Phát huy nguồn lực kiều bào, thúc đẩy tăng trưởng

"Cầu nối vàng" cho sự phát triển

Hiện có khoảng 6 triệu người Việt Nam sinh sống, làm việc và học tập tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là cộng đồng đông đảo, giàu tiềm năng, trình độ ngày càng cao, vị thế ngày càng vững chắc trong xã hội sở tại, đồng thời luôn gìn giữ bản sắc văn hóa và hướng về quê hương. Trong đó, khoảng 2,8 triệu kiều bào có mối liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với TP Hồ Chí Minh.

Năm 2025, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục khẳng định là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội của TP Hồ Chí Minh. Tổng lượng kiều hối chuyển về thành phố qua các tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế đạt hơn 10,34 tỷ USD, tăng 8,3% so với năm trước.

Đoàn đại biểu người Việt Nam ở nước ngoài thực hiện nghi thức dâng hoa tại Công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh dịp Xuân Bính Ngọ 2026.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, thời gian qua, thành phố đã tiếp nhận nhiều ý kiến tâm huyết, có giá trị của các chuyên gia, trí thức, doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài trong các lĩnh vực then chốt, mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Những góp ý này góp phần làm rõ định hướng phát triển thành phố về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo vệ môi trường, phát triển giao thông, quy hoạch đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, y tế chuyên sâu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là thúc đẩy chuyển đổi số gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Năm 2026 là năm đầu tiên TP Hồ Chí Minh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025-2030. TP Hồ Chí Minh kỳ vọng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, đồng hành với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố; làm cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, góp phần xây dựng TP Hồ Chí Minh phát triển nhanh, bền vững, trở thành đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực và cả nước.

Đồng hành bằng kinh nghiệm và tri thức

Cuộc họp mặt người Việt Nam ở nước ngoài mừng Xuân Bính Ngọ 2026 do TP Hồ Chí Minh tổ chức vừa qua đã cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cách kiều bào tham gia, từ kết nối tình cảm sang hợp tác thực chất, từ mong muốn chung sang đề xuất cụ thể. Kiều bào tập trung phân tích các vấn đề thực tiễn thành phố đang đối mặt và kiến nghị giải pháp dựa trên kinh nghiệm quốc tế.

Từ góc nhìn kinh tế vĩ mô, ông Lâm Chí Thiện, người Việt Nam tại Australia, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn IMC, nhận định Việt Nam đã vươn lên nhóm 15 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới với kim ngạch xuất khẩu vượt 930 tỷ USD, trong đó TP Hồ Chí Minh đóng góp vai trò quan trọng. Các dự án hạ tầng lớn như đường sắt đô thị, nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất và cảng trung chuyển Cần Giờ giúp tăng cường kết nối giao thông, qua đó cho thấy năng lực quản trị và triển khai các công trình quy mô lớn của thành phố. Trên lĩnh vực văn hóa, việc TP Hồ Chí Minh được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh đã góp phần nâng cao “sức mạnh mềm” và vị thế quốc tế của Việt Nam.

Từ thực tiễn đó, ông đề xuất thành phố sớm cụ thể hóa danh hiệu bằng cơ chế đặc thù cho công nghiệp văn hóa: Lập quỹ đầu tư điện ảnh, phát triển phim trường quốc tế, đơn giản hóa cấp phép và có chính sách ưu đãi thu hút nhà đầu tư, đưa sáng tạo thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng lao động thông qua chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, chuyển từ lợi thế lao động giá rẻ sang lao động tri thức; khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa, trí tuệ nhân tạo để tăng năng suất và nâng vị thế sản phẩm Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Ông Trần Minh Tiến, người Việt Nam ở Thái Lan, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Net Zero Carbon, cho rằng thành phố cần đẩy mạnh xây dựng đô thị thông minh gắn với chuyển đổi số đồng bộ trong quản trị, sớm hoàn thiện hệ thống dữ liệu dùng chung để các cơ quan kết nối thông suốt, giảm chi phí và thời gian cho nhà đầu tư; đồng thời xây dựng cổng thông tin chuyên biệt cho nhà đầu tư Việt kiều, hướng dẫn rõ ràng, thống nhất về thủ tục và chính sách.

Từ góc độ khoa học, công nghệ, kỹ sư Phạm Hồng Đức, chuyên gia hàng không vũ trụ tại Hoa Kỳ mong muốn mang kiến thức và kinh nghiệm về Việt Nam, tập trung vào các công nghệ mới như máy bay không người lái và lĩnh vực liên quan đến “kinh tế tầm thấp”. Khi các doanh nghiệp công nghệ cao do kiều bào về nước đầu tư thường gặp nhiều trở ngại, như thủ tục hành chính còn kéo dài, môi trường cạnh tranh lớn và thiếu nguồn nhân lực có kinh nghiệm thực tiễn. Vì vậy, thành phố cần xây dựng cơ chế minh bạch trong đánh giá rủi ro, tạo điều kiện tiếp cận quỹ đầu tư, hạ tầng nghiên cứu và cơ chế thử nghiệm phù hợp; tăng cường kết nối giữa chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài với trong nước để các ý tưởng công nghệ cao sớm được triển khai vào thực tiễn.

Sự cộng hưởng giữa kiều bào và cộng đồng trong nước sẽ tạo ra một không gian phát triển với tinh thần rất khác biệt. Hiện thực mới về một TP Hồ Chí Minh “khai thông thể chế, đột phá hạ tầng” vẫn rộng mở để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài khai phá sâu sắc thêm, theo đúng với chủ trương của Đảng, Nhà nước và định hướng của thành phố.