Người Mặt trận và câu chuyện hòa giải ở cơ sở

Các điển hình tiêu biểu trong công tác hòa giải ở cơ sở được biểu dương tại Hội nghị Tổng kết 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở.

Hòa giải ở cơ sở được thực hiện thông qua hoạt động của Tổ hòa giải, tổ viên Tổ hòa giải đã góp phần quan trọng vào việc giữ gìn tình làng, nghĩa xóm, phát huy truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng dân cư, phòng ngừa và hạn chế vi phạm pháp luật, góp phần giữ ổn định trật tự, an toàn xã hội.

Thông qua công tác hòa giải ở cơ sở, các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã kịp thời được tuyên truyền, phổ biến rộng đến cộng đồng dân cư; đồng thời, giúp giải quyết êm thấm các mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ gia đình, dòng tộc, làng xóm, góp phần tăng cường sự đoàn kết, gắn bó trong nhân dân.

Nhằm thực hiện có hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị ban hành các kế hoạch tuyên truyền phổ biến Luật hòa giải ở cơ sở; phối hợp đánh giá, công nhận, xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước đến MTTQ Việt Nam các cấp trong tỉnh, trong đó nêu cao trách nhiệm của MTTQ Việt Nam các cấp trong triển khai và thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở, lồng ghép phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở đến đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam các cấp và nhân dân.

Tính từ tháng 7 năm 2023 đến nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam từ tỉnh đến cơ sở đã tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền đến hơn 80.000 lượt đoàn viên, hội viên, các tầng lớp nhân dân như: Tổ chức hội nghị, hội thảo, hội thi, tọa đàm, tập huấn quán triệt các nội dung của Luật Hòa giải cơ sở đến cán bộ cơ sở, đội ngũ hòa giải viên.

Tuyên truyền lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chi bộ, chi hội, chi đoàn, họp thôn, bản, tổ dân phố, cũng như các phong trào, cuộc vận động quần chúng; tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, pa-nô, áp phích, băng rôn, tờ gấp, sổ tay hòa giải; đăng tải văn bản, hỏi đáp pháp luật, tình huống hòa giải điển hình trên website, mạng xã hội, fanpage của địa phương.

Cùng với đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh phối hợp với UBND tỉnh, Sở Tư pháp tổ chức các hội nghị cấp tỉnh phổ biến, quán triệt Luật hòa giải ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành cho cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh, cấp huyện, báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh; cấp phát miễn phí hơn 1.000 quyển sách Luật Hình sự năm 2015, 10.000 tờ rơi về các tình huống hòa giải, thủ tục bầu hòa giải viên, các trường hợp thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở đến các tổ hòa giải trên địa bàn toàn tỉnh...

Các tổ hòa giải đã phát hiện, tiếp nhận và tiến hành hòa giải 515 vụ việc; hòa giải thành công: 466 vụ, tỷ lệ hòa giải thành bình quân hàng năm 90,49 %. Nhờ đó, đã góp phần khôi phục, duy trì, củng cố tình đoàn kết trong nội bộ nhân dân, phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật, tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội khi giải quyết tận “gốc” các mâu thuẫn, tranh chấp trên cơ sở “không có bên thắng, bên thua, mà cả hai bên đều thắng”.

Bà Trần Thị Long - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bến Hải chia sẻ: “Công tác hòa giải ở cơ sở đã góp phần tăng cường sự đoàn kết, ổn định an ninh trật tự và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã tích cực phối hợp với các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, vận động người dân hiểu rõ pháp luật, từ đó giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ đầu, không để phát sinh khiếu kiện, mâu thuẫn kéo dài”.

Còn theo ông Hồ Văn Cách – thành viên Ban Công tác Mặt trận thôn Pa Hy, xã Đakông, công tác hòa giải ở cơ sở đã góp phần mang lại bình yên thôn xóm. Mỗi vụ hòa giải thành công là một niềm vui. Bởi hòa giải không chỉ giải quyết mâu thuẫn, mà còn giữ được tình làng nghĩa xóm, giúp người dân thêm hiểu và gắn kết nhau hơn.

Những câu chuyện giản dị ấy minh chứng cho sức mạnh của công tác hòa giải. Bà Hồ Thị Hôm - một hòa giải viên xã Cồn Tiên chia sẻ: “Trước đây, tôi nghĩ hòa giải là việc của người lớn tuổi. Nhưng sau khi tham gia tập huấn do Mặt trận tổ chức, tôi nhận ra đây là công việc mang lại nhiều giá trị. Mình học được cách lắng nghe, phân tích, thuyết phục. Khi thấy người dân vui vẻ, hòa thuận trở lại, mình thấy vui và tự hào lắm”.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác hòa giải ở cơ sở vẫn còn không ít khó khăn, thách thức: nhiều hòa giải viên còn hạn chế về kỹ năng và kiến thức pháp luật; kinh phí hỗ trợ còn thấp; tài liệu nghiệp vụ chưa đầy đủ; và một số địa phương vẫn xem hoạt động hòa giải chỉ mang tính hình thức. Tuy vậy, tinh thần trách nhiệm và lòng tận tâm của những người làm công tác Mặt trận, của đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở vẫn luôn là “cầu nối mềm mại”, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật.

Hiện tỉnh Quảng Trị có 2.109 tổ hòa giải với 13.506 hòa giải viên, phần lớn là cán bộ Mặt trận, chi hội trưởng, đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng. Đây là đội ngũ thầm lặng nhưng giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giải quyết mâu thuẫn từ gốc, giúp người dân tránh được tranh chấp, khiếu kiện kéo dài.

Phương Thiện