Những bàn thờ Bác Hồ ở quê nhà trong ngày Quốc khánh

Dòng người nối nhau về quê Bác trong dịp lễ Quốc khánh 2/9. Ảnh: Hà Vinh.

Cách Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên khoảng 500m, trong căn nhà ngang nép bên khu vườn xanh mát của ông Vương Hồng Minh (80 tuổi, xóm Làng Sen), bàn thờ Bác Hồ được đặt ở vị trí trang trọng. Chiếc tủ ly bằng gỗ đã hơn 30 năm tuổi được ông Minh dùng làm nơi đặt ảnh Bác cùng hình ảnh những người thân trong gia đình Người. Phía trước là lọ hoa, đĩa quả và những nén hương.

Ông Minh kể, từ khi lập gia đình, bên cạnh bàn thờ gia tiên, ông luôn dành một không gian riêng để thờ Bác. "Ở xã Kim Liên, nhà nào cũng thế, đều thờ ảnh Bác để thể hiện lòng tôn kính", ông Minh nói.

Từng tham gia kháng chiến và xuất ngũ năm 1977, ông Minh nói việc thờ Bác trong gia đình với ông không phải nghi lễ cầu kỳ. Mùng một, ngày rằm, ông thắp một nén hương. Những dịp Tết, lễ hay ngày giỗ Bác, lễ vật được chuẩn bị chu đáo hơn, nhưng vẫn là những thứ quen thuộc trong vườn nhà. "Của ít lòng nhiều. Thờ Bác bó hoa, đĩa quả, không ăn uống linh đình, lòng thành là chính. Tôi tôn kính Bác vì Bác yêu nước, thương dân và cả đời hy sinh vì Tổ quốc", ông Minh chia sẻ. 

Ông Minh thành kính dâng hương tưởng nhớ Bác Hồ. Ảnh: Song Hoàng.

Cách đó không xa, ở xóm Hoàng Trù, cứ đến ngày này vào sáng sớm, chị Dương Thị Liên (51 tuổi) ra chợ mua một bó sen, đĩa cam cùng cau trầu để chuẩn bị lễ giỗ Bác Hồ. 28 năm trước, khi về làm dâu, chị Liên đã thấy trong căn nhà có một bàn thờ Bác Hồ đặt cạnh bàn thờ gia tiên. Khi ấy, trên bàn thờ chỉ có một tấm ảnh Bác nhỏ, ảnh đen trắng.

Sau này, khi vợ chồng ra ở riêng, chị Liên vẫn giữ tục thờ Bác như gia đình chồng. Gần đây, sau khi sửa lại nhà, chị làm lễ "thỉnh" ảnh Bác lên bàn thờ chung của gia đình. "Từ nhiều năm nay, không chỉ gia đình tôi mà nhiều nhà khác ở đây cũng làm giỗ Bác. Lễ cũng đơn giản thôi, có hoa quả, cau trầu rồi thắp nén hương tưởng nhớ Bác. Ngày Quốc khánh lại đúng vào ngày giỗ Bác nên cảm xúc của tôi khó nói thành lời", chị Liên nói.

Ở Kim Liên, những bàn thờ như vậy không cầu kỳ. Một bó hoa, đĩa quả trong vườn, cùng nén hương thơm là những lễ vật quen thuộc trong nhiều gia đình.

Bàn thờ Bác Hồ được người dân Làng Sen gìn giữ trong mỗi nếp nhà. Ảnh: Song Hoàng.

Cũng như nhiều gia đình ở Làng Sen, gia đình ông Nguyễn Văn Hạ (72 tuổi) duy trì lễ cúng giỗ Bác Hồ nhiều năm qua. 

Ngày 8/12/1961, Bác Hồ về thăm quê lần thứ hai. Khi ấy, ông Hạ mới 7 tuổi. Giữa tiết trời cuối đông, cậu bé Hạ có dịp được nhìn thấy Bác ở khoảng cách rất gần. "Bác mặc bộ quần áo kaki sáng màu, trò chuyện với bà con ngay tại sân vận động Làng Sen và căn dặn nhiều điều. Sau đó, chúng tôi được phát 'kẹo Bác Hồ'. Với tôi, đó có lẽ là những chiếc kẹo ngon nhất", ông Hạ nhớ lại.

Những câu chuyện về Bác ở Kim Liên vì thế không chỉ nằm trong những trang sách lịch sử hay những hiện vật được lưu giữ tại khu di tích. Chúng còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong những gia đình ở quê Người.

Đông đảo người dân về quê Bác dịp Quốc khánh 2/9, lắng nghe thuyết minh về cuộc đời và sự nghiệp của Người. Ảnh: Hà Vinh 

Ngày 2/9 tại Kim Liên, trên các tuyến đường, khu dân cư, trụ sở cơ quan, cờ Đảng, cờ Tổ quốc, băng rôn, cờ hoa được trang hoàng. Tại các xóm, cơ quan, đơn vị, người dân chuẩn bị hoa quả, xôi, gà và những sản vật quê nhà để dâng Bác.

Ông Lê Trung Hòa, Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết, tục lập bàn thờ và làm lễ giỗ Bác Hồ được người dân Kim Liên duy trì hơn nửa thế kỷ. Hằng năm, vào ngày giỗ Bác, Đảng ủy, chính quyền địa phương tổ chức lễ giỗ tại Khu di tích lịch sử Kim Liên với nghi thức giản dị, trang nghiêm.

Năm nay, trong ngày Quốc khánh, ở Hoàng Trù quê mẹ và Làng Sen quê cha của Bác, nhiều gia đình lại chuẩn bị hương hoa, sửa soạn bàn thờ để tưởng nhớ Người. Những việc làm ấy đã trở thành một nét quen thuộc trong đời sống của người dân nơi đây, được gìn giữ từ thế hệ này sang thế hệ khác.