Phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn

Hoạt động xây dựng đang diễn ra sôi động và có tỷ lệ đóng góp tăng trưởng GRDP lớn cho thành phố, nên cần có các quy định, cơ chế, chính sách khuyến khích sử dụng vật liệu xây dựng được tái chế, giảm phát thải carbon. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Xây dựng đang là ngành có tốc độ tăng trưởng cao của thành phố Đà Nẵng và dự báo tiếp tục có giá trị tăng thêm (VA) tăng cao trong những năm đến, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng GRDP của thành phố. Tuy nhiên, việc tiêu thụ các loại vật liệu thân thiện môi trường, giảm phát thải khí nhà kính còn hạn chế; việc tái chế và sản xuất các loại vật liệu xây dựng này còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, cần được tháo gỡ.

Bà Dương Thị Thu Thảo, Tổng Giám đốc Công ty CP Xây dựng Gốm sứ Việt Hương đề nghị các cơ quan thẩm quyền sớm ban hành bộ tiêu chí định lượng về kinh tế tuần hoàn để doanh nghiệp có cơ sở đánh giá và đáp ứng các yêu cầu chứng nhận xanh (tín chỉ xanh). Bên cạnh đó, doanh nghiệp mong có chính sách hỗ trợ vận chuyển, logistics để tiếp nhận tro xỉ từ các nhà máy nhiệt điện về xử lý, tái chế thành sản phẩm vật liệu xây dựng.

Đồng thời, có hướng dẫn cụ thể về yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm vật liệu xây dựng được tái chế từ tro xỉ của nhà máy nhiệt điện, phế thải công trình xây dựng (xà bần, giá hạ)... và cụ thể hóa chính sách ưu tiên sử dụng sản phẩm tái chế trong hoạt động mua sắm công, các dự án đầu tư hạ tầng sử dụng vốn ngân sách nhà nước để doanh nghiệp yên tâm về đầu ra của sản phẩm và tích cực thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Một cơ sở phân loại, tái chế rác làm chất đốt RDF. Ảnh: HOÀNG HIỆP

TS Phan Như Thúc, giảng viên Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) đề nghị sớm ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật về tái sử dụng nước thải sau xử lý. Bên cạnh đó, cần quy định các hệ số quy đổi lượng carbon tương đương để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp khi tính toán phát thải khí nhà kính cũng như lập kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính. Cùng với đó, bổ sung công cụ kinh tế trong lĩnh vực môi trường là “đặt cọc - hoàn trả” đang được nhiều nước phát triển áp dụng rất hiệu quả.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, những năm qua, Đà Nẵng theo đuổi một lộ trình cân bằng giữa phát triển kinh tế, môi trường và xã hội, trong đó chuyển đổi xanh giữ vai trò dẫn dắt. Để tiếp tục phát triển dựa trên tăng trưởng xanh, thành phố đã kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành sớm ban hành các định mức kinh tế kỹ thuật cho các hoạt động bảo vệ môi trường; ban hành chính sách khuyến khích mạnh mẽ cho xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực môi trường, nhất là tái chế chất thải, giao thông xanh, du lịch xanh…

Các công nhân đang vận hành dây chuyền sản xuất nhựa tái sinh. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Võ Như Toàn cho hay, việc hoàn thiện các quy định của pháp luật về môi trường vừa sát với thực tế, vừa phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cùng các cơ quan quản lý nhà nước trong thời gian đến là nhu cầu cấp thiết nhằm đồng bộ trong công tác quản lý, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chẳng hạn, cần quy định rác thải là tài nguyên để tháo gỡ vướng mắc hiện nay và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh. Cùng với đó, có lộ trình phân cấp, ủy quyền; hồ sơ, thủ tục về bảo vệ môi trường cần được đơn giản hóa và có hướng dẫn cụ thể, hạn chế phạm vi đánh giá tác động...

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, thay vì xem môi trường là rào cản phát triển kinh tế, cần đưa ra các giải pháp để môi trường cộng sinh, cộng hưởng, thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GRDP 2 con số. Thành phố Đà Nẵng cần thay đổi nhận thức về mặt quản lý, tổ chức nền kinh tế theo hướng kinh tế xanh lam, kinh tế tuần hoàn để mang lại giá trị cộng sinh cho nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ.

Một doanh nghiệp tái chế rác làm chất đốt RDF. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Bên cạnh đó, thành phố cần đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng Khu Thương mại tự do Đà Nẵng, Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng, các tuyến, điểm nút giao thông và đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) nhằm thu hút đầu tư, tạo ra động lực tăng trưởng kinh tế, nhất là tài chính xanh. Song song, chú trọng bảo vệ môi trường, khôi phục hệ sinh thái tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học để không chỉ tạo ra môi trường sống tốt cho người Đà Nẵng, mà còn hỗ trợ cho thành phố giải quyết các vấn đề của đô thị, thực sự trở thành một “thành phố đáng sống” và tạo ra nguồn lực tự nhiên cho phát triển kinh tế.

“Bên cạnh những giải pháp lâu dài, có thời gian nhiều năm như: khôi phục hệ sinh thái tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học, xây dựng đô thị sinh thái và thông minh theo hướng tiếp cận cảnh quan..., Đà Nẵng cần triển khai các giải pháp trước mắt như: phát triển các ngành kinh tế xanh lam, kinh tế tuần hoàn, khai thác tài nguyên của rác… Những giải pháp trước mắt này có thể cho kết quả trong vòng 1 năm hoặc 3 năm, nghĩa là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế được ngay trong giai đoạn 2026 - 2030”, ông Nguyễn Đình Thọ nói.

Đồng quan điểm, PGS.TS Trần Văn Quang, giảng viên Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) cũng kỳ vọng: “Sau khi tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp và tháo gỡ các vướng mắc cho các doanh nghiệp, dự án, các cụm công nghiệp mà hiện nay chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung sẽ đóng góp tăng trưởng GRDP cho thành phố trong một vài năm tới. Tôi kỳ vọng là sau khoảng 2 - 3 năm tập trung đầu tư nguồn lực cho các công trình, dự án, chương trình, hoạt động về môi trường và cải thiện kết quả PEPI, thành phố Đà Nẵng sẽ tăng trưởng GRDP cao và bảo vệ môi trường tốt”.

KHÁNH HÀ