Nhớ những chuyến đi chỉ đạo bầu cử ở vùng khó

1. Khi đó, Gia Lai-Kon Tum là tỉnh có diện tích khá lớn, trên 25.000 km2, 17 đơn vị hành chính cấp huyện, 190 đơn vị hành chính cấp xã, khoảng 1 triệu cử tri. Điều kiện giao thông, thông tin liên lạc bấy giờ không thuận lợi. Vì vậy, việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác bầu cử rất khó khăn. Do đó, trước ngày bầu cử cả tháng, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã cử nhiều đoàn cán bộ xuống các địa phương thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để lãnh đạo, chỉ đạo công tác bầu cử.

Thẻ cử tri khi tác giả tham gia bỏ phiếu tại Đak Pet. Ảnh: Đoàn Minh Phụng

Cuộc Tổng tuyển cử bầu đại biểu Quốc hội chung của cả nước diễn ra trong điều kiện hòa bình, ngày 25-4-1976 (Khóa VI). Nguyện vọng tha thiết trước sau như một của nhân dân ta là nước nhà độc lập, thống nhất và tiến lên CNXH đã thành hiện thực. Nhân dân ta bước vào cuộc Tổng tuyển cử năm ấy với tinh thần phấn khởi, tự hào trước thắng lợi huy hoàng đã giành được, với lòng tin tưởng sâu sắc vào sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng, Bác Hồ và tiền đồ vẻ vang của dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh những mặt thuận lợi, cuộc tổng tuyển cử cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn khi đất nước vừa phải trải qua cuộc kháng chiến chống xâm lược kéo dài, để lại những hậu quả hết sức nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc xây dựng lại và ổn định đời sống nhân dân.

Ở miền Nam và Gia Lai-Kon Tum nói chung, Đak Tô nói riêng khi ấy, những tàn dư của chế độ cũ vẫn chưa được xóa bỏ hoàn toàn, vẫn còn những hoạt động phá hoại của các thế lực phản động dưới nhiều hình thức, kể cả hình thức vũ trang của bọn phản động FULRO. Tình hình đó đòi hỏi phải ra sức phát huy thuận lợi, khắc phục khó khăn, tăng cường đoàn kết, đề cao cảnh giác cách mạng, tuyên truyền giáo dục sâu rộng trong quần chúng nhân dân, động viên tinh thần yêu nước, bảo đảm thắng lợi cho cuộc bầu cử là việc làm rất cần thiết.

Xuất phát từ nhận định tình hình như trên, đoàn công tác của chúng tôi do ông Trần Liêu (khi đó là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh) làm Trưởng đoàn khi đến Đak Tô đã phối hợp với lãnh đạo địa phương họp phân công ngay từng cán bộ, nhân viên về tận các buôn làng làm nhiệm vụ tuyên truyền, vận động. Trong đó, đặc biệt nắm bắt tình hình an ninh chính trị, tư tưởng của quần chúng nhân dân nhằm phát hiện, ngăn chặn, đề phòng mọi âm mưu tuyên truyền chống phá, đảm bảo an toàn tuyệt đối trước, trong và sau ngày bầu cử.

Tôi được phân công về thôn Kon Cheo. Thôn này có đặc điểm là gần huyện lỵ, đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, từng sống hợp pháp dưới chế độ cũ. Do vậy, chúng tôi rất quan tâm đến công tác giáo dục chính trị, giác ngộ cho bà con về chế độ mới của ta, để bà con nhận thức được khác với bầu cử dưới chế độ ngụy quyền, bầu cử ở chế độ cách mạng là theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

6 giờ sáng ngày 25-4-1975, chúng tôi đến từng nhà, bà con trong thôn đã thức dậy trước đó khá sớm, chuẩn bị cơm nước và xếp hàng chờ Trưởng thôn đưa đi bầu cử. Từ thôn Kon Cheo đến nơi bỏ phiếu quãng đường chừng 2 cây số, trời trong xanh, khí hậu mát mẻ, tiếng loa truyền thanh phát đi những ca khúc cách mạng cổ vũ ngày bầu cử thống nhất non sông. Bà con cử tri đi theo hàng dọc trên 100 người nhưng rất trật tự, tay cầm cờ và hoa, ai nấy đều phấn khởi như đi trẩy hội, nhất là những cử tri lần đầu đi bầu cử.

Cuộc bầu cử năm ấy trên địa bàn huyện Đak Tô diễn ra an toàn tuyệt đối, nghiêm túc và dân chủ. Gần 100% cử tri trong danh sách đi bỏ phiếu, kể cả các làng vùng sâu, xa như Tu Mơ Rông, Măng Rơi... Lần đầu tiên đi bầu cử Quốc hội, tôi cũng như bà con cử tri ở nơi đây rất phấn khởi, tự hào là người trực tiếp cầm lá phiếu bầu ra những đại biểu ưu tú đại diện cho mình ở nghị trường Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất theo Hiến pháp của nước ta. Với tư cách là một trong những cán bộ tham gia hướng dẫn, chỉ đạo công tác bầu cử, cũng là một cử tri đi bầu, khi hoàn thành công việc được phân công, chúng tôi rất vui khi nghĩ về lần bầu cử đại biểu Quốc hội năm ấy.

2. Đak Glei (Gia Lai - Kon Tum cũ) vào thời điểm diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa VII (26-4-1981) là huyện xa trung tâm tỉnh lỵ (thị xã Pleiku) nhất, nghèo nhất và khó khăn nhất tỉnh. Tôi còn nhớ khi đó, muốn đến Đak Glei phải đi bằng xe Zin 3 cầu và mất gần 2 ngày mới đến thị trấn Đak Pet - trung tâm huyện lỵ Đak Glei. Tôi có duyên với công tác... chỉ đạo bầu cử, cho nên lần này cũng được “biên chế” vào đoàn công tác của tỉnh đi chỉ đạo công tác bầu cử ở huyện xa nhất, khó khăn nhất của tỉnh lúc bấy giờ!

Cũng như lần trước, lần này tôi cũng được phân công... ưu tiên ở xã gần huyện - Đak Pét. Khác với huyện Đak Tô, Đak Glei là huyện căn cứ cách mạng trong các thời kỳ kháng chiến, bà con nơi đây một lòng một dạ theo Đảng, làm cách mạng, giải phóng quê hương, đất nước. Bởi vậy cho nên vấn đề “giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng” cho việc bầu cử được chúng tôi khi ấy đặt vào hàng thứ hai sau công tác “cầm tay chỉ việc”. Đak Pét là xã của “huyện lỵ”, nên so với các vùng cực xa như Mường Hoong, Ngọc Linh, Đak Bơ Lô... thì thuận lợi hơn nhiều.

Tuy nhiên, với công tác bầu cử khi đó đối với cán bộ địa phương cũng còn vô vàn bỡ ngỡ, anh em đoàn cán bộ chúng tôi thật sự phải cầm tay chỉ việc hay nói cách khác là... làm thay. Từ khâu bố trí nơi bỏ phiếu, trang trí phòng bầu cử, đến “tư vấn” rất cụ thể cho các thành viên tổ bầu cử. Xong khâu vận động cử tri đi bỏ phiếu, bỏ phiếu xong thì đến việc kiểm kê, đối chiếu, kiểm phiếu, lập biên bản, làm báo cáo... về xã, huyện còn gian nan hơn, sự “tư vấn” còn trực tiếp hơn. Nhưng rồi, công việc cũng đâu vào đó, chẳng có một sơ suất nào dù rất nhỏ.

3. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của quốc gia và từng địa phương. Đây là đợt sinh hoạt chính trị, dân chủ sâu rộng trong toàn xã hội, thể hiện quyền làm chủ, trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân đối với tương lai của đất nước. Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh nước ta đã trải qua 40 năm đổi mới, đạt được nhiều thành tựu toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại...

Những thành tựu đạt được nói trên tạo nền tảng vững chắc, khí thế mới và niềm tin mạnh mẽ để Đảng, Nhà nước và nhân dân ta bước vào giai đoạn phát triển mới. Bốn thập kỷ qua, công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã đưa đất nước vượt qua vô vàn khó khăn, thách thức, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tối đa nội lực và tranh thủ hiệu quả ngoại lực để đầu tư phát triển. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định, quy mô và tiềm lực ngày càng được mở rộng; đời sống nhân dân không ngừng cải thiện; hệ thống chính trị tiếp tục được kiện toàn; quốc phòng - an ninh vững mạnh; vị thế quốc tế của Việt Nam được nâng cao, trở thành một thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng thế giới. Những dấu ấn nổi bật của 40 năm đổi mới là minh chứng sinh động về đường lối đúng đắn của Đảng và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân.

Đặc biệt, việc sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo nên bước chuyển quan trọng trong cải cách tổ chức, vận hành bộ máy nhà nước. Đây được xem là cuộc cách mạng mạnh mẽ về thể chế, tổ chức và quản trị, tạo hành trang mới và khí thế mới cho bộ máy hành chính ở trung ương và địa phương, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp. Mô hình mới không chỉ tinh gọn, hiện đại mà còn hướng đến phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả hơn.

Chính nền tảng đó làm cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 mang ý nghĩa sâu sắc, mở đầu cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước - kỷ nguyên của hội nhập sâu rộng, đổi mới sáng tạo, phồn vinh và thịnh vượng dưới sự lãnh đạo của Đảng ta!

ĐOÀN MINH PHỤNG