Phát huy vai trò kinh tế tập thể

Tại xã Mỹ Thủy, HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Kim Giao là một minh chứng điển hình cho sức sống của mô hình kinh tế tập thể. Được thành lập từ năm 1978, trải qua nhiều giai đoạn chuyển đổi, Kim Giao đã vươn mình từ một HTX đối mặt với muôn vàn khó khăn thành một điểm tựa kinh tế vững chãi cho bà con địa phương.

Giám đốc HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Kim Giao Võ Minh Cảnh cho biết, với đặc thù đất đai cằn cỗi, đồng ruộng thấp trũng khiến việc canh tác của người dân địa phương gặp nhiều trở ngại. Những ngày đầu chuyển đổi sang mô hình HTX kiểu mới, đơn vị từng rơi vào cảnh thiếu vốn, các mảng dịch vụ hoạt động kém hiệu quả và nợ đọng kéo dài.

Tuy nhiên, với quyết tâm không lùi bước, Hội đồng quản trị HTX đã xác định rõ nhiệm vụ: Phải vừa sản xuất kinh doanh có lãi, vừa làm tốt vai trò "bà đỡ" để tạo điều kiện cho kinh tế hộ phát triển. Sau hơn 47 năm hình thành và đặc biệt là từ khi hoạt động theo Luật HTX năm 2012, Kim Giao đã có bước chuyển mình mạnh mẽ. Từ một đơn vị thuần túy sản xuất nông nghiệp, độc canh cây lúa, HTX đã vươn lên thành một đơn vị đa dịch vụ, quản lý chuyên nghiệp với tổng nguồn vốn đạt trên 10,3 tỉ đồng.

Thu hoạch lúa đông-xuân tại Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Kim Giao, xã Mỹ Thủy - Ảnh: L.A

Theo ông Võ Minh Cảnh, hiện nay, HTX đang vận hành 10 khâu dịch vụ khác nhau, bao phủ hầu hết các công đoạn từ sản xuất đến tiêu thụ. Đáng chú ý, HTX không đặt nặng lợi nhuận ở tất cả các khâu. Có những dịch vụ HTX chấp nhận hòa vốn hoặc chịu lỗ để hỗ trợ tối đa cho bà con, đóng vai trò kích cầu cho kinh tế hộ.

Đặc biệt, trong khâu cung cấp giống và vật tư, HTX đã làm tốt vai trò cầu nối khi liên kết với các công ty giống uy tín, cung ứng hơn 235 tấn phân bón và các loại giống lúa chất lượng cao như HG244, BĐR57, BĐR999 mỗi năm. Để khuyến khích bà con thay đổi thói quen dùng “thóc thịt" làm giống, HTX đã mạnh dạn hỗ trợ đến 70% giá giống lúa mới. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu sâu bệnh, chống đổ ngã cho cây lúa vùng thấp trũng.

Bên cạnh đó, HTX còn khẳng định vị thế “điểm tựa" tài chính an toàn ngay tại cơ sở, dành khoảng 1/2 vốn lưu động để hỗ trợ thành viên vay vốn kịp thời khi gặp thiên tai, dịch bệnh hoặc cần mở rộng sản xuất.

Còn tại HTX Nông sản hữu cơ Gio Linh, xã Gio Linh, một trong những hình mẫu tiêu biểu cho việc đổi mới tư duy, bắt kịp xu thế nông nghiệp xanh. Vai trò điểm tựa ở đây không chỉ dừng lại ở việc cung ứng dịch vụ, mà còn là đầu tàu dẫn dắt người dân sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị nông sản chất lượng cao. Giám đốc HTX Nông sản hữu cơ Gio Linh Nguyễn Giang cho biết, với phương châm hoạt động cốt lõi là “tất cả vì lợi ích phát triển kinh tế, tăng thu nhập của các thành viên HTX”, đơn vị vận động thành viên thực hiện dồn điền đổi thửa, cải tạo vườn tạp, tu sửa hệ thống giao thông, thủy lợi để thuận lợi trong đầu tư thâm canh; mạnh dạn áp dụng quy trình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ trên diện tích 50ha, sử dụng các giống lúa chất lượng cao ST24, ST25.

Trong đó, HTX đóng vai trò là đầu mối, hỗ trợ trọn gói từ khâu làm đất, cung ứng giống đến việc đưa máy móc vào thu hoạch. Đồng thời giải quyết bài toán “đầu ra” vốn luôn là nỗi lo lớn nhất của người nông dân bằng cách thu mua lúa tươi ngay tại ruộng với giá ổn định.

Kết quả thực tế cho thấy, dù năng suất lúa của HTX đạt bình quân 65 tạ/ha, không cao hơn so với sản xuất truyền thống, nhưng nhờ chất lượng vượt trội nên hiệu quả kinh tế mang lại cao gấp 2 lần. Đây chính là động lực lớn nhất để người dân tin tưởng và gắn bó với mô hình kinh tế tập thể kiểu mới này.

Theo ông Giang, để duy trì và tạo đà phát triển bền vững, thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc liên kết, phối hợp với các công ty, doanh nghiệp cung ứng về phân bón, giống, hướng dẫn khoa học kỹ thuật, thu mua bao tiêu sản phẩm, tạo sự yên tâm, ổn định cho các thành viên phát triển sản xuất, gắn bó lâu dài với HTX. Cùng đó, xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác sản phẩm gạo đúng quy cách, bảo đảm tiêu chuẩn, liên kết để tiêu thụ ổn định trên thị trường.

Đến nay, toàn tỉnh có gần 900 HTX với hơn 227.740 thành viên, doanh thu bình quân đạt khoảng 1,2 tỉ đồng/HTX/năm, hơn 800 tổ hợp tác với hơn 11.400 thành viên và 4 liên hiệp HTX với tổng số vốn điều lệ hơn 6,4 tỉ đồng; hoạt động chủ yếu trên các lĩnh vực như: Nông nghiệp; thương mại, dịch vụ; công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp; khai thác, nuôi trồng thủy sản; sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa hữu cơ…

Theo đánh giá, hầu hết các HTX đều đang thực hiện tốt chức năng là cầu nối trung gian chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; chủ động trong việc liên kết với doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương. Đây chính là điểm tựa vững chắc để nông dân yên tâm sản xuất, gắn bó và cùng nhau phát triển bền vững trên chính mảnh đất quê hương.

L.A