Nhật Bản tìm cách kéo dòng vốn hưu trí về nước

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama ngày 10-7 cho biết chính phủ muốn khuyến khích các quỹ hưu trí, trong đó có Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF), tăng đầu tư vào thị trường trong nước.

Đồng yên Nhật Bản trong ảnh minh họa. Ảnh: PublicDomainQ

Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, bà Katayama cho biết Tokyo sẽ thúc đẩy các biện pháp nhằm khuyến khích dòng vốn dài hạn chảy nhiều hơn vào tài sản tài chính trong nước. Thông điệp này lập tức thu hút sự chú ý của thị trường, bởi GPIF là quỹ hưu trí lớn nhất thế giới, đang quản lý khoảng 293.600 tỷ yên, tương đương 1.800 tỷ USD.

Sau phát biểu của bà Katayama, đồng yên và trái phiếu chính phủ Nhật Bản cùng tăng. Đồng yên nhích khoảng 0,6%, lên quanh 161,44 yên/USD. Trên thị trường trái phiếu, lợi suất kỳ hạn 10 năm giảm 10 điểm cơ bản, xuống 2,775%; lợi suất giảm đồng nghĩa giá trái phiếu đi lên.

Thị trường đang theo dõi khả năng các quỹ hưu trí lớn của Nhật Bản điều chỉnh danh mục theo hướng tăng nắm giữ trái phiếu, cổ phiếu hoặc tài sản định giá bằng đồng yên. Nếu điều này xảy ra, dòng vốn vào thị trường nội địa có thể tăng lên.

Tín hiệu từ Tokyo được đưa ra trong bối cảnh đồng yên chịu sức ép kéo dài. Đồng tiền Nhật Bản đã giảm mạnh trong nhiều tháng và gần đây rơi xuống vùng thấp nhất trong khoảng 40 năm so với USD. Đồng yên yếu làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu, năng lượng và hàng hóa, qua đó tạo thêm áp lực lên hộ gia đình và doanh nghiệp.

Thị trường trái phiếu Nhật Bản cũng biến động mạnh. Trước đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm có lúc lên 2,9%, mức cao nhất kể từ năm 1996. Diễn biến này diễn ra giữa lúc nhà đầu tư lo ngại về lạm phát, chi tiêu công và triển vọng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhật Bản.

GPIF hiện duy trì danh mục đầu tư gần như cân bằng giữa cổ phiếu trong nước, cổ phiếu nước ngoài, trái phiếu trong nước và trái phiếu nước ngoài. Trong lần điều chỉnh năm 2020, quỹ này đã tăng tỷ trọng trái phiếu nước ngoài từ 15% lên 25%, đồng thời giảm tỷ trọng trái phiếu trong nước từ 35% xuống 25%.

Với quy mô tài sản rất lớn, mọi thay đổi trong chiến lược phân bổ vốn của GPIF đều được thị trường theo dõi chặt chẽ. Không chỉ tại Nhật Bản, quyết định của quỹ này cũng có thể ảnh hưởng tới dòng vốn trên các thị trường quốc tế.

Người phát ngôn Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF) nói với Reuters rằng quỹ không bình luận về phát biểu của bà Katayama. Người này cho biết danh mục cơ bản hiện nay được xây dựng để đáp ứng mục tiêu đầu tư dài hạn do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đề ra, với mức rủi ro cần thiết ở mức tối thiểu. GPIF cũng sẽ đánh giá danh mục đầu tư hằng năm khi cần thiết.

Trao đổi với Reuters, Fabien Yip, nhà phân tích thị trường tại IG, công ty dịch vụ giao dịch tài chính, cho rằng Nhật Bản đang tìm cách tạo ra thay đổi mang tính cấu trúc để hỗ trợ đồng yên. Theo ông, việc thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản định giá bằng đồng yên có thể giúp đồng tiền này có thêm lực đỡ trong dài hạn.

Tuy nhiên, khả năng tạo tác động thực tế còn phụ thuộc vào các biện pháp cụ thể của chính phủ và việc GPIF có điều chỉnh danh mục hay không. Các quỹ hưu trí thường vận hành theo mục tiêu đầu tư dài hạn, nên việc thay đổi tỷ trọng tài sản không thể chỉ dựa trên biến động ngắn hạn của đồng yên hoặc thị trường trái phiếu.

Tín hiệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản được đưa ra trong lúc nhà đầu tư theo dõi chặt chẽ quan hệ giữa chính sách tài khóa của chính phủ và chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhật Bản (BOJ). Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi theo đuổi định hướng hỗ trợ tăng trưởng, trong khi thị trường vẫn quan ngại về chi tiêu công và áp lực lên trái phiếu chính phủ.

Trong bối cảnh đồng yên suy yếu và lợi suất trái phiếu biến động mạnh, việc khuyến khích các quỹ hưu trí tăng đầu tư trong nước cho thấy Tokyo đang tìm thêm công cụ hỗ trợ thị trường. Dù vậy, hiệu quả của hướng đi này sẽ phụ thuộc vào quy mô dòng vốn thực tế và mức độ điều chỉnh trong chiến lược đầu tư của các quỹ lớn.

Tổng hợp

Tùng Lâm