Nơi giữ lửa tri thức
Từ một thư viện nhỏ với cơ sở vật chất đơn sơ, vốn sách còn khiêm tốn, đến một thiết chế văn hóa có nguồn tài nguyên phong phú, từng bước chuyển mình trong thời đại số, Thư viện tỉnh đã trải qua hành trình 70 năm xây dựng và phát triển. Qua mỗi chặng đường, các thế hệ cán bộ thư viện vẫn bền bỉ gìn giữ, kết nối và lan tỏa tri thức, góp phần phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, hưởng thụ văn hóa của Nhân dân.
Cán bộ Thư viện tỉnh giới thiệu các cuốn sách hay tới độc giả
Ngày 4/9/1956, Thư viện tỉnh được thành lập trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Những ngày đầu, trụ sở thư viện chỉ là một căn nhà 3 gian với diện tích khoảng 180 m²; vốn sách chưa đầy 4.000 bản.
Cơ sở vật chất đơn sơ, tài liệu hạn chế, phương thức phục vụ chủ yếu là đọc sách tại chỗ. Thế nhưng, từ những giá sách đầu tiên ấy, một không gian phục vụ nhu cầu đọc và học tập của Nhân dân đã từng bước được hình thành.
Hiện nay, Thư viện tỉnh có hơn 50.000 tên sách, trên 205.000 bản sách và gần 100.000 trang tài liệu số. Hằng năm, thư viện phục vụ hơn 100.000 lượt bạn đọc, luân chuyển hàng triệu lượt sách, báo. Hệ thống phục vụ cũng được mở rộng với 75 điểm luân chuyển sách và trên 60 chuyến thư viện lưu động mỗi năm, đưa hơn 120.000 lượt sách, báo đến trường học, xã vùng khó khăn.
Bước sang những năm đầu thế kỷ XXI, yêu cầu phục vụ bạn đọc ngày càng cao, điều kiện đầu tư cho hoạt động thư viện cũng có nhiều chuyển biến. Tháng 10/2002, Thư viện tỉnh được đầu tư xây dựng trụ sở mới; không gian làm việc, kho sách và các phòng phục vụ bạn đọc được bố trí thuận tiện, khang trang hơn, tạo điều kiện để thư viện mở rộng hoạt động và đổi mới phương thức phục vụ.
Hiện nay, Thư viện tỉnh có hơn 50.000 tên sách, trên 205.000 bản sách và gần 100.000 trang tài liệu số. Hằng năm, thư viện phục vụ hơn 100.000 lượt bạn đọc, luân chuyển hàng triệu lượt sách, báo. Hệ thống phục vụ cũng được mở rộng với 75 điểm luân chuyển sách và trên 60 chuyến thư viện lưu động mỗi năm, đưa hơn 120.000 lượt sách, báo đến trường học, xã vùng khó khăn, đồn biên phòng và những địa bàn còn hạn chế về điều kiện tiếp cận sách.
Bà Đặng Thuỳ Lan, Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết: “Xác định đổi mới hoạt động thư viện trước hết phải xuất phát từ nhu cầu của bạn đọc, do đó bên cạnh bổ sung, làm phong phú nguồn tài liệu, thư viện chú trọng ứng dụng công nghệ, phát triển tài nguyên số, mở rộng các điểm luân chuyển, thư viện lưu động và tổ chức nhiều hoạt động gắn với văn hóa đọc. Qua đây, tạo điều kiện để người dân ở nhiều độ tuổi, nhiều địa bàn có thể tiếp cận sách và tri thức thuận lợi hơn”.
Cùng với đầu tư về cơ sở vật chất và tài nguyên, yếu tố con người cũng được thư viện chú trọng. Cán bộ thư viện từng bước thay đổi cách phục vụ, chủ động tìm hiểu nhu cầu của từng nhóm bạn đọc, từ học sinh, sinh viên đến người cao tuổi, cán bộ, người nghiên cứu..., qua đó lựa chọn tài liệu và hình thức phục vụ phù hợp.
Tại các phòng phục vụ, cán bộ thư viện không chỉ thực hiện việc cấp, trả sách mà còn hướng dẫn bạn đọc tra cứu, tìm kiếm tài liệu theo chủ đề, giới thiệu những đầu sách phù hợp với nhu cầu. Với những bạn đọc nhỏ tuổi, cán bộ thư viện thường hướng dẫn cách lựa chọn sách, tạo thói quen đọc và giữ gìn sách.
Chị Phạm Quỳnh Trang, Thủ thư phòng mượn, Thư viện tỉnh cho biết: “Khi bạn đọc đến thư viện, chúng tôi cố gắng tìm hiểu nhu cầu của từng người để hướng dẫn, giới thiệu tài liệu phù hợp. Điều chúng tôi mong muốn là mỗi bạn đọc khi đến thư viện đều cảm thấy thuận tiện, gần gũi và tìm được những tài liệu mình cần”.
Cùng với hoạt động phục vụ thường xuyên, Thư viện tỉnh duy trì nhiều chương trình phát triển văn hóa đọc như Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, triển lãm sách, giao lưu tác giả - tác phẩm, “Vui đọc sách hè”, hội thi kể chuyện theo sách... Những hoạt động này tạo thêm cơ hội để bạn đọc tiếp cận sách theo những cách gần gũi, sinh động hơn.
Em Đinh Bảo Uyên, học sinh Trường THCS Tam Thanh chia sẻ: Mỗi khi có thời gian rảnh em lại đến thư viện để tìm sách phục vụ học tập và đọc thêm những cuốn về lịch sử, văn hóa Lạng Sơn. Đối với em, thư viện không chỉ là nơi tìm kiếm tài liệu học tập mà còn là không gian truyền cảm hứng. Những hoạt động trải nghiệm, giao lưu và đọc sách ở đây đã giúp em thêm yêu việc đọc và khám phá tri thức.
Từ những hoạt động như vậy, hình ảnh thư viện trong đời sống cộng đồng cũng từng bước thay đổi. Nếu trước đây, thư viện chủ yếu được biết đến là nơi đọc và mượn sách thì nay đã trở thành không gian để học tập, trải nghiệm, giao lưu và kết nối với tri thức bằng nhiều hình thức.
Sau 70 năm, điều làm nên sức sống của Thư viện tỉnh không chỉ nằm ở những con số về vốn sách, tài liệu hay lượt bạn đọc, mà còn ở sự gắn bó của nhiều thế hệ cán bộ và bạn đọc. Từ những em nhỏ lần đầu làm quen với trang sách đến những người nhiều năm tìm đến thư viện để học tập, nghiên cứu, mỗi bạn đọc đều góp phần viết tiếp câu chuyện về một không gian văn hóa bền bỉ đồng hành cùng cộng đồng.
Bước vào chặng đường mới, Thư viện tỉnh tiếp tục hướng tới xây dựng không gian đọc hiện đại, thân thiện, lấy bạn đọc làm trung tâm; kết hợp hài hòa giữa giá trị của sách in, tài nguyên số và các hoạt động trải nghiệm. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của thư viện trong phát triển văn hóa đọc, nuôi dưỡng tinh thần học tập và lan tỏa tri thức, góp phần xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh.