Phạt nặng hơn, tin giả có hết đất sống?

Lực lượng Công an Hà Tĩnh làm việc với một trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Ảnh: Công an tỉnh Hà Tĩnh.

Chỉ vì chia sẻ một bài viết chưa được kiểm chứng trên Facebook, anh N.V.H (trú phường Trần Phú) đã phải trả giá bằng một quyết định xử phạt hành chính.

"Tôi cứ nghĩ mình không phải là người đăng thông tin đầu tiên nên chia sẻ lại cũng không sao. Sau khi làm việc với cơ quan công an, tôi mới hiểu người phát tán thông tin sai sự thật cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Bây giờ, trước khi chia sẻ bất cứ thông tin nào, tôi đều kiểm tra từ các nguồn chính thống" - anh H chia sẻ.

Câu chuyện của anh H. không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian qua, lực lượng chức năng Hà Tĩnh đã xử lý nhiều trường hợp sử dụng Facebook, TikTok, YouTube và các nền tảng mạng xã hội khác để đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm danh dự cá nhân, tổ chức hoặc chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng nhằm thu hút lượt xem, lượt tương tác. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã ra quyết định xử phạt đối với 27 trường hợp về hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm cá nhân, tổ chức trên không gian mạng với tổng số tiền xử phạt là 190 triệu đồng. Đáng chú ý, phần lớn người vi phạm đều cho rằng mình "không biết", "chỉ chia sẻ lại", hoặc "đăng cho vui". Tuy nhiên, trên không gian mạng, một cú nhấp chuột cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền tới hàng nghìn, hàng chục nghìn người chỉ trong thời gian ngắn.

Trong bối cảnh đó, từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Đối với hành vi vi phạm trên mạng xã hội, nghị định tiếp tục quy định xử lý nghiêm việc cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, đồng thời nâng mức xử phạt đối với nhiều hành vi, bổ sung các quy định nhằm tăng tính răn đe và nâng cao trách nhiệm của người sử dụng mạng xã hội.

Ngoài ra, Nghị định 174/2026/NĐ-CP còn bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới, đặc biệt là các hành vi phát sinh trong quá trình sử dụng mạng xã hội, đồng thời quy định rõ hơn trách nhiệm của chủ tài khoản, người quản trị các trang, nhóm và kênh nội dung trên nền tảng số. Điều này cho thấy chính sách đang chuyển từ việc xử lý từng hành vi đơn lẻ sang quản lý toàn diện hơn đối với hoạt động cung cấp, chia sẻ thông tin trên không gian mạng.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) tăng cường rà soát, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Thượng tá Phạm Lương Kiên - Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: "Thực tế công tác xử lý cho thấy, nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ tâm lý chủ quan, cho rằng mạng xã hội là không gian riêng hoặc chỉ chia sẻ lại thông tin nên sẽ không bị xử lý. Tuy nhiên, mỗi thông tin được đăng tải công khai đều có thể tác động đến cộng đồng. Việc tăng mức xử phạt nhằm nâng cao tính răn đe, buộc người sử dụng mạng xã hội phải cân nhắc kỹ trước khi đăng tải hoặc chia sẻ bất kỳ nội dung nào. Thời gian tới, lực lượng công an sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành liên quan tăng cường tuyên truyền, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng không gian mạng để vi phạm pháp luật".

Mỗi bài đăng, bình luận hay chia sẻ trên mạng xã hội đều phải đi kèm với trách nhiệm trước pháp luật.

Có thể nói, Nghị định 174/2026/NĐ-CP không đơn thuần là việc nâng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trên không gian mạng. Điều quan trọng hơn là nghị định tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao tính răn đe và làm rõ hơn trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân khi tham gia môi trường số. Quyền tự do ngôn luận được pháp luật bảo đảm, nhưng phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Mức xử phạt cao hơn chắc chắn sẽ khiến nhiều người cân nhắc kỹ hơn trước khi nhấn nút "đăng" hay "chia sẻ". Tuy nhiên, chế tài chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của người sử dụng mạng xã hội.

Trong thời đại mà mỗi tài khoản mạng xã hội đều có thể trở thành một "kênh truyền thông", trách nhiệm không chỉ thuộc về cơ quan quản lý mà còn thuộc về từng người dùng. Khi pháp luật đủ sức răn đe, thông tin chính thống được cung cấp kịp thời và mỗi người đều có ý thức kiểm chứng trước khi chia sẻ, Nghị định 174/2026/NĐ-CP sẽ không chỉ là công cụ xử lý vi phạm mà còn góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, văn minh và đáng tin cậy.

Trần Vũ