Nhạc cụ dân tộc của người Cao Lan

Nhạc cụ của người Cao Lan vẫn được gìn giữ để thực hành các diễn xướng dân gian của dân tộc.

Trong sinh hoạt văn hóa dân gian, đồng bào Cao Lan có các nhạc cụ như trống sành, pí lè, ống hát, chũm chọe, chuông... Đây là những loại nhạc cụ chủ yếu cho sinh hoạt văn hóa tâm linh cũng như làm nhạc cụ đệm cho hát Sình ca hay múa Tắc xình, trình diễn trong các ngày hội văn hóa tại địa phương. Trống sành là nhạc cụ quan trọng để thực hiện các bài cúng thần linh, làm lễ cầu mưa, cầu mùa, cầu may, các điệu múa của dân tộc Cao Lan trong ngày hội.

Ống hát là nhạc cụ được làm từ những ống nứa dài và thẳng. Sau khi làm sạch, tròn trịa, một đầu ống được bịt lại, rồi nối hai ống với nhau bằng sợi tơ hoặc sợi cước với khoảng cách từ 10 đến 50 mét.

Một trong những nhạc cụ quan trọng của người Cao Lan là kèn Pí lè. Dù đây là nhạc cụ không chỉ riêng của người Cao Lan, nhưng việc sử dụng trong không gian cũng như sự kiện cụ thể lại hoàn toàn khác nhau. Với người Cao Lan, Pí lè được sử dụng chủ yếu trong tang lễ truyền thống của dân tộc.

Bên cạnh đó, chũm chọe và chuông cũng là những nhạc cụ được sử dụng phổ biến trong đời sống văn hóa của đồng bào Cao Lan. Chũm chọe được tạo thành bởi hai miếng đồng tán mỏng, đánh bóng. Khi sử dụng, hai miếng đồng vỗ vào nhau và phát ra âm thanh vang vọng, nghe đanh hơn trống sành. Chuông được chế tác từ đồng, cao từ 8 đến 10cm, bề mặt rộng khoảng 7cm. Núm cầm của chuông được móc bằng một sợi thép hoặc đồng để cầm và lắc chuông tạo ra âm thanh. Ngày nay, những nhạc cụ truyền thống của người Cao Lan vẫn đang được bảo tồn, trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng dân tộc trên địa bàn Thái Nguyên.

Vi Diễn