Phát huy nền tảng số dùng chung

Phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức tập huấn kỹ năng số cho các Tổ dân phố trên địa bàn phường. (Ảnh: Đăng Anh)

Chủ đề Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10 năm nay hướng tới những nhu cầu ấy: “Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Danh mục 79 nền tảng số dùng chung quốc gia tạo cơ sở tổ chức lại việc đầu tư, kết nối và khai thác các hệ thống số. Tinh thần “xây dựng một lần, sử dụng nhiều lần” hướng tới tiết kiệm nguồn lực, hạn chế đầu tư riêng lẻ. Tuy nhiên, có tên trong danh mục chưa đồng nghĩa nền tảng đã sẵn sàng phục vụ. Để vận hành dùng chung, cần tiêu chuẩn thống nhất, dữ liệu đủ chất lượng và trách nhiệm rõ ràng.

Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số yêu cầu các đơn vị chủ quản rà soát hiện trạng từng nền tảng dùng chung để xây dựng hoặc điều chỉnh kế hoạch triển khai. Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), vẫn còn nền tảng có kế hoạch từ trước nhưng chưa được rà soát, hoặc chưa có kế hoạch. Các hệ thống đã hoạt động cũng cần được đối chiếu với tiêu chí nền tảng số dùng chung quốc gia để xác định nhu cầu nâng cấp. Lộ trình thực hiện cần được xác định, giúp các cơ quan, nhất là địa phương, chủ động phối hợp, tránh đầu tư chồng lấn.

Sau khi ban hành kế hoạch, đơn vị chủ quản cần công bố rõ phạm vi, đối tượng sử dụng, nghiệp vụ, dịch vụ, chức năng và tính năng của nền tảng. Những thông tin này giúp các cơ quan biết nền tảng đáp ứng công việc gì để phối hợp khai thác, hạn chế đầu tư trùng lặp. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổng hợp, công bố các văn bản này, đồng thời theo dõi, đôn đốc triển khai.

Ưu tiên dùng chung cần bắt đầu từ rà soát các hệ thống hiện có. Những hệ thống vận hành hiệu quả cần được kế thừa, chuẩn hóa và kết nối. Các hệ thống phân tán, trùng lặp cần có lộ trình tích hợp, hợp nhất hoặc nâng cấp phù hợp. Trước mỗi đề xuất đầu tư mới, cần xác định khả năng đáp ứng của thành phần dùng chung đã có. Cách làm này giúp tiết kiệm nguồn lực, bảo đảm dịch vụ liên tục, nhất là tại địa phương sau sắp xếp, hợp nhất.

Dữ liệu quyết định khả năng khai thác nền tảng dùng chung. Hệ thống đã kết nối vẫn khó phát huy hiệu quả nếu thông tin thiếu chính xác, chậm cập nhật hoặc chưa được chuẩn hóa. Yêu cầu dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” cần gắn với trách nhiệm hằng ngày. Cần xác định cơ quan tạo lập, đơn vị cập nhật và đầu mối kiểm tra chất lượng, xử lý sai lệch.

Đến cuối tháng 9, Bộ Khoa học và Công nghệ đã kết nối 7/7 cơ sở dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, trong đó, sáu cơ sở dữ liệu đã hoàn thành làm sạch, đồng bộ dữ liệu lịch sử, đạt chỉ tiêu tối thiểu 80%. Kết quả này tạo cơ sở khai thác, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu, giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin. Nguồn dữ liệu ấy cần được sử dụng để xử lý hồ sơ và phục vụ điều hành hằng ngày.

Với dịch vụ công, thay đổi cần đi vào quy trình xử lý. Đưa biểu mẫu lên mạng nhưng giữ các bước không cần thiết sẽ khó tạo thuận lợi cho người sử dụng. Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn thiện Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, tích hợp và hoạt động đồng bộ với Cổng Dịch vụ công quốc gia; đã lựa chọn năm thủ tục có tần suất cao để tiếp tục tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa, giảm thao tác và tái sử dụng dữ liệu.

Hiệu quả cần được đánh giá từ chất lượng dịch vụ và quá trình sử dụng thực tế. Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng trải nghiệm người dùng đối với dịch vụ công trực tuyến; sẽ xây dựng, vận hành Hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia cùng bộ chỉ số, phương pháp đánh giá và cơ chế giám sát tuân thủ. Dữ liệu đánh giá sẽ được thu thập tự động từ các hệ thống hiện có, hạn chế báo cáo thủ công và cho phép theo dõi kết quả theo thời gian thực.

Đưa nền tảng vào sử dụng đòi hỏi đơn vị chủ quản và cơ quan khai thác phối hợp chặt chẽ. Mỗi nhiệm vụ phải rõ đơn vị chủ trì, đơn vị tham gia, thời hạn và sản phẩm. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng. Yêu cầu “không khoán trắng cho đơn vị công nghệ thông tin” nhấn mạnh trách nhiệm ấy.

Từ ngày 10/10 đến mốc kết thúc đợt cao điểm 30/11, cần tập trung chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện kế hoạch triển khai nền tảng dùng chung và công cụ đo lường trải nghiệm người dùng. Sau đợt cao điểm, cần tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, theo dõi chất lượng phục vụ và khai thác nền tảng hằng ngày. Hiệu quả cần thể hiện cụ thể: người dân bớt khai báo, bớt giấy tờ; cơ quan giải quyết thủ tục thuận tiện hơn. Những thay đổi ấy góp phần củng cố niềm tin vào chuyển đổi số.