Nhiễm ấu trùng sán nhái sau lần tắm suối

Khối u nhỏ xuất hiện ở mặt trong đùi trái khiến người đàn ông 40 tuổi, Hà Nội lo lắng. Trước đó, người đàn ông này khỏe mạnh, không có bệnh lý đáng chú ý.

Khối u không đau, đôi lúc chỉ gây ngứa nhẹ nên ban đầu anh không quá để tâm. Những cơn đau bụng thỉnh thoảng xuất hiện khiến anh quyết định đến bệnh viện kiểm tra.

Kết quả siêu âm cho thấy tổn thương giảm âm, kích thước khoảng 3,2 x 4 cm, nằm dưới da vùng mặt trong đùi trái. Các bác sĩ quyết định phẫu thuật lấy bỏ khối bất thường.

Khi mở vùng tổn thương, ê-kíp phát hiện một ấu trùng màu trắng, dẹt, dài khoảng 7 cm. Hình thái ký sinh trùng khiến các bác sĩ nghĩ đến ấu trùng sán nhái.

Mẫu bệnh phẩm được gửi đi phân tích bằng kỹ thuật sinh học phân tử. Kết quả xác định ký sinh trùng thuộc giống Spirometra.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ khai thác kỹ tiền sử của người bệnh để tìm nguồn lây.

Bác sĩ tư vấn sức khoẻ cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Anh không ăn thịt sống, không có thói quen sử dụng thực phẩm chưa nấu chín và cũng không từng dùng thịt động vật đắp lên vết thương hay vùng mắt - những con đường phơi nhiễm thường được nhắc đến với bệnh ấu trùng sán nhái.

Điểm đáng chú ý là hơn một tháng trước khi phát hiện khối u, anh từng đi tắm suối cùng bạn bè. Trong lúc bơi, anh có thể đã vô tình uống phải nước suối.

Theo PGS.TS Lê Trần Anh, Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đây có thể là nguồn phơi nhiễm của người bệnh.

Ấu trùng sán nhái là dạng ấu trùng của sán thuộc giống Spirometra. Con người có thể nhiễm khi uống phải nước chứa các loài giáp xác nhỏ như Cyclops mang ấu trùng, hoặc ăn vật chủ nhiễm ký sinh trùng nhưng chưa được nấu chín kỹ.

Một con đường khác liên quan đến tập quán dân gian là dùng thịt hoặc mô của ếch, nhái và một số động vật khác đắp lên vùng da tổn thương hoặc mắt.

Sau khi vào cơ thể, ấu trùng không nhất thiết nằm yên tại vị trí xâm nhập mà có thể di chuyển qua các mô. Tùy nơi ký sinh, biểu hiện bệnh cũng rất khác nhau.

Ở dưới da hoặc trong cơ, ấu trùng có thể tạo thành những khối, nốt bất thường, đôi khi di động. Người bệnh có thể thấy ngứa, sưng, đau hoặc viêm tại chỗ. Những biểu hiện này thường không đặc hiệu nên dễ bị bỏ qua.

Nếu ấu trùng di chuyển đến mắt, người bệnh có thể sưng mi, đau nhức, chảy nước mắt, thậm chí tổn thương các cấu trúc của mắt và ảnh hưởng thị lực.

Hiếm hơn, ký sinh trùng có thể xâm nhập hệ thần kinh trung ương, gây đau đầu, co giật, rối loạn ý thức, yếu liệt hoặc những biểu hiện thần kinh khác.

Điều khiến bệnh khó nhận biết là khoảng thời gian từ khi nhiễm đến lúc xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài. Một khối nhỏ dưới da vì thế đôi khi bị xem như nang, u mỡ hoặc một tổn thương lành tính thông thường.

Trong những trường hợp ấu trùng nằm ở nhiều vị trí hoặc ở khu vực khó can thiệp, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc, tùy tình trạng cụ thể.

PGS.TS Lê Trần Anh khuyến cáo người dân nên đi khám khi xuất hiện các khối hoặc nốt bất thường dưới da, đặc biệt khi chúng di động, tái xuất hiện hoặc kèm ngứa, đau mà không rõ nguyên nhân.

Để giảm nguy cơ nhiễm ấu trùng sán nhái và các bệnh ký sinh trùng khác, người dân nên sử dụng nước sạch, uống nước đã đun sôi hoặc được xử lý an toàn. Thịt ếch, nhái, rắn và các loại động vật khác cần được nấu chín kỹ trước khi ăn.

Đặc biệt, không nên dùng thịt hay bộ phận của động vật sống đắp lên vết thương, vùng da tổn thương hoặc mắt theo các phương pháp truyền miệng. Những cách tưởng như vô hại này có thể trở thành đường đưa ký sinh trùng vào cơ thể.