Người đưa hương trà Đất Tổ vươn tầm thế giới

Giữa những triền đồi xanh ngát của vùng trung du Phú Thọ, nơi những búp chè non đón những tia nắng đầu tiên trong ngày, có một người phụ nữ gần ba thập kỷ lặng lẽ gắn bó với cây chè bằng tất cả niềm đam mê và sự tận hiến. Với nghệ nhân Bùi Thị Mão, làm trà không đơn thuần là một nghề mưu sinh, mà là hành trình gìn giữ một giá trị văn hóa đã ăn sâu vào đời sống của người Việt qua nhiều thế hệ.

Chè đinh cao cấp Hoài Trung không chỉ là nguyên liệu tuyển chọn mà còn là sự kết hợp hài hòa giữa bí quyết chế biến truyền thống và những tiến bộ của khoa học công nghệ.

Mỗi buổi sớm, khi sương còn đọng trên những búp chè, bà đã có mặt trên nương để chọn từng búp non đạt chuẩn. Đó là công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, kinh nghiệm và cả tình yêu dành cho cây chè. Bởi theo bà, muốn có một chén trà ngon thì ngay từ khâu nguyên liệu đã phải được nâng niu như nâng niu chính giá trị của quê hương mình.

Giữ hồn trà bằng cái tâm của người nghệ nhân

Nghề làm trà vốn nổi tiếng khắt khe. Chỉ cần thu hái sai thời điểm, sao lửa chưa đủ hay vò trà không đúng kỹ thuật cũng có thể làm mất đi hương vị vốn có của từng cánh trà.

Bởi vậy, trong suốt gần 30 năm qua, nghệ nhân Bùi Thị Mão luôn trực tiếp tham gia từng công đoạn, từ chăm sóc vùng nguyên liệu, lựa chọn những búp chè non, thu hái hoàn toàn bằng tay cho đến sao, vò và hoàn thiện từng mẻ trà. Mỗi công đoạn đều được thực hiện với sự tỉ mỉ, cẩn trọng và trách nhiệm của một người coi chất lượng sản phẩm là danh dự của chính mình.

Điều làm nên dấu ấn riêng của chè đinh cao cấp Hoài Trung không chỉ là nguyên liệu tuyển chọn mà còn là sự kết hợp hài hòa giữa bí quyết chế biến truyền thống và những tiến bộ của khoa học công nghệ. Những giá trị cốt lõi của nghề xưa vẫn được gìn giữ, trong khi quy trình sản xuất được hoàn thiện nhằm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Nữ doanh nhân Bùi Thị Mão – điển hình tiên tiến, thắp xanh thương hiệu chè Việt

Thành phẩm vì thế mang đầy đủ những đặc trưng của trà Đất Tổ: hương cốm non thanh khiết, nước trà xanh trong, vị chát dịu lúc đầu rồi ngọt hậu sâu lắng, lưu hương lâu sau mỗi lần thưởng thức. Đó không chỉ là hương vị của một loại trà ngon mà còn là hương vị của vùng đất, của con người và của cả một nền văn hóa.

Hành trình gần 30 năm bền bỉ với cây chè

Ít ai biết rằng, để có được thương hiệu được thị trường biết đến như hôm nay, nghệ nhân Bùi Thị Mão đã trải qua không ít khó khăn. Những ngày đầu gây dựng cơ sở sản xuất, điều kiện còn thiếu thốn, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, người làm chè chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm nhỏ lẻ. Trong bối cảnh ấy, bà vẫn kiên trì với suy nghĩ: muốn nghề chè phát triển bền vững thì phải đặt chất lượng lên hàng đầu.

Có những thời điểm, bà thức trắng đêm để theo dõi từng mẻ trà, điều chỉnh nhiệt độ sao chè chỉ để giữ được hương thơm tự nhiên của búp chè non. Có những vụ chè gặp thời tiết bất lợi, sản lượng giảm mạnh nhưng bà vẫn kiên quyết không sử dụng nguyên liệu kém chất lượng để bảo đảm uy tín của sản phẩm. Chính sự khắt khe với bản thân ấy đã tạo nên niềm tin của khách hàng đối với chè đinh Hoài Trung.

Gần ba mươi năm gắn bó với cây chè cũng là gần ba mươi năm bà chứng kiến sự đổi thay của quê hương. Từ những đồi chè canh tác theo phương thức truyền thống, vùng nguyên liệu ngày càng được chăm sóc theo hướng an toàn, sạch và bền vững hơn. Bà hiểu rằng, người nghệ nhân không chỉ làm ra sản phẩm mà còn phải góp phần thay đổi tư duy sản xuất của cộng đồng người trồng chè.

Xây dựng thương hiệu từ giá trị văn hóa

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, nhiều làng nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một nếu không đổi mới. Nghệ nhân Bùi Thị Mão hiểu rằng, muốn giữ nghề thì sản phẩm phải đủ sức chinh phục người tiêu dùng.

Từ suy nghĩ ấy, bà không ngừng đầu tư nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện mẫu mã và từng bước đưa chè đinh cao cấp Hoài Trung trở thành sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia – một dấu mốc khẳng định chất lượng và uy tín của trà Phú Thọ trên thị trường.

Nhưng với bà, giá trị lớn nhất của thương hiệu không nằm ở những danh hiệu hay doanh số, mà ở việc mỗi chén trà khi đến tay người thưởng thức đều mang theo câu chuyện về vùng đất Đất Tổ Hùng Vương, về truyền thống lao động cần cù của người trồng chè và về nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Bà luôn tâm niệm rằng, trà Việt có thể cạnh tranh với nhiều dòng trà nổi tiếng trên thế giới nếu giữ được sự tinh khiết của nguyên liệu, sự chuẩn mực trong chế biến và bản sắc riêng của văn hóa Việt Nam. Chính triết lý ấy đã giúp sản phẩm của bà không chạy theo xu hướng nhất thời mà kiên định với giá trị cốt lõi: trà sạch, trà thật và trà mang hồn Việt.

Đưa trà Việt bước ra thế giới

Không bằng lòng với những thành công trong nước, nghệ nhân Bùi Thị Mão tiếp tục mang sản phẩm của mình tham gia nhiều hội chợ, diễn đàn xúc tiến thương mại và các chương trình quảng bá nông sản ở nước ngoài.

Từ Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) đến Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc), mỗi chuyến đi đều là cơ hội để giới thiệu với bạn bè quốc tế một nét đẹp của văn hóa Việt Nam thông qua chén trà truyền thống. Những phản hồi tích cực từ các chuyên gia, đối tác và người tiêu dùng quốc tế không chỉ khẳng định chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội để trà Việt ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường thế giới.

Nghệ nhân Bùi Thị Mão luôn ý thức sâu sắc rằng, mỗi sản phẩm mình làm ra đều mang theo hình ảnh của quê hương Đất Tổ.

Trong những lần giới thiệu sản phẩm ở nước ngoài, điều khiến bà xúc động nhất không phải là những hợp đồng thương mại, mà là khoảnh khắc người thưởng trà nước ngoài cảm nhận được vị ngọt hậu sâu của trà Việt và tò mò muốn tìm hiểu về vùng đất Phú Thọ, về văn hóa Hùng Vương, về phong tục uống trà của người Việt. Khi ấy, chén trà đã vượt qua ý nghĩa của một sản phẩm hàng hóa để trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Đó cũng là niềm tự hào lớn nhất của người nghệ nhân - khi giá trị văn hóa của quê hương được lan tỏa vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Truyền nghề để giữ nghề

Đối với nghệ nhân Bùi Thị Mão, nghề truyền thống chỉ thực sự có tương lai khi được trao truyền cho thế hệ sau. Suốt nhiều năm qua, bà tích cực hướng dẫn kỹ thuật chế biến trà sạch, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, ứng dụng khoa học, công nghệ và phương pháp canh tác bền vững cho người dân, các cơ sở sản xuất cũng như những người yêu nghề.

Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật, bà còn động viên người dân thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết, chú trọng xây dựng thương hiệu và bảo đảm an toàn thực phẩm. Nhiều hộ trồng chè sau khi được hỗ trợ đã mạnh dạn đầu tư chăm sóc vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích canh tác.

Bà luôn quan niệm rằng, khi nhiều người cùng giữ chữ tín, cùng làm ra những sản phẩm chất lượng thì giá trị của trà Việt sẽ ngày càng được nâng cao, đời sống của người trồng chè sẽ ổn định hơn và văn hóa trà Việt sẽ tiếp tục được gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Gìn giữ bản sắc văn hóa trà Việt

Đối với người Việt, trà không chỉ là thức uống giải khát mà còn là biểu tượng của sự thanh tao, gắn kết và nghĩa tình. Từ chén trà mời khách đầu câu chuyện đến ấm trà trong những ngày lễ, Tết, trà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa dân tộc.

Nghệ nhân Bùi Thị Mão luôn ý thức sâu sắc rằng, mỗi sản phẩm mình làm ra đều mang theo hình ảnh của quê hương Đất Tổ. Vì vậy, trong từng cánh trà, bà luôn đặt yếu tố truyền thống lên hàng đầu, đồng thời nghiên cứu cải tiến để phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại mà vẫn giữ được hương vị nguyên bản của trà Việt.

Theo bà, bảo tồn văn hóa không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ như cũ, mà là biết kế thừa những giá trị tinh túy của cha ông và làm cho chúng tiếp tục sống được trong đời sống hôm nay. Đó cũng chính là con đường để văn hóa trà Việt có thể tồn tại bền vững trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Khát vọng tiếp nối

Gần 30 năm bền bỉ với cây chè, nghệ nhân Bùi Thị Mão vẫn miệt mài trên những đồi chè quê hương, tiếp tục nghiên cứu, cải tiến sản phẩm và truyền cảm hứng cho những người yêu nghề. Với bà, mỗi cánh trà được làm bằng sự chân thành đều mang trong mình một sứ mệnh: kể câu chuyện về đất và người Phú Thọ, về văn hóa trà Việt và khát vọng đưa những giá trị truyền thống vươn xa.

Nếu danh hiệu Nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực Việt Nam là sự ghi nhận đối với cá nhân bà, thì đó cũng là sự tôn vinh dành cho những người làm chè trên quê hương đất tổ – những con người đã và đang ngày đêm âm thầm gìn giữ một di sản quý báu của dân tộc.

Hành trình của nghệ nhân Bùi Thị Mão vẫn đang tiếp tục, như những mùa chè nối tiếp nhau xanh mãi trên đất trung du Phú Thọ. Và trên hành trình ấy, mỗi cánh trà mang thương hiệu Hoài Trung sẽ còn tiếp tục kể câu chuyện về đất, về người, về văn hóa đất tổ Hùng Vương; góp phần đưa tinh hoa trà Việt ngày càng tỏa sáng trên bản đồ văn hóa và ẩm thực thế giới.

P.V