'Nở rộ' chứng chỉ tiền gửi

Ngân hàng “đua” phát hành sản phẩm chứng chỉ tiền gửi. Ảnh: H.H

Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đang triển khai sản phẩm chứng chỉ tiền gửi trực tuyến trên nền tảng VCB Digibank với mệnh giá từ 100.000 đồng/chứng chỉ.

Lãi suất áp dụng lần lượt là 7,5%/năm đối với kỳ hạn 6 tháng, 7,7%/năm cho kỳ hạn 9 tháng và 7,9%/năm ở kỳ hạn 12 tháng.

Tại Sacombank, khách hàng tham gia chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 36 tháng với số tiền từ 500 triệu đồng trở lên sẽ được hưởng lãi suất 8,2%/năm trong 6 tháng đầu. Từ các kỳ tiếp theo, lãi suất được điều chỉnh định kỳ 6 tháng theo khung lãi suất của Sacombank cộng với biên độ ưu đãi...

Kênh chứng chỉ tiền gửi được nhiều ngân hàng đẩy mạnh trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn gay gắt. Nhiều nhân viên hướng khách hàng chuyển sang mua chứng chỉ tiền gửi thay vì gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn.

Về bản chất, chứng chỉ tiền gửi là loại giấy tờ có giá do ngân hàng phát hành nhằm xác nhận nghĩa vụ trả nợ đối với người mua. Mặc dù cả hai đều là hình thức gửi tiền nhàn rỗi để hưởng lãi, nhưng chứng chỉ tiền gửi thường mang lại lợi suất cao hơn hẳn so với tiết kiệm truyền thống ở cùng một mốc thời gian nắm giữ.

Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở tính thanh khoản. Với sổ tiết kiệm, khách hàng có thể tất toán trước hạn bất cứ lúc nào nếu có nhu cầu vốn gấp, tuy nhiên phần lãi nhận được sẽ chuyển về mức lãi suất không kỳ hạn. Ngược lại, chứng chỉ tiền gửi thường không cho phép rút trước hạn trực tiếp từ ngân hàng phát hành. Thay vào đó, người sở hữu phải thực hiện việc chuyển nhượng cho người khác, cho tặng, cầm cố hoặc bán lại trên thị trường thứ cấp.

Số liệu thống kê cho biết, đến ngày 13/7, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025.

Như vậy, chỉ trong hơn nửa đầu năm, hệ thống ngân hàng đã cung ứng thêm khoảng 1,46 triệu tỷ đồng cho nền kinh tế, góp phần hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng.

Hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế. Nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 dự kiến khoảng 5,1 triệu tỷ đồng và giai đoạn 2026-2030 lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã ở mức khoảng 145%, cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc rất lớn vào vốn ngân hàng.

Đáng chú ý, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng, năng lượng và công trình trọng điểm ngày càng tăng, trong khi nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn. Điều này làm gia tăng rủi ro chênh lệch kỳ hạn và tạo áp lực thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng.

Vì vậy, giới chuyên gia đánh giá, kênh phát hành chứng chỉ tiền gửi thực sự đã hỗ trợ rất nhiều cho các ngân hàng trong việc huy động vốn. Chứng chỉ tiền gửi là cách ngân hàng tăng cạnh tranh đối với tiền gửi trung và dài hạn.

Bà Đỗ Thu Hồng - Trưởng phòng Quản lý gia sản, Công ty tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT, cho biết trong một số mô hình, chứng chỉ tiền gửi sau khi phát hành có thể được một tổ chức trung gian sở hữu rồi phân phối lại cho cá nhân kèm theo cam kết hỗ trợ mua lại.

Ví dụ như tại VPBank, khách hàng có thể thực hiện giao dịch thông qua các đơn vị như Công ty Jupiter AMC hoặc Công ty bảo hiểm Opes; Sacombank hỗ trợ kết nối khách hàng có nhu cầu nhận chuyển nhượng, góp phần gia tăng tính thuận tiện trong quá trình giao dịch. Điều này đồng nghĩa với việc nhà đầu tư cần đánh giá kỹ năng lực thực hiện cam kết của các đơn vị này bên cạnh uy tín của ngân hàng phát hành.

Chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, sản phẩm này đặc biệt phù hợp với những cá nhân có nguồn tài chính ổn định và không có nhu cầu sử dụng tiền mặt đột xuất trong ngắn hạn. Để tối ưu hóa dòng tiền, người gửi nên chia nhỏ khoản đầu tư vào các kỳ hạn khác nhau và ưu tiên các sản phẩm có cơ chế chuyển nhượng linh hoạt trên ứng dụng trực tuyến. Việc nắm rõ các điều khoản về phí chuyển nhượng, thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư vốn và uy tín của đơn vị mua lại sẽ giúp người dân bảo toàn lợi nhuận cao nhất.