Những 'đại sứ' du lịch biển

Các thành viên cụm xích lô Trung Sơn tham gia tập huấn phục vụ mùa du lịch năm 2026.

Chị Dung kể, năm 2017, gia đình mua một chiếc xích lô cho chồng chạy dịch vụ. Nhưng sức khỏe không cho phép nên anh không theo được nghề. Thấy chiếc xe bỏ không ngày này qua ngày khác, chị nảy ý định tự mình cầm lái thay chồng. Ban ngày đi tráng bánh thuê, tối chị lại lấy xe ra biển đón khách. Cứ thế, từ một công việc làm thêm, nghề xích lô trở thành một phần cuộc sống của chị. “Khách hỏi ăn gì ngon, ở đâu sạch đẹp, giá cả thế nào là mình chỉ. Mình muốn người ta đến Sầm Sơn thấy thoải mái, yên tâm rồi lần sau quay lại”, chị Dung nói.

Nhiều vị khách gặp một lần rồi thành quen. Có người nhiều năm liền đến Sầm Sơn đều gọi điện cho chị từ trước. Với chị, niềm vui còn là cảm giác góp phần giúp du khách có một kỳ nghỉ trọn vẹn. Chị Dung vẫn nhớ một buổi tối mùa du lịch năm ngoái. Giữa dòng người đông nghịt trên tuyến đường ven biển, một bé trai khoảng 5 tuổi đứng khóc nức nở vì lạc gia đình. Chị dừng xe, đưa cháu đến điểm trực của lực lượng an ninh trật tự rồi nhờ hệ thống truyền thanh bãi biển phát thông báo tìm người thân. Chưa đầy nửa giờ sau, cha mẹ cháu đã tìm đến. “Thấy hai vợ chồng ôm chầm lấy con mà ai cũng mừng. Đi làm du lịch nhiều khi niềm vui chỉ đơn giản vậy thôi”, chị kể.

Chị Dung hiện là cụm trưởng cụm Trung Sơn với 161 thành viên, trong đó khoảng một phần ba là phụ nữ. Điều chị cảm nhận rõ nhất trong mùa du lịch năm nay là sự thay đổi trong cách tổ chức hoạt động. Chị Dung chia sẻ: “Trước đây ai làm việc nấy. Bây giờ có cụm, có tổ, có tập huấn, có người nhắc nhở, mọi người cũng ý thức hơn về trách nhiệm của mình với du khách”.

Trong khi chị Dung tất bật với những chuyến xe buổi tối, ông Vũ Viết Thẹo (SN 1973) lại quen với công việc trên bãi biển vào ban ngày. Hơn 30 năm qua, người đàn ông có cái tên khiến nhiều người tò mò ấy gần như không bỏ lỡ mùa du lịch nào ở Sầm Sơn. Mỗi buổi sáng, khi những tốp du khách đầu tiên xuống biển, ông lại mang chiếc máy ảnh quen thuộc đi dọc bãi cát. Ông đến với nghề từ năm 1992, thời điểm nghề chụp ảnh dạo còn là một trong những dịch vụ sôi động nhất ở phố biển. Ông từng trải qua những ngày du khách phải chờ từng cuộn phim được tráng rửa mới có ảnh mang về làm kỷ niệm. Rồi điện thoại thông minh xuất hiện, ai cũng có thể tự lưu lại những khoảnh khắc của mình. Nhiều người rời nghề, riêng ông Thẹo vẫn ở lại. “Giờ nghề không còn như trước. Tôi vẫn đi biển, đi lưới là chính. Chụp ảnh giống như một thói quen. Mỗi ngày ra biển gặp khách, trò chuyện với khách cũng thấy vui”, ông Thẹo nói.

Trong hơn 30 năm cầm máy, ông nhiều lần trở thành người hỗ trợ du khách ngoài công việc chụp ảnh. Có lần một vị khách đánh rơi ví trên bãi biển sau khi chụp ảnh. Nhờ nhớ vị trí khách vừa đi qua, ông cùng một số người làm dịch vụ quanh khu vực tìm kiếm rồi liên hệ trả lại tài sản cho chủ nhân. “Khách vui lắm. Mình cũng vui. Người ta nhớ đến Sầm Sơn bằng chuyện tử tế là được”, ông Thẹo chia sẻ.

Ông Thẹo hiện là cụm trưởng cụm nhiếp ảnh số 3 với 17 thành viên. Điều ông quan tâm là giúp lớp trẻ thích nghi với sự thay đổi của du lịch hiện đại. Ông cho hay: “Khách giờ khác trước. Làm dịch vụ cũng phải khác trước. Phải văn minh, lịch sự, tôn trọng khách thì người ta mới quay lại”.

Hiện nay, trên địa bàn phường Sầm Sơn có 269 người hoạt động trong lĩnh vực nhiếp ảnh du lịch và 362 người tham gia hoạt động xích lô. Những năm gần đây, đặc biệt từ mùa du lịch 2026, công tác quản lý được tăng cường theo hướng bài bản hơn. Lực lượng chụp ảnh dạo được tổ chức thành các cụm theo từng khu vực bãi biển; người hành nghề xích lô được cấp thẻ, chia tổ, mặc đồng phục, niêm yết giá công khai và tham gia các lớp tập huấn trước mùa du lịch. Sự thay đổi ấy góp phần đưa hoạt động dịch vụ đi vào nền nếp và nâng cao ý thức của người làm nghề. Ông Dương Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn cho biết, cùng với việc sắp xếp lại hoạt động dịch vụ du lịch, địa phương đặc biệt chú trọng nâng cao ý thức ứng xử của người làm nghề. Các lớp tập huấn, quy định về tác phong, ứng xử và trách nhiệm hỗ trợ du khách được duy trì thường xuyên nhằm góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Sầm Sơn văn minh, thân thiện hơn.

Những câu chuyện của chị Dung hay ông Thẹo chỉ là hai trong rất nhiều câu chuyện đang diễn ra mỗi ngày ở Sầm Sơn. Họ không phải hướng dẫn viên du lịch, nhưng lại là những người thường xuyên tiếp xúc với du khách nhất. Một lời chỉ đường, một cuộc điện thoại hỗ trợ tìm trẻ lạc hay một lần giúp khách tìm lại tài sản đánh rơi đều góp phần tạo nên cảm nhận của du khách về vùng đất mà họ đặt chân đến. Nhận thức rõ điều đó, năm 2026, phường Sầm Sơn tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn cho lực lượng lao động tham gia hoạt động du lịch, từ lái xe điện, lái xích lô, người chụp ảnh dạo đến nhân viên phục vụ tại các cơ sở lưu trú, nhà hàng. Cùng với đó, tổ điều hành trung tâm, các đội an ninh trật tự, đội cấp cứu biển và lực lượng trực truyền thanh bãi biển duy trì hoạt động thường xuyên để tiếp nhận thông tin, hỗ trợ du khách và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh trên địa bàn. Những thay đổi ấy có thể không dễ nhận thấy trong một ngày hay một mùa du lịch, nhưng đang góp phần tạo nên một Sầm Sơn thân thiện, văn minh hơn trong mắt du khách.

Đêm dần muộn, một gia đình du khách từ Hà Nội vừa lên xe. Chị Dung quay đầu chiếc xích lô, chậm rãi đạp về phía quảng trường biển. Ánh đèn ven biển hắt xuống mặt đường, tiếng sóng vẫn đều đều phía xa. Gần 10 năm trước, chị đến với nghề từ sự tiếc nuối một chiếc xe bỏ không. Còn hôm nay, những vòng xe ấy vẫn lặng lẽ đưa du khách đi qua một phần của Sầm Sơn. Khi chị Dung kết thúc công việc cũng là lúc ông Thẹo chuẩn bị bắt đầu một ngày mới trên bãi biển. Một người đạp xe, một người cầm máy ảnh, mỗi người một công việc nhưng đều góp phần làm nên những ký ức đẹp của du khách về Sầm Sơn.

Bài và ảnh: Tăng Thúy