Nhiều mô hình hòa giải ở cơ sở hiệu quả cao

Tỉnh chọn 8 đơn vị cấp xã chỉ đạo điểm gồm: Hưng Hội, Long Ðiền, Hồng Dân, Ðất Mũi, Cái Nước, Thới Bình, Quách Phẩm và Vĩnh Trạch; chọn 2 đơn vị cấp xã (Nguyễn Phích và Vĩnh Hậu) để Bộ Tư pháp thực hiện các hoạt động chỉ đạo điểm về công tác hòa giải ở cơ sở theo Ðề án 315/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đánh giá của Sở Tư pháp, Sở đã thực hiện hướng dẫn, rà soát, đánh giá thực trạng công tác tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở đối với 8 đơn vị cấp xã chỉ đạo điểm và đề ra các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện, đến nay, kết quả hòa giải thành đạt 81,5%; cho thấy công tác hòa giải ở cơ sở tại các đơn vị chỉ đạo điểm được nâng lên, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư. Đội ngũ hòa giải viên được củng cố, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ; công tác hòa giải ở cơ sở, nhiều mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư được giải quyết kịp thời, góp phần giữ gìn đoàn kết nội bộ Nhân dân, bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở và giảm tải cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Hiệu quả vượt trội từ các mô hình chỉ đạo điểm

Ðể nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động hòa giải ở cơ sở tại các đơn vị chỉ đạo điểm, Sở Tư pháp tổ chức 10 lớp tập huấn bồi dưỡng kỹ năng, nâng cao nghiệp vụ công tác hòa giải ở cơ sở với sự tham gia của hơn 1.000 hòa giải viên; tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở và thực hiện dân chủ ở cơ sở” với hơn 15 ngàn thí sinh tham gia; cấp phát 119 quyển Bộ Luật Dân sự hiện hành, 119 quyển sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Các hòa giải viên cơ sở tham gia tập huấn.

Trên địa bàn các đơn vị thực hiện chỉ đạo điểm có 218 tổ hòa giải, với 1.509 hòa giải viên. Các tổ hòa giải có đủ thành phần theo đúng quy định, trong đó bí thư chi bộ hoặc trưởng ấp, khóm làm tổ trưởng tổ hòa giải; thành viên hòa giải gồm: đại diện Ban Công tác Mặt trận; Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi, Ðoàn Thanh niên và những người có uy tín trong ấp, khóm.

Kết quả năm 2025, các đơn vị được lựa chọn thực hiện chỉ đạo điểm về công tác hòa giải ở cơ sở đã tiếp nhận 814 vụ việc yêu cầu hòa giải; trong đó 807 vụ việc được đưa ra hòa giải; hòa giải thành 658 vụ, đạt 81,5%; hòa giải không thành 149 vụ, chiếm 18,5%; 7 vụ, việc chưa giải quyết.

Tổ hòa giải của Khóm 3, phường Vĩnh Trạch, họp thông qua các nội dung chuẩn bị cho buổi hòa giải của khóm.

Kinh phí bảo đảm hoạt động hòa giải ở cơ sở tại các đơn vị thực hiện chỉ đạo điểm đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Ngoài ra, mô hình “Tổ hòa giải ở cơ sở 5 tốt” cũng phát huy hiệu quả; trong số 881 tổ hòa giải ở cơ sở triển khai thực hiện mô hình (thuộc địa bàn tỉnh Cà Mau cũ), có 399 tổ đạt tiêu chí.

Những kinh nghiệm thực tiễn

Năm 2025, các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh tiếp nhận 2.333 vụ, việc; đưa ra hòa giải 2.314 vụ, đạt 99,1%; hòa giải thành 1.836 vụ việc, đạt 79,3%. Riêng đối với 399 tổ hòa giải được công nhận mô hình “Tổ hòa giải ở cơ sở 5 tốt” đã tiếp nhận 797 vụ, việc; hòa giải thành 786 số vụ, việc, đạt 98,6%. Các tổ hòa giải đã nâng cao chất lượng hoạt động, được công nhận đạt tiêu chí mô hình “Tổ hòa giải ở cơ sở 5 tốt”. Ðiển hình tại xã Biển Bạch, có 20/22 tổ (chiếm 90,9%), xã Ðất Mũi có 20/22 tổ (chiếm 90,9%), xã Ðầm Dơi có 17/19 tổ (chiếm 89,4%)... Từ đó, góp phần nâng cao nhận thức của các cơ quan, đơn vị, địa phương, cán bộ và Nhân dân về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình hiện nay.

Ðể tiếp tục giữ vững cũng như phát huy hiệu quả hòa giải ở cơ sở, hướng tới, Sở Tư pháp tăng cường triển khai các hoạt động chỉ đạo điểm; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hòa giải cho đội ngũ hòa giải viên. Thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở; tổ chức kiểm tra nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hạn chế, đề ra những giải pháp thực hiện nâng cao tỷ lệ hòa giải thành.

Hòa giải viên Nguyễn Văn Ngọt trao đổi với báo cáo viên của Bộ Tư pháp tại buổi tập huấn về hòa giải ở cơ sở tại Xã Nguyễn Phích.

Ðồng thời, phối hợp chặt chẽ giữa UBND xã với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã trong chỉ đạo, hướng dẫn rà soát, đánh giá, củng cố, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở; bảo đảm lựa chọn người có năng lực, uy tín, kinh nghiệm và tâm huyết; quan tâm huy động lực lượng an ninh trật tự ở cơ sở, luật gia, cán bộ làm công tác pháp luật đã nghỉ hưu, những người có kinh nghiệm tham gia làm hòa giải viên và hỗ trợ cho hoạt động hòa giải ở cơ sở. Bố trí kinh phí đảm bảo cho hoạt động của tổ hòa giải được kịp thời, đúng quy định; trang bị sổ theo dõi, tài liệu và cơ sở vật chất cần thiết cho các tổ hòa giải ở cơ sở.

Bà Phạm Thị Ngọc, Phó Giám đốc Sở Tư pháp cho biết, thời gian tới, Sở Tư pháp sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động chỉ đạo điểm; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hòa giải cho đội ngũ hòa giải viên. Thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh; tổ chức kiểm tra để nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, hạn chế, đề ra những giải pháp thực hiện nâng cao tỷ lệ hòa giải thành.

Một số kinh nghiệm hòa giải đạt tỷ lệ cao:

- Chủ động phát hiện vụ, việc, tiếp nhận đơn và đưa ra hòa giải kịp thời 100% vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.

- Phối hợp với Ban Công tác Mặt trận, các chi hội đoàn thể ở cơ sở, kịp thời đề xuất kiện toàn các tổ hòa giải và hòa giải viên trên địa bàn.

- Mỗi tổ hòa giải có ít nhất từ 3 hòa giải viên trở lên và đảm bảo cơ cấu thành phần; 100% hòa giải viên được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ và kỹ năng.

- Cung cấp tài liệu, các quy định pháp luật có liên quan đến hoạt động hòa giải ở cơ sở; hỗ trợ kinh phí thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở kịp thời, đầy đủ, đúng theo quy định của pháp luật.

- Quản lý, ghi chép sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở, định kỳ báo cáo tình hình tổ chức, hoạt động và kết quả hòa giải của tổ hòa giải về UBND cấp xã theo đúng quy định.

Kim Phượng