Phải tăng quyền cho điều tra viên, kiểm sát viên…

Theo Chánh án TAND quận 10 (TP.HCM) Lại Văn Trình, trách nhiệm, quyền hạn của cán bộ tiến hành tố tụng trong Bộ luật Tố tụng hình sự còn hạn chế, sự phân định quyền hạn của thủ trưởng các cơ quan tố tụng với nhân viên thiếu hợp lý. Cụ thể, thủ trưởng cơ quan điều tra, viện trưởng VKSND ra quyết định và có quyền tuyệt đối trong các quyết định tố tụng. Thế nên quá trình thực hiện, điều tra viên, kiểm sát viên bị phụ thuộc vào các văn bản này. Cơ chế này làm cho tính kịp thời, chất lượng của quá trình tố tụng bị ảnh hưởng.

Ngoài ra theo ông Trình, nhiệm vụ, quyền hạn của người đứng đầu ba cơ quan tố tụng hiện nay chưa rõ ràng. Với VKS thì chưa rõ ở chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật và thực hành quyền công tố tại tòa. Với tòa án thì việc điều hành nhiệm vụ trong xét xử và thi hành án hình sự của chánh án cũng chưa được phân biệt rõ.

Cần tăng quyền hạn và trách nhiệm cho kiểm sát viên, điều tra viên, thẩm phán để nâng cao tính tự chịu trách nhiệm khi tham gia tố tụng. Ảnh minh họa: HTD

Ông Trình đề nghị cần phải tăng quyền hạn, trách nhiệm cho điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán để nâng cao tính tự chịu trách nhiệm của họ. Cạnh đó phải đảm bảo nguyên tắc độc lập và quyền hạn đi đôi với trách nhiệm. Ngoài ra phải sửa luật theo hướng người trực tiếp tiến hành tố tụng phải được quyết định giải quyết vụ án. Người đứng đầu ba cơ quan tố tụng chỉ nên thực hiện các nhiệm vụ hành chính tư pháp như ra quyết định khởi tố, phân công điều tra viên... Việc còn lại do người được phân công làm và chịu trách nhiệm hết. Bởi là người trực tiếp giải quyết thì hiểu rõ vụ án và biết cần phải làm gì.

Một thẩm phán khác thắc mắc, quy định hiện hành không quy định hay giải thích vi phạm thủ tục tố tụng nào là nghiêm trọng khi tòa hay viện trả hồ sơ điều tra bổ sung. Tiếp đó, luật tố tụng hình sự quy định cơ quan điều tra, VKS có quyền thay đổi hoặc hủy bỏ các quyết định không có căn cứ và trái luật của cấp dưới. Tuy nhiên, các quyết định này có thiếu căn cứ hay trái luật hay không lại do chủ quan của người đứng đầu hai cơ quan này tùy nghi xác định. Vị này đề xuất phải bổ sung, chỉnh sửa những bất cập, thiếu hợp lý trên để các cơ quan tố tụng áp dụng thống nhất.

THANH TÙNG