Người lao động bớt gánh nặng chi tiêu

“Săn” hàng bình ổn để tiết kiệm

Về chiều, khu vực đường Hồ Học Lãm (đoạn rẽ vào siêu thị GO! An Lạc, phường An Lạc, TPHCM) đông đúc hơn hẳn. Đây là thời điểm nhiều công nhân ghé vào siêu thị sau giờ làm để “săn” hàng bình ổn, giảm giá.

Tại đây, nhiều mặt hàng thực phẩm tươi sống và rau củ được giảm giá 27%. Đơn cử, thịt ba rọi VietGAP giảm 15.000 đồng/kg, còn 155.000 đồng/kg; dưa leo VietGAP giảm 8.000 đồng/kg, còn 28.000 đồng/kg. Những mặt hàng sữa, bánh, dầu ăn, bột ngọt, nước mắm, đường... cũng đồng loạt giảm 20%-50%.

Tương tự, những ngày cuối tuần, các siêu thị như Aeon Mall Bình Tân (phường An Lạc), Co.opmart Phú Lâm (phường Phú Lâm) cũng đông nghịt người dân và công nhân đến mua hàng giảm giá. Các loại thịt heo, thịt gà tại đây giảm 15%-22%, thịt bò giảm 10%. Nếu mua 1 ký thịt đùi, người tiêu dùng có thể tiết kiệm được khoảng 20.000 đồng/kg, giá còn khoảng 120.000 đồng/kg.

Không chỉ tại siêu thị, giá cả rau củ tại các chợ truyền thống cũng đang có xu hướng hạ nhiệt, giảm gần một nửa so với đợt cao điểm tháng 3-2026 - thời điểm giá rau củ tăng mạnh do tác động từ giá xăng dầu.

Chị Nguyễn Thị Hạnh, công nhân Công ty TNHH PouYuen Việt Nam, chia sẻ, lương công nhân không tăng nhưng tiền trọ, tiền học cho con, tiền điện nước cứ nối theo nhau tăng. Trước đây, chị chỉ dám mua thịt, cá tại các chợ tạm quanh khu công nghiệp cho rẻ. Nay chị mạnh dạn ghé siêu thị vì thịt heo bình ổn, tôm cá, rau củ ở siêu thị vào cuối ngày rất rẻ, sản phẩm vẫn tươi mới, đảm bảo vệ sinh.

“Mỗi món giảm vài ngàn đồng, tính ra với gia đình công nhân 4 người, mức giảm này giúp chúng tôi tiết kiệm từ 200.000-300.000 đồng/ tháng”, chị Hạnh nhẩm tính.

Kết nối cung - cầu, giảm khâu trung gian

Thực tế thị trường cho thấy, trong khi các doanh nghiệp bình ổn, các điểm siêu thị đang nỗ lực giữ giá, thì tại các chợ truyền thống và điểm bán lẻ tự do, mặt bằng giá hàng hóa vẫn ở mức cao. Chỉ có nhóm rau xanh, trái cây là có xu hướng giảm giá mạnh.

Theo ông Lê Văn Giấy, Giám đốc HTX rau an toàn Mười Hai, tỉnh Tây Ninh, nguyên nhân giá rau củ hạ nhiệt không đến từ chi phí sản xuất giảm mà do nguồn cung dư thừa, sức mua của người dân có giảm.

“Giá tại vườn hiện nằm ở mức thấp trong mấy tháng qua. Chi phí rau ăn lá tại vườn chỉ 8.000-9.000 đồng/kg, các loại rau củ khác khoảng 13.000 đồng/kg, thấp hơn bình thường 3.000-5.000 đồng/kg”, ông Giấy chia sẻ.

Chị Nhi, chủ sạp hàng Thiện tại chợ An Đông, cho biết, thời gian qua các mặt hàng thiết yếu đồng loạt tăng 6%-7% và đến nay vẫn chưa hạ nhiệt. Dù giá xăng dầu đã giảm, nhưng các công ty cung ứng giải thích chi phí đầu vào và nguyên vật liệu vẫn neo cao nên chưa thể điều chỉnh giá bán. Người tiêu dùng có xu hướng cắt giảm tối đa chi tiêu, nên mức mua sắm tại sạp chị Nhi giảm gần phân nửa so với thời điểm trước dịch Covid-19.

Dù nỗ lực từ phía chính quyền là rất lớn, nhưng để giải triệt để bài toán “chi phí đầu vào tăng làm giảm sức mua”, TS Phan Phương Nam, Phó Trưởng khoa Luật Thương mại, Trường Đại học Luật TPHCM, đề nghị, cơ quan quản lý tính toán cơ chế hỗ trợ thực chất để chia sẻ gánh nặng với doanh nghiệp. Bản chất của chương trình bình ổn là khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tham gia. Tuy nhiên, khi chấp nhận bán hàng bình ổn, biên lợi nhuận của doanh nghiệp sụt giảm.

Bên cạnh việc kêu gọi tinh thần trách nhiệm xã hội, Nhà nước nên có giải pháp đồng hành, chia sẻ khó khăn tài chính để đảm bảo hài hòa lợi ích cho doanh nghiệp.

Theo TS Phan Phương Nam, Nhà nước cũng nên xem xét nhóm giải pháp đồng bộ về thuế. Theo đó, có cơ chế cho doanh nghiệp tách rõ nguồn thu từ nhóm hàng hóa bình ổn giá. Đối với phần doanh thu này, Nhà nước có thể xem xét giảm 50% hoặc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong suốt thời gian tham gia chương trình.

Hiện nay, chính sách giảm thuế VAT từ 10% xuống 8% đang được áp dụng rộng rãi. Riêng với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu thuộc danh mục bình ổn, có thể xem xét hạ thêm 1% (còn mức 7%), tác động trực tiếp làm giảm giá bán lẻ. Đồng thời, nên cắt giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu đầu vào. Giải pháp này giúp giảm trực tiếp chi phí sản xuất, từ đó hạ giá thành sản phẩm khi ra thị trường.

Việc giảm thuế có thể khiến thu ngân sách và doanh thu doanh nghiệp giảm trong ngắn hạn, nhưng đây là “đổi gánh nặng lấy sự ổn định”. Nhà nước và doanh nghiệp cùng chấp nhận chia sẻ một phần lợi ích để giúp người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập trung bình và thấp, vượt qua giai đoạn tăng giá hiện nay.

Số liệu từ Cục Thống kê TPHCM trong quý 2 năm nay đã phản ánh rõ bức tranh này: giá xăng dầu, cước vận chuyển và nguyên vật liệu nhập khẩu tăng cao đã buộc các nhà máy và tiểu thương phải cộng chi phí vào giá bán lẻ.

Khi mọi mặt hàng từ bó rau, ký thịt đến đồ dùng sinh hoạt đều đắt đỏ mà thu nhập không tăng tương ứng, người dân buộc phải e dè, chỉ mua sắm những thứ thật sự cần thiết. Sức mua suy giảm đã khiến mức tăng trưởng thực của TPHCM trong quý 2 chỉ đạt hơn 8%, chưa chạm tới mục tiêu 2 con số như kỳ vọng. Trong khi đó, nếu giá không tăng, mục tiêu này hoàn toàn có thể đạt được.

“Nếu giá cả được kiểm soát và giữ ở mức ổn định, đây sẽ là động lực quan trọng giúp TPHCM nói riêng và cả nước nói chung khôi phục sức mua, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đề ra”, TS Phan Phương Nam nhận định.

HOA LÀI