Những điều luật giao thông mới có hiệu lực từ 2026

Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến giao thông đường bộ sẽ chính thức có hiệu lực, tập trung vào các nhóm chính: quy định an toàn cho trẻ em trên ô tô, kiểm định khí thải xe ô tô, quản lý thời gian làm việc của tài xế kinh doanh vận tải và điều chỉnh chính sách, thủ tục trong lĩnh vực vận tải. Các quy định này được đánh giá là bước tiến nhằm tiệm cận thông lệ quốc tế và nâng cao an toàn giao thông.

Theo Luật số 118/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, từ ngày 1/7/2026, các quy định mới về an toàn trẻ em khi tham gia giao thông bằng ô tô sẽ chính thức có hiệu lực.

Cụ thể, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế). Đồng thời, trẻ bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp như ghế ngồi chuyên dụng hoặc dây đai an toàn dành cho trẻ em. Trường hợp vi phạm, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt từ 800.000 đến 1.000.000 đồng.

Quy định này không áp dụng đối với xe kinh doanh vận tải hành khách. So với lộ trình ban đầu, thời điểm áp dụng đã được lùi thêm 6 tháng nhằm tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị, thích nghi.

Việc bổ sung các quy định trên được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm tăng cường bảo vệ nhóm hành khách dễ bị tổn thương, đặc biệt trong bối cảnh tai nạn liên quan đến trẻ nhỏ trên ô tô cá nhân và xe đưa đón học sinh vẫn còn xảy ra. Đây cũng là bước tiến nhằm tiệm cận các tiêu chuẩn an toàn giao thông quốc tế.

Khoản 15 Điều 7 Luật số 118/2025 sửa đổi, bổ sung 10 Luật về an ninh, trật tự 2025 đã sửa đổi, khoản 1 Điều 64 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 như sau:

“Thời gian lái xe liên tục của người lái xe không quá 04 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Thời gian làm việc của người lái xe trong một ngày, một tuần thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động.”

Như vậy từ 01/7/2026, không còn giới hạn thời gian lái xe của tài xế tối đa 10 giờ/ngày. Thời gian làm việc của người lái xe trong một ngày, một tuần thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động.

Theo đó, thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.

Như vậy, tài xế có thể có ngày lái tới 10 giờ, nhưng ngày khác phải giảm để tổng một tuần không quá 48 giờ. Riêng thời gian lái xe liên tục vẫn giữ nguyên ở mức không quá 4 giờ để đảm bảo an toàn.

Theo Nghị định 175/2025 của Chính phủ, cách tính lệ phí trước bạ đối với ô tô, xe máy sẽ có thay đổi.

Từ ngày 1/1/2026, thay vì áp dụng bảng giá chung do Bộ Tài chính ban hành, UBND các tỉnh, thành phố sẽ chịu trách nhiệm xây dựng và ban hành bảng giá tính lệ phí trước bạ tại địa phương.

Trường hợp đến hết ngày 31/12/2025, địa phương chưa ban hành bảng giá mới thì vẫn được tiếp tục áp dụng bảng giá do Bộ Tài chính điều chỉnh, bổ sung.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Quyết định số 43 ngày 28/11/2025, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô tham gia giao thông đường bộ, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Theo đó, ô tô lưu hành trên toàn quốc phải đáp ứng 5 mức khí thải theo quy chuẩn do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Cụ thể: xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1 (Euro 1); xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2 (Euro 2); xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3 (Euro 3).

Riêng tại Hà Nội và TPHCM, xe sản xuất trong giai đoạn 2017 - 2021 phải áp dụng Mức 4 (Euro 4) từ ngày 1/1/2027.

Xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng Mức 4 từ 1/3/2026 và nâng lên Mức 5 (Euro 5) từ 1/1/2032; Hà Nội và TPHCM áp dụng Mức 5 sớm hơn, từ 1/1/2028. Từ ngày 1/1/2029, tất cả ô tô lưu thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng khí thải từ Mức 2 trở lên.

Ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.

Luật số 118/2025/QH15 cũng đã bổ sung quy định xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị giám sát hành trình.

Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe.

Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.

Quy định này để tăng cường quản lý, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi gây mất an toàn, vi phạm pháp luật trên các phương tiện giao thông đường bộ, góp phần ngăn ngừa, giảm thiểu tai nạn giao thông.

Luật số 118/2025/QH15 cũng mang tới thay đổi lớn trong đào tạo và nâng hạng giấy phép lái xe.

Từ 1/7/2026, ngoài người có giấy phép lái xe hạng C như trước đây, người sở hữu giấy phép lái xe hạng D1, D2 và D (chủ yếu là tài xế xe khách, xe buýt) cũng được phép đào tạo để nâng hạng lên CE.

Giấy phép hạng CE cho phép điều khiển xe đầu kéo, xe container, hoặc ô tô hạng C kéo rơ-moóc có khối lượng toàn bộ theo thiết kế trên 750kg.

Thay đổi này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian đào tạo, tạo điều kiện cho tài xế xe buýt, xe khách chuyển sang lĩnh vực vận tải hàng hóa đường dài, qua đó giảm áp lực thiếu hụt nhân lực cho ngành logistics.

Thiên Tuấn