Nhiều 'điểm đen' ngập úng được kiểm soát

Công trình khẩn cấp phát huy hiệu quả qua mưa lớn

Thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TU và chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội về tập trung khắc phục các điểm nghẽn úng ngập, công tác thoát nước của thành phố đã chuyển mạnh từ cách xử lý tình huống tại từng điểm sang triển khai đồng bộ các giải pháp theo lưu vực. Trong thời gian ngắn, nhiều công trình khẩn cấp, dự án chống úng ngập cục bộ đã được hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành, kịp thời đưa vào vận hành trong mùa mưa năm 2026.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố tập trung hoàn thành 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án về hệ thống thoát nước và 5 dự án hồ điều hòa. Các hạng mục đã đủ điều kiện được tiếp nhận, tạm bàn giao và đưa vào quản lý, khai thác ngay nhằm bảo đảm công trình sớm phát huy hiệu quả.

Dự án cải tạo 5 hồ điều hòa tăng khả năng chống ngập úng trên địa bàn TP Hà Nội.

Các công trình tập trung vào những khu vực thường xuyên xảy ra úng ngập, với nhiều nhóm giải pháp như cải tạo, nâng công suất các trạm bơm hiện có; bổ sung trạm bơm dã chiến; xây dựng các tuyến cống, rãnh thoát nước; cải tạo hệ thống thoát nước tại các khu đô thị; bổ sung trạm bơm hồ, bể điều tiết và các tuyến ống thoát nước tại lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ.

Trao đổi với phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội cho biết, qua các dự án, hệ thống thoát nước được bổ sung tổng công suất bơm khoảng 33,08 m3/s. Trong đó, 4 trạm bơm được bổ sung tại khu vực Đại lộ Thăng Long; 19 hồ điều hòa được bổ sung hệ thống bơm, khai thác thêm khoảng 1,4 triệu m3 dung tích tham gia điều tiết.

Thành phố cũng hoàn thành lắp đặt bổ sung hơn 10,5 km cống thoát nước và 2 bể điều tiết ngầm tại chợ Hàng Da, gầm chui đường sắt Bắc Đuống với tổng dung tích khoảng 4.300m3.

Song song với các công trình trên, 7 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Thành phố làm chủ đầu tư cũng cơ bản hoàn thành các hạng mục chính phục vụ tiêu thoát nước và được đưa vào khai thác. Các dự án như cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu kết nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở; cải tạo tuyến kênh Thụy Phương; xây dựng hồ điều hòa Thụy Phương, Phú Đô, Yên Nghĩa 1 và 2, Đồng Bông 2 đã bổ sung khoảng 83 ha hồ điều hòa, tăng thêm khoảng 3,4 triệu m3 dung tích điều tiết cho hệ thống thoát nước.

“Hiệu quả của những công trình này được thể hiện rõ hơn qua thực tế các trận mưa đầu mùa. Đặc biệt, trận mưa ngày 28/7 ghi nhận lượng mưa tại Phú Thượng lên tới 195,1 mm, Hai Bà Trưng 150,8 mm, Gia Lâm 137 mm, Phúc Lợi 113,6 mm, Bồ Đề 102,9 mm và Ba Đình 102,2 mm. Trong điều kiện mưa lớn như vậy, qua theo dõi tại các khu vực được đầu tư, 34/71 điểm trong danh mục đã cơ bản được kiểm soát”, ông Nguyễn Đức Hưng chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Đức Hưng, những kết quả này cho thấy việc đưa các công trình vào vận hành đúng thời điểm đã tạo chuyển biến rõ rệt tại nhiều điểm thường xuyên úng ngập. Không chỉ tăng khả năng tiêu thoát, các công trình còn giúp hệ thống chủ động hơn trong việc lưu giữ, điều tiết và phân bổ dòng nước trong thời điểm mưa lớn.

Bể ngầm góp phần chống ngập cục bộ

Tại những khu vực có cao độ nền thấp, Hà Nội đã triển khai đồng thời nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng lưu giữ, điều tiết và tiêu thoát nước. Dự án chống úng ngập cục bộ đã hoàn thành trục thoát nước Quang Trung - Quán Sứ, cải tạo, nạo vét hồ Ba Mẫu và lắp đặt các trạm bơm tại hồ Bảy Mẫu, Linh Quang, Văn Chương, Trung Tự.

Cùng với đó, các bể điều tiết ngầm được xây dựng tại nhiều vị trí trong khu vực nội đô. Bể tại phố Nguyễn Khuyến, trong khuôn viên Trường THCS Lý Thường Kiệt có dung tích 2.000 m3; bể tại khu vực ngã năm Bát Đàn - Đường Thành - Nhà Hỏa, trước chợ Hàng Da có dung tích 2.500 m3; bể tại đường Thiên Đức, khu vực gầm chui đường sắt Bắc Đuống có dung tích 1.800 m3.

Hồ điều hòa đưa vào vận hành giúp giảm điểm ngập úng trên địa bàn TP Hà Nội trong mùa mưa năm 2026.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng Hà Nội, việc đưa các công trình này vào vận hành đồng bộ đã bước đầu góp phần cơ bản khắc phục tình trạng úng ngập tại những khu vực trên.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình vận hành các công trình chống ngập năm nay là việc TP Hà Nội đã chủ động chỉ đạo Công ty Thoát nước hạ mực nước tại các sông, mương và hồ điều hòa trước mưa, tạo dung tích trữ nước. Các hồ điều hòa, trạm bơm, cửa phai, sông, mương và tuyến cống được vận hành liên thông, linh hoạt theo từng lưu vực.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, cách vận hành này giúp phát huy tốt hơn hiệu quả của từng công trình thay vì để các hạng mục hoạt động riêng lẻ. Sau mỗi trận mưa, kết quả vận hành được theo dõi, đánh giá để điều chỉnh phương án và xử lý những điểm nghẽn còn tồn tại.

Trước mỗi trận mưa lớn, công tác ứng trực cũng được Công ty Thoát nước Hà Nội tổ chức đến từng địa bàn, từng điểm có nguy cơ úng ngập, theo phương châm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ địa bàn, rõ thời gian và rõ chế độ thông tin, báo cáo. Lực lượng, phương tiện, thiết bị được bố trí sẵn sàng, các đầu mối liên lạc và đường dây nóng duy trì 24/24 giờ để kịp thời xử lý tình huống phát sinh.

Từ những kết quả bước đầu có thể thấy, các công trình chống ngập khẩn cấp đã góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước, tăng dung tích điều hòa và khả năng kết nối, vận hành liên thông theo lưu vực. Quan trọng hơn, nhiều điểm ngập từng gây ảnh hưởng kéo dài đến giao thông, đời sống người dân đã được kiểm soát hoặc giảm đáng kể thời gian ngập.