Phạm vi hòa giải ở cơ sở

Nguyễn Phương Hằng, trú tại phường Đông Ngạc, Hà Nội

Trả lời: Về câu hỏi của quý độc giả xin trả lời như sau:

Theo hướng dẫn của Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố Hà Nội, Điều 3 Luật Hòa giải ở cơ sở, Điều 5 Nghị định số 15/2014/NĐ-CP ngày 27-2-2014 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở, phạm vi hòa giải ở cơ sở được quy định như sau:

Thành viên tổ hoà giải phường Cầu Giấy vận động nhân dân giữ gìn trật tự, an ninh. Ảnh: Khánh Huy

Thứ nhất, các mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật được tiến hành hòa giải, gồm: a) Mâu thuẫn giữa các bên (do khác nhau về quan niệm sống, lối sống, tính tình không hợp hoặc mâu thuẫn trong việc sử dụng lối đi qua nhà, lối đi chung, sử dụng điện, nước sinh hoạt, công trình phụ, giờ giấc sinh hoạt, gây mất vệ sinh chung hoặc các lý do khác).

Ví dụ: Nhà bà Th. và ông H. là hai hộ liền kề. Gần đây, ông H. nuôi mấy con gà tre và làm chuồng gà ngay sát cửa sổ nhà bà Th. Gà gáy suốt ngày làm bà Th. mất ngủ. Phân gà bốc mùi hôi thối gây ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, ô nhiễm không khí và ảnh hưởng tới sức khỏe các thành viên trong gia đình bà Th. Bà Th. đã nhắc nhở nhiều lần nhưng ông H. không chuyển chuồng gà, nên hai bên lời qua tiếng lại, gây mất trật tự nơi xóm phố.

Thứ hai, tranh chấp phát sinh từ quan hệ dân sự như tranh chấp về quyền sở hữu, nghĩa vụ dân sự, hợp đồng dân sự, thừa kế, quyền sử dụng đất.

Ví dụ: Là hàng xóm thân thiết nhiều năm, ông B. có nhu cầu mua con bò cái của ông A. để nhân giống với giá 10 triệu đồng. Hai bên đã thống nhất việc mua bán, ông B. trả 10 triệu đồng cho ông A. mà không có giấy tờ gì, riêng việc nhận bò, hai bên thống nhất ba ngày sau sẽ giao nhận để được ngày tốt. Ngày hôm sau, ông A. nghĩ lại thấy bán bò giá đó là thấp, bởi con bò cái đang có chửa nên tiếc không muốn bán. Vì thế ông A. đề nghị trả lại ông B. 10 triệu đồng.

Ông B. không đồng ý do việc mua bán đã hoàn thành, tiền ông đã trả, chỉ còn mỗi việc giao nhận bò. Hai bên đã xảy ra tranh chấp, lời qua tiếng lại.

Thứ ba, tranh chấp phát sinh từ quan hệ hôn nhân và gia đình như tranh chấp phát sinh từ quan hệ giữa vợ, chồng; quan hệ giữa cha, mẹ và con; quan hệ giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa anh, chị, em và giữa các thành viên khác trong gia đình; cấp dưỡng; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; ly hôn.

Ví dụ: Anh H. và chị T. kết hôn đã được 15 năm, sinh được 2 con, một trai, một gái, hiện 2 con đang tuổi đi học. Hàng ngày chị T. bán rau ngoài chợ, anh H. làm nghề xe ôm. Làm ăn vất vả nhưng kinh tế vẫn khó khăn nên anh chị thường xuyên cãi vã, to tiếng với nhau, gây mất trật tự thôn xóm.

Thứ 4, vi phạm pháp luật mà theo quy định của pháp luật những việc vi phạm đó chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, xử lý vi phạm hành chính.

Ví dụ: Anh P. và anh N. đang vui vẻ trò chuyện, uống rượu. Do ngà ngà say N. khen vợ P. xinh, P. cho rằng N có tình ý gì với vợ mình nên 2 bên lời qua tiếng lại và xô xát 16 nhau. Vợ anh P. vào can thì bị anh N. đẩy ra, ngã xây xước tay chân.

Thứ 5, vi phạm pháp luật hình sự trong các trường hợp sau đây:

Không bị khởi tố vụ án theo quy định tại Điều 107 của Bộ luật Tố tụng Hình sự (nay là Điều 157 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015) và không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Pháp luật quy định chỉ khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại, nhưng người bị hại không yêu cầu khởi tố theo quy định tại khoản 1 Điều 105 của Bộ luật Tố tụng Hình sự (nay là khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015) và không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Vụ án đã được khởi tố, nhưng sau đó có quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng về đình chỉ điều tra theo quy định tại khoản 2 Điều 164 của Bộ luật Tố tụng Hình sự (nay là khoản 1 Điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015) hoặc đình chỉ vụ án theo quy định tại khoản 1 Điều 169 của Bộ luật Tố tụng Hình sự (nay là khoản 1 Điều 282 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015) và không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.