Người Nga vẫn đổ xô mua máy ảnh dù ai cũng có smartphone

Thị trường máy ảnh kỹ thuật số tại Nga đang ghi nhận một nghịch lý đáng chú ý: smartphone đã trở thành vật bất ly thân của phần lớn người dùng, nhưng nhu cầu mua máy ảnh rời lại không ngừng tăng. Theo số liệu từ chuỗi bán lẻ M.Video, trong nửa đầu năm 2026, người Nga đã mua khoảng 219.000 máy ảnh kỹ thuật số, cao nhất trong vòng 6 năm và tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý hơn, doanh thu tăng tới 47,5%, từ 3,11 tỷ lên 4,58 tỷ rúp, cho thấy người tiêu dùng không chỉ mua nhiều hơn mà còn sẵn sàng chi tiền cho những thiết bị đắt tiền hơn.

Diễn biến này càng gây chú ý nếu nhìn lại hành trình của thị trường trong những năm qua. Nửa đầu năm 2020, Nga chỉ tiêu thụ khoảng 86.800 máy ảnh, trước khi tăng lên 134.900 máy vào năm 2021 rồi giảm còn 102.000 máy vào năm 2022. Một năm sau, doanh số bật tăng lên khoảng 204.000 máy nhưng doanh thu lại giảm do người dùng ưu tiên những mẫu giá rẻ. Sau giai đoạn phục hồi, lượng máy bán ra lần lượt đạt khoảng 192.000 chiếc vào năm 2024 và 198.000 chiếc vào năm 2025, trước khi lập kỷ lục mới trong năm nay. Điều đáng nói là mức tăng doanh thu hiện cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng số lượng, phản ánh sự dịch chuyển sang các dòng máy có giá trị cao hơn.

Bức tranh thị phần cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa số lượng máy bán ra và số tiền thu về. Các thương hiệu ít tên tuổi chiếm hơn một nửa sản lượng, trong khi W&O của Trung Quốc đứng thứ hai với 17,1%. Canon đạt 10,4%, Sony 6,4% và Nikon 3%. Tuy nhiên, nếu tính theo doanh thu, cục diện hoàn toàn đảo ngược khi Canon chiếm 35,7%, Sony đạt 31,8% và Nikon 10,3%, còn nhóm thương hiệu vô danh chỉ đóng góp 5,9%. Điều này cho thấy thị trường máy ảnh Nga đang tồn tại hai nhóm khách hàng khá khác nhau: một bên tìm kiếm thiết bị giá phải chăng, trong khi nhóm còn lại sẵn sàng đầu tư vào hệ thống máy ảnh chuyên nghiệp.

Sự thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở máy ảnh mirrorless. Các mẫu compact với ống kính liền vẫn chiếm phần lớn doanh số nhưng tỷ trọng đã giảm từ 85,7% xuống 82,2%. Trong khi đó, máy ảnh không gương lật hỗ trợ thay đổi ống kính tăng gần gấp đôi, từ 6,7% lên 12,2%, còn DSLR tiếp tục thu hẹp xuống 5,6%. Người mua cũng ngày càng quan tâm tới các mẫu mirrorless cảm biến crop và full-frame. Tỷ trọng máy crop tăng từ 3,5% lên 6,7%, còn full-frame tăng từ 3,2% lên 5,5%. Chính sự dịch chuyển này góp phần đẩy giá bán trung bình của máy ảnh tại Nga tăng hơn một phần ba, từ khoảng 15.700 lên 20.900 rúp chỉ sau một năm.

Vậy tại sao smartphone không thể chặn được làn sóng này? Câu trả lời nằm ở việc máy ảnh và smartphone đang phục vụ hai nhu cầu ngày càng khác nhau. Điện thoại vẫn vượt trội về sự tiện dụng, khả năng kết nối và chia sẻ ảnh tức thời, đồng thời sở hữu các thuật toán xử lý hình ảnh và AI ngày càng mạnh. Nhưng với người chụp ảnh nghiêm túc hoặc làm nội dung, cảm biến lớn, ống kính rời, khả năng zoom quang học, kiểm soát khẩu độ, tốc độ màn trập và hiệu quả trong điều kiện thiếu sáng vẫn là những lợi thế khó thay thế. Một chiếc máy ảnh còn mang đến trải nghiệm điều khiển trực tiếp, từ thao tác trên thân máy đến cảm giác bấm nút chụp, điều mà smartphone khó tái tạo hoàn toàn.

Máy ảnh mirrorless đang ngày càng được người dùng Nga quan tâm nhờ khả năng thay đổi ống kính và phục vụ nhu cầu sáng tạo nội dung.

Không chỉ nhu cầu nhiếp ảnh chuyên nghiệp, yếu tố văn hóa và mạng xã hội cũng đang góp phần kéo máy ảnh trở lại. Những bức ảnh mang màu sắc hoài cổ, chất ảnh tự nhiên và ít bị xử lý bởi thuật toán đang trở thành một phong cách được giới trẻ quan tâm trên TikTok cùng các nền tảng khác. Một số người không mua máy ảnh vì cần chất lượng vượt trội trong mọi tình huống, mà đơn giản muốn tìm một công cụ tạo ra hình ảnh có cá tính riêng. Theo dữ liệu được đề cập trong nguồn, xu hướng phục hồi máy ảnh cũng diễn ra trên phạm vi toàn cầu, khi sản lượng xuất xưởng tăng trở lại sau thời gian dài suy giảm.

Các hãng máy ảnh vì thế cũng đang tìm cách thích nghi với một thị trường hoàn toàn khác trước. Thay vì chỉ tập trung vào nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, những mẫu máy mới ngày càng chú trọng khả năng quay video, lấy nét nhanh, chống rung và truyền dữ liệu không dây sang smartphone. Canon là một trong những hãng đang mở rộng danh mục theo hướng này với các sản phẩm như PowerShot V1 hay dòng EOS R dành cho những người sáng tạo nội dung. Máy ảnh không còn nhất thiết phải cạnh tranh với smartphone ở vai trò thiết bị chụp ảnh tiện lợi nhất; nó có thể trở thành một mắt xích chuyên dụng trong hệ sinh thái sáng tạo số.

Smartphone vẫn tiện lợi cho nhu cầu chụp ảnh hàng ngày, nhưng máy ảnh rời đang tìm lại chỗ đứng nhờ nhu cầu sáng tạo nội dung và trải nghiệm nhiếp ảnh chuyên sâu.

Nhìn từ thị trường Nga, sự trở lại của máy ảnh kỹ thuật số không đồng nghĩa smartphone đã thất bại trong cuộc chiến nhiếp ảnh. Thay vào đó, người dùng đang phân chia rõ hơn vai trò của từng thiết bị: smartphone dành cho những khoảnh khắc cần tốc độ và tiện lợi, còn máy ảnh trở thành công cụ dành cho sáng tạo, trải nghiệm và chất lượng hình ảnh. Đây có thể chính là lý do thị trường máy ảnh không quay lại thời kỳ hoàng kim trước đây, nhưng vẫn đủ sức tạo ra một “mặt bằng mới” với compact phục vụ nhu cầu cảm xúc và mirrorless trở thành lựa chọn ngày càng quan trọng đối với người làm nội dung.