Người dân đồng thuận, tiểu thương thích ứng

Người dân đồng thuận, tiểu thương lo kế sinh nhai

Điểm kinh doanh tự phát trên trục đường nội bộ E1- A6A và A1-A2 cổng sau trường Mầm non Thành Công, phường Giảng Võ, TP. Hà Nội. Ảnh: Thanh Bình

Từ nay đến hết tháng 6/2027, TP. Hà Nội đặt quyết tâm xóa bỏ hơn 230 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn theo Kế hoạch số 373/KH-UBND. Lộ trình được chia theo từng nhóm, bảo đảm tính khả thi và đồng bộ trong công tác chỉnh trang đô thị, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận của nhiều người dân, không ít tiểu thương vẫn canh cánh nỗi lo sinh kế khi buộc phải rời bỏ những điểm buôn bán quen thuộc.

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, tại khu chợ tự phát kinh doanh thực phẩm và hàng tiêu dùng trên trục đường nội bộ E1 – A6A và A1 – A2 (cổng sau Trường Mầm non Thành Công, phường Giảng Võ, TP. Hà Nội) hiện có khoảng 135 hộ kinh doanh nhỏ lẻ, buôn bán tại mặt đường, trong ngõ và khu tập thể. Phần lớn các tiểu thương sống dựa hoàn toàn vào thu nhập từ chợ tạm này.

Tiểu thương Nguyễn Phương (xã An Khánh, TP. Hà Nội) cho biết, bà đã bán hàng tại đây hơn 5 năm, chủ yếu là các sản phẩm do gia đình tự nuôi trồng. “Trừ chi phí, mỗi ngày tôi thu được khoảng 100.000 – 300.000 đồng. Nếu chợ bị giải tỏa mà không có nơi buôn bán thay thế, coi như mất kế sinh nhai. Chúng tôi chỉ mong chính quyền quan tâm, bố trí điểm kinh doanh tập trung để còn có thu nhập trang trải cuộc sống, nuôi các con ăn học”, bà Phương chia sẻ.

Thực tế, để có được một vị trí kinh doanh hợp pháp không hề dễ dàng với tiểu thương nhỏ lẻ. Theo phản ánh, giá thuê mặt bằng mặt đường tại khu vực Thành Công dao động khoảng 5 triệu đồng/tháng cho mỗi ca bán (sáng hoặc chiều). Trong bối cảnh sức mua giảm, chi phí tăng cao, khoản tiền này trở thành gánh nặng lớn. Trong khi đó, nếu tiếp tục buôn bán tự phát, nguy cơ bị nhắc nhở, xử phạt, thậm chí tịch thu hàng hóa luôn thường trực.

Ông Lê Phương (phường Yên Nghĩa, TP. Hà Nội) cho biết, mỗi ngày ông phải di chuyển hơn 16km từ nhà đến điểm bán. Để kịp phiên chợ sáng, ông xuất phát từ 4 giờ, chuẩn bị hàng hóa từ chiều tối hôm trước. “Chợ Thành Công nay đã quá tải, nếu giải tỏa mà chưa có phương án thay thế thì tôi không biết bám víu vào đâu để mưu sinh. Tôi mong chính quyền xây dựng lộ trình, có hỗ trợ cụ thể để tiểu thương ổn định cuộc sống”, ông Phương bày tỏ.

Ở góc độ người dân sinh sống quanh khu chợ tạm Thành Công, nhiều ý kiến cho rằng, chợ cóc tuy chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện về hạ tầng, nhưng lại đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh, tiện lợi. Dù gần nhà có siêu thị và chợ tập trung, không ít người vẫn giữ thói quen mua rau, thực phẩm tại chợ tạm vì hàng hóa phong phú, giá cả linh hoạt và không mất thời gian gửi xe.

Cần thêm những giải pháp bền vững

Tại phường Đống Đa, theo danh sách xử lý các điểm kinh doanh tự phát, có 1 điểm trên phố Cầu Mới phải giải tỏa trước ngày 30/1/2026; 2 điểm tại ngõ 163 Thái Hà và ngõ 178 Tây Sơn phải hoàn thành giải tỏa trước 30/6/2026. Trung tá Lê Vương Trung, Tổ trưởng Tổ Cảnh sát trật tự Công an phường Đống Đa cho biết, lực lượng công an đóng vai trò nòng cốt trong công tác giữ gìn trật tự đô thị. Thay vì xử lý cứng nhắc, công an phường tập trung tuyên truyền, vận động trực tiếp tại các điểm chợ, phối hợp tổ dân phố giải thích rõ tác động của chợ cóc đối với an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.

“Chúng tôi yêu cầu 100% cơ sở ký cam kết chấp hành, đồng thời hướng dẫn các hộ kinh doanh sắp xếp hoạt động phù hợp, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến giao thông. Hiện đa số người dân và tiểu thương đã nắm rõ chủ trương và đồng tình ủng hộ”, Trung tá Lê Vương Trung cho biết.

Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều tiểu thương đã chủ động thích ứng bằng cách thuê mặt bằng, chuyển vào chợ tập trung, đồng thời thay đổi phương thức thanh toán theo xu hướng hiện đại. Bà Trương Thị Minh (41 tuổi, ngõ 163 Thái Hà) nhận xét: “Giờ ra chợ mua vài mớ rau hay lạng thịt cũng có thể chuyển khoản. Người dân ngày càng quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm và môi trường mua sắm sạch sẽ. Tôi đồng tình với việc quy hoạch chợ cóc vào chợ tập trung để quản lý tốt hơn”.

Nhiều tiểu thương thích ứng bằng việc thuê mặt bằng kinh doanh. Ảnh: Thanh Bình

Ở tầm vĩ mô, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh, muốn xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm một cách bền vững thì phải xây dựng chợ dân sinh thay thế. Thành phố yêu cầu Sở Công thương rà soát, đưa danh mục chợ cần đầu tư mới vào kế hoạch, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa xây dựng chợ. Việc hình thành các chợ mới phải đi kèm chính sách hỗ trợ tiểu thương, quy chế quản lý rõ ràng, bảo đảm nguồn gốc hàng hóa và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Từ thực tế triển khai có thể thấy, người dân ngày càng đồng thuận với chủ trương chỉnh trang đô thị, trong khi tiểu thương đang từng bước thích ứng để tồn tại và phát triển. Bài toán đặt ra không chỉ là dẹp bỏ chợ cóc, mà còn là hài hòa giữa kỷ cương đô thị và “tiếng lòng mưu sinh” của những người buôn bán nhỏ lẻ - yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của chính sách.

Thanh Bình