Nỗ lực ngoại giao nhằm khơi thông eo biển Hormuz

Ngoại trưởng Oman Badr bin Hamad Al Busaidi và người đồng cấp Iran Seyed Abbas Araghchi thảo luận về hành lang eo biển Hormuz. Ảnh: TIMES OF OMAN

Ai Cập thúc đẩy thực thi thỏa thuận Mỹ-Iran

Theo hãng thông tấn TASS (Nga), ngày 26-8, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty nhấn mạnh Ai Cập “tiếp tục duy trì liên lạc” với Tehran và ủng hộ việc nhanh chóng chấm dứt xung đột trên cơ sở một thỏa thuận, trong đó bao gồm các điều khoản về chương trình hạt nhân của Iran, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ, mở lại eo biển Hormuz và thiết lập lệnh ngừng bắn.

Ông cho biết thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận tiếp tục duy trì bản ghi nhớ về lệnh ngừng bắn ký từ ngày 17-6 (hết hạn ngày 17-8) là chưa chính xác.

Theo hãng tin Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ), Ngoại trưởng Abdelatty trong chuyến thăm Iran ngày 25-8 nhấn mạnh sự cần thiết phải thực thi bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran, đồng thời tăng cường các nỗ lực quốc tế và khu vực nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Nội dung này cũng được ông Abdelatty nêu trong cuộc điện đàm cùng ngày với Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff.

Động thái của Ai Cập diễn ra trong lúc Pakistan và Qatar cũng tăng cường vai trò trung gian. Ngoại trưởng và giới chức quân sự Pakistan sau chuyến thăm Tehran cho biết hai bên đã đạt “tiến triển đáng kể” trong các cuộc thảo luận nhằm giảm leo thang xung đột, thúc đẩy chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz. Qatar cho biết các quan chức nước này đang hằng ngày liên lạc với Mỹ và Iran nhằm tìm cách nối lại đàm phán, đồng thời kêu gọi Tehran mở lại eo biển Hormuz.

Iran và Oman mang đến hy vọng mới

Song song với các nỗ lực ngoại giao, Iran và Oman đã nối lại đàm phán về việc quản lý giao thông qua eo biển Hormuz. Theo báo Times of Oman, Ngoại trưởng Oman Badr bin Hamad Al Busaidi ngày 25-8 đã có chuyến thăm làm việc tại Iran, tiến hành các cuộc tham vấn mang tính xây dựng với người đồng cấp Iran, Tiến sĩ Seyed Abbas Araghchi.

Hai ngoại trưởng thảo luận một khuôn khổ theo từng giai đoạn, có thể tạo cơ sở thực tiễn thiết lập một hành lang hàng hải tạm thời chung qua eo biển Hormuz, đồng thời hai bên nhất trí triển khai dự án chung rà phá thủy lôi tại eo biển.

Các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa hai bên sẽ tiếp tục nhằm thống nhất về một hành lang hàng hải thường trực, cơ chế quản lý eo biển trong tương lai, cũng như cơ chế chia sẻ thông tin, quản lý giao thông hàng hải và cung cấp các dịch vụ hàng hải, an ninh liên quan.

Trong khi đó, rủi ro đối với hoạt động hàng hải qua eo biển vẫn chưa được loại bỏ. Một tàu chở dầu ngày 25-8 bị một vật thể chưa xác định tấn công và mất khả năng hoạt động cách bờ biển Oman khoảng 17 km, gần lối vào eo biển. Diễn biến này cho thấy việc đạt được thỏa thuận ngoại giao chưa đồng nghĩa với việc tuyến hàng hải có thể lập tức trở lại bình thường.

Dù vậy, những tín hiệu ngoại giao mới đã tác động tích cực tới thị trường dầu mỏ. Theo CNBC, giá dầu Brent ngày 26-8 giảm hơn 2 USD, xuống khoảng 86 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm xuống còn khoảng 80 USD/thùng. Trước đó, cả hai loại dầu đã giảm hơn 3% trong phiên 25-8 khi giới đầu tư kỳ vọng đàm phán Iran-Oman có thể giúp khơi thông Hormuz.