Nỗi buồn kép của bơ 034

Ông Nguyễn Văn Dậu với vườn bơ 034 đầu dòng nổi tiếng trong và ngoài tỉnh ở xã Bảo Lâm 1

Hiện đang vào mùa thu hoạch bơ. Diện tích trồng bơ ở các xã vùng Bảo Lâm khoảng 1.200 ha, trong đó khoảng 500 ha trồng thuần, khoảng 756 ha trồng xen, năng suất bơ ước đạt 130 tạ/ha; sản lượng bơ các loại đạt tổng 13.500 tấn. Tại xã Bảo Lâm 1 hiện nay diện tích cây bơ chỉ còn khoảng 196 ha, giảm nhiều so với các năm trước. Theo ông Đinh Sỹ Thiện - Phó Phòng Kinh tế xã Bảo Lâm 1, diện tích cây bơ giảm do nguyên nhân chủ yếu là giá cả thấp; cà phê và sầu riêng được giá nên người dân chuyển đổi. Vụ bơ năm nay giá thấp hơn nhiều năm trước, mặt khác lúc bơ đang ra hoa thì gặp đợt mưa và sương muối nên tỷ lệ đậu trái thấp.

Ông Nguyễn Văn Dậu ở xã Bảo Lâm 1 là một người trồng bơ nổi tiếng trong tỉnh và cả nước. Năm 2009, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bảo Lâm chọn những trái bơ của gia đình ông tham gia Hội thi cây bơ năng suất cao, chất lượng tốt do Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao kỹ thuật cây công nghiệp, cây ăn quả Lâm Đồng tổ chức. Hội thi được tổ chức tại TP Bảo Lộc và những quả bơ dài của gia đình ông Dậu được đánh mã số 034/09. Kết thúc cuộc thi, những quả bơ mang mã số 034/09 đoạt giải Nhì (không có giải Nhất) và kể từ đó giống bơ này bắt đầu có tên khai sinh “bơ 034”.

Ông Dậu cho biết, năm nay giá bơ giảm mạnh, đầu vụ có giá 30.000 - 40.000 đồng nhưng giờ chỉ còn 7.000 - 8.000 đồng. Những năm trước với 7 ha bơ cho khoảng 100 tấn quả, năm nay chỉ được khoảng 60 tấn do yếu tố thời tiết, giá cả lại thấp nên nguồn thu của gia đình bị ảnh hưởng. Phân tích về giá cả, ông Dậu nhận định rằng, việc trái bơ có giá thấp là do vụ bơ năm nay đến muộn, các loại trái cây khác cũng vào vụ nên khách hàng có nhiều sự lựa chọn. Mặt khác một điều ảnh hưởng rất lớn chính là thương lái và chủ vườn thu hoạch bơ chưa đúng độ tuổi; khiến bơ không chín đều mà bị hư ở phần đầu và đuôi của quả nên khách hàng quay lưng lại với sản phẩm.

Giá bơ thấp kéo theo việc bán giống bơ 043 gặp khó khăn do người trồng đang manh nha chặt bỏ

Cũng theo nhiều người trồng bơ tại các xã vùng Bảo Lâm thì năm nay lúc đầu vụ giá bơ có thời điểm khoảng 40.000 đồng/kg nên nhiều thương lái đã không ngần ngại hái cả những quả bơ chưa đủ độ chín, dẫn đến nhiều tranh cãi về chất lượng của bơ 034. Trên các trang mạng xã hội thời gian qua xảy ra rất nhiều tranh cãi về vấn đề này. Điển hình như trên trang facebook “Chợ bơ 034 Lâm Đồng” nhiều người phản ánh về tình trạng bơ bị hư và thối ở hai đầu, sau quá trình ủ chín thì phải mang đi vứt bỏ. Theo nhiều bình luận thì hiện tượng trên xảy ra là do quả bơ còn non, chưa đủ tuổi chín nên quá trình ủ sẽ bị hư hai phần đầu và cuối của trái bơ. Rất nhiều thương lái rơi vào cảnh này và phải đổ bỏ đến gần 1 tấn bơ đã thu mua, gây thiệt hại về kinh tế.

Ông Nguyễn Ngọc Tý - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm 2 cho biệt: “Hiện nay toàn xã có khoảng 300 ha bơ, những năm qua mang lại thu nhập khá cho bà con nông dân. Tuy nhiên, năm nay sản lượng thấp chỉ khoảng 10 tấn/ha, các năm trước khoảng 20 tấn/ha, giá cả lại giảm mạnh nên người trồng bơ gặp khó khăn. Cây bơ ở địa phương chủ yếu được trồng xen canh, thời gian gần đây một số nông hộ đã đốn bỏ để chuyển đổi sang các cây trồng khác như cà phê, sầu riêng”.

Để bảo đảm cho sự phát triển của cây bơ trong hệ sinh thái nông nghiệp, người trồng đề xuất xây dựng một nhà máy chế biến quả bơ để chiết tinh dầu xuất khẩu đi các nước. Đến nay, mong muốn của người trồng bơ vẫn chưa thực hiện được.

Bùi Đức Tú .