Phát huy vai trò của đại biểu trong hoàn thiện thể chế

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ĐBQH thuộc Đoàn ĐBQH TP. Huế trong một lần tham gia thảo luận ở tổ. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Mang hơi thở thực tiễn vào nghị trường

Trước mỗi kỳ họp Quốc hội, những hội nghị góp ý dự án luật do Đoàn ĐBQH TP. Huế tổ chức thường diễn ra khá sôi nổi. Bên cạnh các ĐBQH còn có sự tham gia của các chuyên gia pháp lý, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp và cán bộ quản lý địa phương. Những vấn đề tưởng chừng rất “địa phương” như quy hoạch đô thị, cơ chế phát triển vùng, bảo tồn di sản hay chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ… lại trở thành chủ đề thảo luận thẳng thắn.

Các ý kiến được ghi chép cẩn trọng, phân tích và tổng hợp. Ít ngày sau, bản tổng hợp đó được gửi tới các cơ quan của Quốc hội, trở thành nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc hoàn thiện dự thảo luật.

Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Huế Nguyễn Văn Phước cho biết, ông nhiều lần được mời tham gia góp ý cho các dự án luật do Đoàn ĐBQH thành phố tổ chức. “Tôi nhận thấy các ĐBQH của Huế có cách tiếp cận rất rõ ràng, mọi ý kiến đóng góp đều phải xuất phát từ thực tiễn. Chính điều đó khiến các hội nghị góp ý luật trở nên thiết thực, không hình thức”, ông Phước chia sẻ.

Theo Đoàn ĐBQH TP. Huế, nhiệm kỳ khóa XV, Đoàn đã lấy ý kiến bằng văn bản đối với 157 lượt dự án luật được trình Quốc hội xem xét. Bên cạnh đó, 22 hội nghị chuyên đề đã được tổ chức để thảo luận trực tiếp 40 dự án luật quan trọng.

Các hội nghị này không đơn thuần là hoạt động lấy ý kiến mà thực sự trở thành diễn đàn phản biện chính sách. Nhiều chuyên gia được mời viết các bài nghiên cứu chuyên sâu, phân tích những điểm còn bất cập trong dự thảo luật, giúp các đại biểu có thêm cơ sở khoa học trước khi tham gia thảo luận tại nghị trường.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế (khóa XV) Nguyễn Thị Sửu cho rằng, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đặt ra yêu cầu rất cao đối với hoạt động lập pháp. “Khối lượng công việc lập pháp của nhiệm kỳ này rất lớn. Quốc hội phải đồng thời giải quyết nhiều vấn đề mang tính chiến lược, từ hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế - xã hội, tạo khung pháp lý cho việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đến đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Vì vậy, mỗi ý kiến phát biểu đều cần được chuẩn bị kỹ lưỡng và có tính phản biện rõ ràng”, đồng chí Nguyễn Thị Sửu nói.

Không chỉ tham gia thảo luận tại nghị trường, các đại biểu của Huế còn trực tiếp tham gia quá trình thẩm tra các dự án luật tại các ủy ban của Quốc hội. Qua đó, các đại biểu không chỉ phát biểu tại hội trường mà còn tham gia sâu vào quá trình chỉnh lý dự thảo luật trước khi trình Quốc hội biểu quyết.

Từ tiếng nói cử tri đến chính sách

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Đoàn ĐBQH TP. Huế đã tổ chức 91 cuộc tiếp xúc cử tri, với sự tham gia của hơn 8.300 lượt cử tri. Những cuộc gặp gỡ này không chỉ là dịp để đại biểu báo cáo hoạt động mà còn là nơi người dân trực tiếp nêu lên những vấn đề của đời sống.

Nhiều vấn đề được cử tri phản ánh đã trở thành nội dung thảo luận tại nghị trường. Chẳng hạn, các kiến nghị liên quan đến bảo vệ rừng và động vật hoang dã từ các địa phương miền núi như A Lưới đã được các đại biểu đưa vào thảo luận trong các phiên họp về chính sách môi trường; hay những phản ánh của công nhân về điều kiện lao động, chính sách bảo hiểm và phúc lợi xã hội cũng trở thành cơ sở để các đại biểu tham gia góp ý vào các dự án luật liên quan đến lao động và an sinh xã hội.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Sửu, việc lắng nghe cử tri chính là nền tảng quan trọng để đại biểu thực hiện tốt chức năng lập pháp. “Cử tri là những người trực tiếp chịu tác động của chính sách. Vì vậy, khi tham gia xây dựng pháp luật, chúng tôi luôn cố gắng phản ánh trung thực những vấn đề mà người dân quan tâm”, đồng chí Nguyễn Thị Sửu nói.

Đoàn ĐBQH TP. Huế còn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chính sách đặc thù cho địa phương. Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Đoàn đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của thành phố để chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ việc trình Quốc hội thông qua hai nghị quyết quan trọng: Nghị quyết 38/2021/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thừa Thiên Huế và Nghị quyết 175/2024/QH15 về việc thành lập thành phố Huế trực thuộc Trung ương. Đây được xem là những bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển của địa phương.

Đồng chí Nguyễn Hải Nam, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, ĐBQH khóa XV cho biết: “Chúng tôi vừa tham gia góp ý hoàn thiện nội dung dự thảo nghị quyết, vừa phối hợp với các bộ, ngành để giải trình những vấn đề còn băn khoăn với mục tiêu xây dựng cơ chế phù hợp với đặc thù của Huế nhưng vẫn bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật”.

Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, có thể thấy hoạt động tham gia lập pháp của Đoàn ĐBQH thành phố đã có nhiều đổi mới cả về nội dung lẫn phương thức. Tuy vậy, lãnh đạo Đoàn cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn những hạn chế, như số lượng hội nghị góp ý luật chưa nhiều hoặc đội ngũ tham mưu còn mỏng so với khối lượng công việc ngày càng lớn. “Chúng tôi mong muốn xây dựng được đội ngũ cộng tác viên am hiểu pháp luật và thực tiễn để đồng hành cùng Đoàn trong các hoạt động lập pháp, giám sát và phản biện chính sách”, đồng chí Nguyễn Thị Sửu cho biết.

Lê Thọ