Người bệnh dạ dày có cần kiêng uống nước chanh không?

Nước chanh là thức uống quen thuộc được nhiều người ưa chuộng nhờ khả năng thanh lọc cơ thể, tăng cường hệ miễn dịch và bổ sung nước hiệu quả. Tuy nhiên, những người đang gặp các vấn đề về đường tiêu hóa như viêm dạ dày, loét dạ dày hay trào ngược thực quản có nên duy trì thói quen uống nước chanh hằng ngày hay không?

1. Vì sao người bệnh dạ dày thường e ngại nước chanh?

Nước chanh chứa hàm lượng acid citric tương đối cao. Khi đi vào cơ thể với lượng lớn, lượng acid này có thể tiếp xúc trực tiếp và gây kích ứng lên các vùng niêm mạc đang bị tổn thương hoặc các vết loét sẵn có, tạo ra cảm giác xót và đau rát dai dẳng.

Đối với những người mắc hội chứng trào ngược dạ dày - thực quản (GERD), acid trong chanh còn có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho dịch vị dễ dàng trào ngược lên trên, gây ra tình trạng ợ nóng, ợ chua rất khó chịu.

Bên cạnh đó, việc nạp dư thừa acid có thể làm chậm quá trình tự phục hồi của các mô dạ dày, đồng thời nếu uống một lượng lớn nước chanh vào lúc bụng rỗng khiến những người có cơ địa nhạy cảm gặp phải các cơn co thắt hoặc cảm giác buồn nôn. Chính vì những phản ứng tiêu cực này mà không ít người cho rằng người bị bệnh dạ dày tuyệt đối phải loại bỏ nước chanh khỏi chế độ ăn.

2. Uống nước chanh có thực sự làm nặng thêm chứng trào ngược acid dạ dày?

Theo một bài đánh giá năm 2012, nước chanh có lịch sử sử dụng trong y học phương Đông và phương Tây để hỗ trợ tiêu hóa và các vấn đề về đường tiêu hóa, bao gồm cả chứng trào ngược acid.

Tuy nhiên, không có nghiên cứu nào đủ lớn để chứng minh điều đó. Trên thực tế, do tính acid của nó, nước chanh có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược acid.

Người bệnh dạ dày không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn nước chanh, mà quan trọng là uống đúng thời điểm, đúng liều lượng và đúng cách. Ảnh minh họa AI

Một số nguồn tin cho rằng nước chanh có tác dụng kiềm hóa, nghĩa là nó có thể trung hòa acid dạ dày, từ đó có thể làm giảm chứng trào ngược acid. Tuy nhiên, điều này không được chứng minh bằng nghiên cứu.

Nước chanh có tính acid, với độ pH là 3, trong khi nước có độ pH khoảng 7, là trung tính. Điều này có nghĩa là nó không có tính acid cũng không có tính kiềm.

Một số người có thể thấy rằng uống một ly nước chanh có thể cải thiện chứng trào ngược của họ. Đối với những người khác, một chất lỏng có tính acid, chẳng hạn như nước chanh, thậm chí có thể làm cho các triệu chứng của họ trở nên tồi tệ hơn.

3. Người bệnh dạ dày cần biết sử dụng nước chanh đúng cách

Dù bản thân quả chanh mang tính acid tự nhiên nhưng theo một số nghiên cứu y khoa, sau khi được tiêu hóa và trải qua quá trình chuyển hóa, các dưỡng chất trong chanh lại tạo ra hiệu ứng kiềm hóa cho cơ thể. Điều này có nghĩa là người bệnh dạ dày không cần phải kiêng hoàn toàn nước chanh, mà điều quan trọng nằm ở cách sử dụng nước chanh phù hợp.

Khi được pha rất loãng, lượng acid citric nhẹ trong chanh không những không gây hại mà còn kích thích dạ dày tiết ra lớp chất nhầy tự nhiên để bảo vệ niêm mạc, đồng thời hỗ trợ quá trình phân giải và tiêu hóa thức ăn diễn ra thuận lợi hơn. Ngoài ra, nguồn vitamin C cùng các hợp chất chống oxy hóa, chống viêm dồi dào trong chanh còn đóng vai trò tích cực giúp tăng cường sức đề kháng và thúc đẩy quá trình làm lành các mô tổn thương ở dạ dày.

Để nhận được giá trị dinh dưỡng từ nước chanh mà không làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, người bệnh dạ dày không nên uống nước cốt chanh nguyên chất mà phải pha thật loãng, chỉ sử dụng khoảng 1/2 thìa cà phê nước cốt chanh (1/4 hoặc 1/2 quả chanh) pha cùng một cốc nước lọc ấm khoảng 250 - 300 ml.

Nên tránh uống nước chanh khi bụng đang rỗng vào buổi sáng. Thay vào đó, nên uống nước chanh sau bữa ăn khoảng 30 - 60 phút để lượng thức ăn trong dạ dày hỗ trợ trung hòa bớt tính acid.

Để tăng hiệu quả bảo vệ niêm mạc, nên kết hợp 1 thìa nhỏ mật ong nguyên chất vào nước chanh. Mật ong có tính kháng khuẩn tự nhiên giúp bao bọc và làm dịu niêm mạc dạ dày rất tốt.