Nỗ lực cải thiện chất lượng môi trường

Thành phố Đà Nẵng đã đầu tư nhiều công trình bảo vệ môi trường hiện đại. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Sớm thực hiện tiêu chí môi trường

Từ cách đây 18 năm, Đà Nẵng triển khai xây dựng mô hình thành phố môi trường với giải pháp, lộ trình cụ thể thực hiện 10 tiêu chí cơ bản đảm bảo các yêu cầu về chất lượng môi trường đất, nước và không khí nhằm tạo sự an toàn về sức khỏe và môi trường cho người dân, các nhà đầu tư, du khách.

Đến năm 2021, thành phố ban hành Đề án “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 gồm 31 tiêu chí. Thành quả của việc triển khai xây dựng thành phố môi trường là Đà Nẵng không chỉ được nhận nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế danh giá về môi trường, mà còn được nhiều người dân, du khách ngợi khen, nổi bật là được nhiều người xem là “thành phố đáng sống”.

Từ năm 2021 đến nay, Đà Nẵng liên tục ở trong tốp đầu cả nước về thực hiện Bộ chỉ số đánh giá kết quả bảo vệ môi trường cấp tỉnh (PEPI) do Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây và Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện nay xếp hạng. Trong đó có 3 năm 2022, 2023 và 2024, Đà Nẵng liên tục dẫn đầu cả nước, năm 2025 xếp hạng nhì.

Khi đối chiếu, so sánh, dễ dàng nhận thấy, trong 31 tiêu chí của Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 do UBND thành phố Đà Nẵng ban hành vào tháng 4/2021 có nhiều tiêu chí tương đồng với các chỉ số PEPI.

Trong đó, đối với chỉ số về tỷ lệ chi ngân sách cho hoạt động bảo vệ môi trường, riêng trong giai đoạn 2022 - 2025, ngân sách thành phố Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam (cũ) đã bố trí khoảng 5.000 tỷ đồng chi thường xuyên cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, huy động nguồn vốn ODA kết hợp bố trí vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 với tổng cộng hơn 7.789 tỷ đồng cho 44 dự án bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh, cấp nước sạch tập trung...

Một trong những thành quả dễ thấy từ sự đầu tư nói trên và cũng góp phần giúp Đà Nẵng được đánh giá cao trong kết quả PEPI những năm qua là chỉ số về tỷ lệ thu gom và xử lý nước thải đô thị tại các phường như: Hải Châu, Hòa Cường, Thanh Khê, An Khê, An Hải, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Cẩm Lệ, Hải Vân, Liên Chiểu, Hòa Khánh, Hòa Xuân, Tam Kỳ, Bàn Thạnh, Hương Trà, Hội An, Hội An Tây và xã Đại Lộc, Núi Thành. Đồng thời, có 15 khu công nghiệp, Khu Công nghệ cao Đà Nẵng có hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Cũng từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước và sự nỗ lực của các sở, ban, ngành, đơn vị và địa phương đã cải thiện các chỉ số PEPI về tỷ lệ chất thải nguy hại được thu gom, xử lý; tỷ lệ hộ gia đình thực hiện phân loại rác tại nguồn; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý…

Công nhân vận hành máy sàng cát để thu gom rác kích cỡ nhỏ, sắc nhọn trên các bãi biển nhằm đảm bảo an toàn cho du khách. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Nỗ lực bảo vệ môi trường

Theo một số chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp, việc cải thiện kết quả PEPI không chỉ giúp Đà Nẵng khẳng định thương hiệu “thành phố đáng sống”, mà còn đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong không gian mới về phát triển kinh tế - xã hội, nhất là hoàn thiện hạ tầng bảo vệ môi trường và tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, hồ sơ môi trường để thúc đẩy tăng trưởng GRDP 2 con số.

PGS.TS Trần Văn Quang, giảng viên Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) đánh giá cao khả năng đáp ứng của thành phố Đà Nẵng đối với phần lớn các chỉ số PEPI, nên thành phố có tổng số điểm cao. Tuy nhiên, thành phố cũng cần khắc phục các hạn chế, tồn tại, nhất là giải quyết sớm và nhanh chóng đối với vấn đề liên quan đến các cụm công nghiệp chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung để thúc đẩy tăng trưởng GRDP.

Giám đốc Công ty Phát triển và khai thác hạ tầng khu công nghiệp Đà Nẵng Nguyễn Trọng Cường đề nghị các đơn vị chức năng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thứ cấp trong khu công nghiệp, nhất là các doanh nghiệp cũ thiếu hồ sơ về môi trường được hoàn thiện thủ tục pháp lý về môi trường, yên tâm hoạt động.

Ông Nguyễn Văn Đoàn, đại diện Công ty CP Cao su Đà Nẵng đề xuất: “Các cơ quan quản lý nhà nước cần thay đổi trong cách tiếp cận về bảo vệ môi trường theo hướng quản lý theo mục tiêu, nhất là mục tiêu về hạn chế phát thải”.

Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường) Võ Thành cho hay, thành phố đã chủ động tạo lập sự hợp tác, tiếp nhận sự hỗ trợ, đa dạng hóa nguồn vốn, nguồn lực kỹ thuật về bảo vệ môi trường. Đến nay, các khu vực, điểm có vấn đề về môi trường, các nguồn thải lớn (khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ lớn, cơ sở tiềm ẩn nguy cơ) đã được kiểm soát, không xảy ra sự cố môi trường lớn.

Các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã được khắc phục, xử lý hoàn thành và không làm phát sinh các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Môi trường tại các khu công nghiệp, khu vực nông thôn, khu dân cư được cải thiện.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu thành phố thực hiện phương án bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; hạ tầng các khu xử lý rác chất thải rắn… nhằm cải thiện kết quả PEPI và đảm bảo các mục tiêu, kết quả được thành phố đã xây dựng trong nhiều năm qua, nhất là sau 18 năm xây dựng thành phố môi trường.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Trường Sơn cho hay: “Hiện nay, sau sáp nhập địa giới hành chính, thành phố sẽ điều chỉnh phương án bảo vệ môi trường, Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” hướng đến các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhưng phải bảo vệ môi trường, giảm phát thải carbon, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học”.

HOÀNG HIỆP