo phương thức hữu cơ, VietGAP. Dưa hấu của các địa phương này đã được cơ quan chức năng cấp mã số vùng trồng để xuất khẩu nhưng đến nay nông dân vẫn loay hoay với đầu ra nông sản, chưa thể xuất khẩu chính ngạch sang các nước châu Á.

Ông Phạm Văn Phú, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tây Hồ cho rằng, mỗi vùng nguyên liệu cần gắn với một chuỗi giá trị. Mỗi sản phẩm chủ lực phải hướng đến một thị trường đích.

“Rất mong UBND thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển thị trường nông sản chủ lực thiết thực hơn. Địa phương rất cần thành phố triển khai chương trình xúc tiến thương mại cho sản phẩm dưa hấu, qua đó doanh nghiệp có cơ hội kết nối, tạo ra hợp đồng xuất khẩu ổn định”, ông Phú nói.

Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh bền vững, ông Lê Tự Tuấn đề xuất, UBND thành phố ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cho hạ tầng vùng sản xuất tập trung, nhất là hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng và cơ sở bảo quản, sơ chế nông sản sạch.

Ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản sạch ở các địa phương.

UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp triển khai các chương trình, dự án về nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, sản xuất sạch; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đào tạo và nhân rộng các mô hình sản xuất xanh, sạch hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hướng dẫn kỹ thuật về kiểm kê, đo đạc, giám sát phát thải khí nhà kính; tạo cơ sở để Đà Nẵng triển khai rộng khắp.

Tăng cường đào tạo, tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ; hỗ trợ địa phương triển khai hiệu quả các chương trình, dự án về nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn phù hợp với điều kiện từng vùng sinh thái.

Đặc biệt, có cơ chế hỗ trợ tín dụng xanh, tín chỉ carbon và các nguồn lực tài chính để khuyến khích người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất xanh.