Phát huy mạnh mẽ vai trò đồng hành, dẫn dắt HĐND cấp cơ sở

Minh chứng sống động cho tinh thần trách nhiệm, sáng tạo

- Thưa bà, những kết quả nổi bật trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển của Bắc Ninh với tốc độ tăng trưởng 2 con số và luôn thuộc nhóm cao nhất cả nước trong nhiệm kỳ 2021 – 2026 đầy thách thức chính là minh chứng sống động khẳng định tinh thần trách nhiệm, đồng hành của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương?

- Trong một nhiệm kỳ đặc biệt, nhiều khó khăn, thử thách, phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng, quyền làm chủ của Nhân dân, HĐND tỉnh Bắc Ninh đã bám sát thực tiễn, cộng đồng trách nhiệm, tích cực đổi mới, sáng tạo, linh hoạt, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động cả về giám sát, quyết định, triển khai kịp thời, hiệu quả công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy đồng bộ, thống nhất; tập trung xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách; rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực, tạo động lực mới nhằm thúc đẩy phục hồi và phát triển, đưa kinh tế - xã hội của tỉnh đạt những thành tựu nổi bật, quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực, khẳng định là địa phương phát triển năng động, thủ phủ công nghiệp của miền Bắc.

Điển hình, công tác chuẩn bị kỳ họp HĐND có nhiều đổi mới như: chủ động tiếp cận sớm các dự thảo nghị quyết, xin ý kiến đối tượng chịu tác động, đối chiếu, rà soát những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn để thẩm tra dự thảo nghị quyết; xây dựng báo cáo bằng hình ảnh; chỉ trình HĐND những nội dung đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ về hồ sơ theo luật định. Hoạt động thẩm tra đi vào chiều sâu và thực chất; kết hợp giữa thẩm tra văn bản, tài liệu và khảo sát thực tế.

Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Ninh Lâm Thị Hương Thành kiểm tra tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Trung tâm Hành chính công xã Hợp Thịnh. Ảnh: Bách Hợp

HĐND tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức 7 cuộc giám sát chuyên đề bài bản với nhiều đổi mới, nhất là tăng cường khảo sát thực tế. Thường trực HĐND tỉnh thực hiện 19 cuộc giám sát chuyên đề, với nhiều điểm nhấn như: tổ chức các phiên họp xem xét, cho ý kiến vào kế hoạch chi tiết, đề cương báo cáo; giao các Ban HĐND tỉnh, tổ giúp việc Đoàn giám sát, nghiên cứu kỹ báo cáo giám sát, đề xuất địa điểm, đối tượng khảo sát và các nội dung cần tập trung giám sát, khảo sát; phối hợp với Thường trực HĐND cấp cơ sở tổ chức giám sát; phối hợp với các cơ quan truyền thông phản ánh, ghi hình, lưu giữ tài liệu phục vụ các hoạt động giải trình, chất vấn, tổ chức giám sát bằng “hình ảnh”...

- Trước yêu cầu tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, phát huy trí tuệ, sáng tạo, đổi mới, nâng cao hiệu quả trong giai đoạn phát triển mới, đâu là những trọng tâm trong hoạt động của HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026 – 2031, thưa bà?

- Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, HĐND tỉnh Bắc Ninh đứng trước yêu cầu cần tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, phát huy trí tuệ, sáng tạo, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác trong giai đoạn phát triển mới. Trước hết là đổi mới, nâng cao chất lượng quyết định, nhất là đối với các mục tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội, những vấn đề hệ trọng về phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ ngân sách địa phương, giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, chính sách an sinh xã hội.

Đoàn khảo sát HĐND tỉnh Bắc Ninh làm việc với đại diện các xã, phường thuộc các huyện Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động và thị xã Chũ (cũ) về tình hình thực hiện nhiệm vụ tài chính – ngân sách trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2025

Để kịp thời tháo gỡ những “điểm nghẽn”, HĐND tỉnh sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng tổ chức và đổi mới phương pháp giám sát đi vào chiều sâu, tập trung những vấn đề bức thiết nhất như: quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, phòng chống tham nhũng, lãng phí, bảo vệ quyền con người, quyền công dân... Hoạt động giám sát gắn chặt với thực tiễn và ý kiến phản ánh của người dân. Trong đó, tăng cường khảo sát tại cơ sở, lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, từ cử tri và cộng đồng doanh nghiệp để xác định đúng “điểm nóng”, trúng “điểm nghẽn” của nền kinh tế - xã hội, từ đó có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời và đề xuất xác đáng, sát thực tế. Tăng cường theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện kết luận, kiến nghị, nghị quyết giám sát, tái giám sát việc thực hiện các nghị quyết, kết luận về giám sát.

Thực sự gần dân, hiệu lực, hiệu quả

- Theo Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, do Nhân dân trực tiếp bầu ra, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân. Trong chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, vai trò đó ở cấp xã càng trở nên trực tiếp, rõ nét hơn - “trái tim” của quyền lực Nhân dân, thưa bà?

- Nói HĐND cấp xã là “trái tim” của quyền lực Nhân dân là cách nói hình ảnh nhưng rất xác đáng. Bởi HĐND cấp xã chính là nơi quyền lực của Nhân dân được xác lập rõ ràng thông qua các quyết định về phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách, đầu tư, tổ chức bộ máy và đặc biệt là thông qua hoạt động giám sát đối với UBND và các cơ quan ở địa phương. Nếu coi quyền lực nhà nước ở cơ sở là một cơ thể sống, thì HĐND chính là trung tâm điều hòa, quyết định và kiểm soát, bảo đảm mọi chủ trương, chính sách đều xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân.

Đoàn công tác của HĐND tỉnh Bắc Ninh do Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Thị Hương Thành làm Trưởng đoàn khảo sát thực tế hệ thống giao thông nông thôn tại 2 xã miền núi Kiê

Chính vì vậy, “trái tim” này phải hoạt động nhịp nhàng, khỏe mạnh, thực quyền và hiệu quả. Khi HĐND cấp xã phát huy tốt vai trò quyết định và giám sát theo luật định, quyền lực Nhân dân mới thực sự được bảo đảm, chính quyền cơ sở mới thực sự gần dân, sát dân và vì dân.

- Nâng cao chất lượng, hiệu quả vai trò “trái tim” quyền lực Nhân dân đó, HĐND tỉnh Bắc Ninh sẽ phát huy mạnh mẽ vai trò đồng hành, dẫn dắt HĐND cấp cơ sở như thế nào, thưa bà?

- HĐND tỉnh Bắc Ninh đặc biệt quan tâm đến hoạt động của HĐND cấp cơ sở, nhất là trong chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, thể hiện qua các hoạt động hướng dẫn, tập huấn, giám sát để “cầm tay chỉ việc” và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Đơn cử, tại Kỳ họp thứ Tám – kỳ họp thường lệ cuối năm 2025, HĐND tỉnh đã dành thời gian thỏa đáng cho hoạt động chất vấn, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trọng tâm là cấp cơ sở.

Trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động của HĐND cấp cơ sở ngày càng cao, cả về khối lượng công việc và chất lượng quyết định, giám sát. Thường trực HĐND tỉnh tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò đồng hành và dẫn dắt HĐND cấp xã. Trước hết, tăng cường tổ chức các chương trình tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu, kết hợp linh hoạt giữa trực tuyến và trực tiếp, theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, đi thẳng vào những kỹ năng cốt lõi HĐND cấp xã đang thiếu và yếu. Trọng tâm là các chuyên đề về kỹ năng ra quyết định và thẩm quyền quyết định chính sách ở cấp xã; kỹ năng giám sát, thẩm tra theo từng lĩnh vực; kỹ năng chất vấn và trả lời chất vấn; kỹ năng tổ chức TXCT và theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị của cử tri.

Cùng với đó, HĐND tỉnh sẽ tăng cường giám sát, khảo sát đối với tổ chức và hoạt động của bộ phận HĐND chuyên trách cấp xã, kịp thời có chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất để tháo gỡ những “điểm nghẽn” phát sinh trong thực tiễn. Một vấn đề mà cơ sở rất quan tâm là việc xác định rõ số lượng và bố trí công chức giúp việc HĐND cấp xã đúng vị trí việc làm, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới, tránh tình trạng vừa thiếu người, vừa chồng chéo chức năng.

Trên cơ sở thực tiễn, HĐND tỉnh tiếp tục cụ thể hóa và phân quyền rõ hơn cho HĐND cấp xã; đồng thời, ban hành hướng dẫn chi tiết về cách thức tổ chức thực hiện, để Thường trực HĐND cấp xã thực sự phát huy được vai trò điều hòa, phối hợp, định hướng hoạt động của HĐND ở cơ sở. Khi được trang bị đầy đủ kỹ năng, có cơ chế phân quyền rõ ràng và sự đồng hành sát sao từ HĐND cấp tỉnh, tin rằng HĐND cấp xã sẽ chủ động, tự tin hơn trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, thực sự gần dân, hiệu lực, hiệu quả.

- Trân trọng cảm ơn bà!

PHƯƠNG NGUYÊN thực hiện