Ô tô nhập khẩu: Trung Quốc bứt phá nhanh, Thái Lan vẫn dẫn đầu

Hầu hết xe Mitsubishi bán ra ở Việt Nam đều nhập khẩu từ Indonesia. Ảnh: Hoàng Linh

Indonesia, Trung Quốc tiếp tục là hai thị trường có gia tăng sức ảnh hưởng mạnh nhất đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, bên cạnh các nguồn cung truyền thống như Thái Lan và Nhật Bản.

Theo thống kê, trong nửa đầu tháng 7-2026, nước ta nhập khẩu 15.073 ô tô nguyên chiếc với tổng trị giá hơn 300,16 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm đến giữa tháng 7, lượng xe nhập khẩu đạt 136.085 chiếc, trị giá gần 3,16 tỷ USD. Trong đó, xe chở người dưới 9 chỗ chiếm 91.695 chiếc với trị giá hơn 1,63 tỷ USD; xe tải đạt 25.509 chiếc, trị giá gần 735 triệu USD.

Ô tô nhập nguyên chiếc từ Trung Quốc tiếp tục gia tăng nhanh chóng, với 5.699 xe trong riêng tháng 6 với trị giá hơn 213,3 triệu USD. Ấn tượng hơn là mức lũy kế 6 tháng đạt 34.748 xe, trị giá trên 1,259 tỷ USD - cao gần gấp đôi giá trị xe nhập khẩu từ Indonesia dù số lượng chỉ nhỉnh hơn khoảng 3.700 xe. Thực tế này cũng phản ánh cơ cấu xe Trung Quốc có giá bán bình quân cao hơn.

Tuy nhiên, Thái Lan vẫn là nguồn cung ô tô nhập khẩu nguyên chiếc truyền thống và chủ lực. Trong tháng 6-2026, nước ta nhập khẩu 11.608 xe nguyên chiếc từ Thái Lan, với trị giá khoảng 163 triệu USD; lũy kế 6 tháng đạt 49.753 xe, trị giá gần 696,4 triệu USD. Như vậy, nếu xét về số lượng, Thái Lan vẫn là nguồn cung lớn nhất. Xét về giá trị, Trung Quốc đã vượt khá xa nhờ cơ cấu sản phẩm có giá trị cao hơn.

Về phần mình, Indonesia ổn định vai trò nguồn cung ô tô chủ chốt của Việt Nam, khi xuất khẩu sang nước ta 7.186 ô tô nguyên chiếc chỉ riêng trong tháng 6-2026, trị giá hơn 155,3 triệu USD. Lũy kế 6 tháng năm 2026 đã đạt 30.987 xe, tương đương khoảng 646,6 triệu USD.

Một số thị trường khác có quy mô nhỏ hơn nhưng đều đặn xuất khẩu xe sang nước ta như Nhật Bản với 2.575 xe trong nửa đầu năm nay, tương đương trị giá 136,25 triệu USD; Đức đạt 518 xe trị giá 27,64 triệu USD; Hoa Kỳ đạt 204 xe trị giá 16,44 triệu USD. Những thị trường này có điểm chung là chủ yếu cung cấp xe cao cấp hoặc các dòng xe chuyên dụng nên giá trị bình quân trên mỗi xe tương đối cao.

Diễn biến mới phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cấu trúc nguồn cung ô tô nhập khẩu vào Việt Nam. Thái Lan và Indonesia trước đây gần như thống lĩnh nhờ lợi thế thuế suất 0% trong ASEAN và hệ thống sản xuất quy mô lớn, nay Trung Quốc nổi lên nhanh chóng. Lợi thế của các hãng xe Trung Quốc không chỉ nằm ở giá bán cạnh tranh mà còn ở việc liên tục đưa sang Việt Nam các mẫu SUV, MPV và xe điện có hàm lượng công nghệ cao, khiến giá trị nhập khẩu bình quân mỗi xe tăng mạnh.

Volkswagen Teramont X là một trong những điển hình xe châu Âu được sản xuất tại Trung Quốc và nhập về bán ở Việt Nam. Ảnh: Hoàng Linh

Mặt khác, không chỉ các thương hiệu Trung Quốc trực tiếp xuất khẩu, nhiều mẫu xe của các liên doanh quốc tế cũng được sản xuất tại Trung Quốc trước khi đưa vào Việt Nam như Volkswagen Teramont X/Viloran... Điều này giúp kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục tăng nhanh, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh lớn hơn lên các dòng xe nhập từ ASEAN cũng như xe lắp ráp trong nước.

Đối với Indonesia, lượng nhập khẩu ô tô vẫn được duy trì ở mức cao nhờ vai trò vẫn là trung tâm sản xuất chiến lược của nhiều hãng xe Nhật Bản trong khu vực ASEAN. Các dòng xe từ nước này đa phần thuộc dòng phổ thông, có doanh số tốt ở thị trường trong nước như MPV cỡ nhỏ (Xpander), SUV đô thị (Destinator, Xforce, Raize)...

Với đà tăng hiện nay, giới phân tích nhận định nửa cuối năm 2026, cơ cấu nhập khẩu ô tô nhiều khả năng sẽ tiếp tục dịch chuyển theo hướng Trung Quốc gia tăng thị phần về giá trị, trong khi Thái Lan và Indonesia vẫn duy trì ưu thế về sản lượng nhờ mạng lưới sản xuất quy mô lớn và lợi thế từ các hiệp định thương mại khu vực.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh