Nhiều điểm mới trong cấp mã số vùng trồng xuất khẩu

Nông dân chăm sóc cây sầu riêng tại vùng trồng sầu riêng xuất khẩu ở xã Xuân Bắc. Ảnh: Bình Nguyên

Việc đơn giản hóa thủ tục cấp MSVT, chuyển trọng tâm từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” giúp nông dân chủ động hơn trong tổ chức sản xuất an toàn, ghi nhật ký điện tử và chịu trách nhiệm về khả năng truy xuất nguồn gốc nông sản. 

Đơn giản hóa tối đa thủ tục

Theo Nghị quyết số 36, thành phần hồ sơ MSVT và mã cơ sở đóng gói được cắt giảm 50%; không yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước. Đặc biệt, thời gian giải quyết thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể. Đối với trường hợp không đăng ký xuất khẩu, thời gian xử lý giảm từ 14 ngày làm việc xuống còn 3 ngày, tương đương giảm hơn 78%. Đối với trường hợp đăng ký xuất khẩu sang các thị trường yêu cầu MSVT hoặc mã số cơ sở đóng gói, thời gian giải quyết còn 10 ngày làm việc, tương đương giảm 28%.

Dữ liệu về MSVT và mã số cơ sở đóng gói sẽ được quản lý tập trung, công khai và kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản. Qua đó, phục vụ công tác quản lý thống nhất trên phạm vi cả nước. Nghị quyết số 36 cũng bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu, làm rõ việc cấp mã số đối với cây trồng xen canh và xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm nhằm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.

Một thay đổi quan trọng khác là phân cấp mạnh cho địa phương. Theo đó, chủ tịch UBND cấp xã được giao cấp, cấp lại MSVT và mã số cơ sở đóng gói cũng như chịu trách nhiệm hậu kiểm, quản lý, thu hồi, tạm dừng hoặc khôi phục mã số theo quy định. Đối với các mã số đã được cấp trước đây, Nghị quyết số 36 tiếp tục duy trì hiệu lực nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Bà Phan Thị Thu Hiền, Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu II (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) cho biết: Nghị quyết số 36 vừa ban hành có nhiều nội dung mới, trong đó có không giới hạn về diện tích tối thiểu. Quy định mới cũng giao cho người đăng ký mã số chịu trách nhiệm duy trì đúng quy định trong việc thực hiện, ghi chép thông tin đầy đủ, nếu không tuân thủ sẽ phải tự chịu trách nhiệm. Áp dụng cơ chế giám sát nhiều tầng, từ địa phương, Trung ương đến đối tác nước ngoài khi tham gia xuất khẩu.

Nông dân chủ động hơn

Việc đơn giản hóa thủ tục cấp MSVT theo hướng tự khai, tự chịu trách nhiệm giúp nông dân chủ động hơn trong quá trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc nông sản. Ở đây, nông dân không chỉ tuân thủ quy trình canh tác an toàn, ghi chép nhật ký sản xuất mà phải tự chịu trách nhiệm pháp lý về tính chính xác của thông tin đã kê khai trên hệ thống dữ liệu tập trung. Mọi thông tin về thủ tục cấp MSVT, kiểm dịch thực vật đều được công khai đầy đủ, nông dân cần chủ động tìm hiểu, cập nhật và tuân thủ theo thì sản phẩm làm ra mới đủ điều kiện tham gia vào thị trường xuất khẩu.

Nông dân chăm sóc cây sầu riêng tại vùng trồng sầu riêng xuất khẩu ở xã Xuân Bắc. Ảnh: Bình Nguyên

Theo bà Phan Thị Thu Hiền, Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu II, thay đổi lớn nhất là nông dân phải xác định rõ trách nhiệm và tuân thủ đầy đủ các quy định để sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Theo đó, nông dân phải thực hiện nghiêm túc việc ghi chép đầy đủ nhật ký canh tác điện tử, thông tin này được công khai và phục vụ quản lý thống nhất trên phạm vi cả nước, nước nhập khẩu nông sản. Để đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, nông sản phải được truy xuất từ nguồn gốc từ cây giống đến minh bạch trong quy trình canh tác, thu hoạch, đóng gói… Điều kiện mỗi nước nhập khẩu mỗi khác nhưng họ đều có những yêu cầu chung về MSVT xuất khẩu và nông dân, doanh nghiệp phải làm thực chứ không mang tính hình thức nữa.

Ông Lê Viết Bình, Phó Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khu vực phía Nam nhấn mạnh: Các địa phương cần triển khai ngay Nghị quyết số 36 vào thực tế. Trong đó, người nông dân phải chủ động thay đổi tư duy, cách làm và cần thay đổi ngay bằng thói quen ghi nhật ký canh tác, tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất đạt chuẩn xuất khẩu. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các cấp trong kiến tạo môi trường, hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân trong nhân rộng MSVT, mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu gắn với xây dựng chuỗi nông sản xuất khẩu bền vững.