'Ngược gió' khơi thông nguồn lực phát triển

Lâm Đồng đang kỳ vọng năm 2026 sẽ có sự bứt phá mạnh mẽ.

Nỗ lực “nước rút”

Tháng 8/2025, Lâm Đồng vẫn còn nằm trong nhóm “đèn đỏ” (xếp thứ 30/34 tỉnh, thành) về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ở mức 23,4%, thì đến đầu tháng 1/2026, con số này đã chạm mốc 15.002 tỷ đồng, tương đương 64% kế hoạch. Đây là kết quả của việc quyết liệt điều chỉnh kế hoạch vốn, bao gồm cả việc cắt giảm những nguồn không khả thi để tập trung nguồn lực cho các dự án “đói vốn” nhưng có tiến độ tốt. Việc bố trí vốn năm 2025 cũng được ưu tiên cho các lĩnh vực then chốt, các dự án trọng điểm, hạn chế đầu tư manh mún… đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và phát huy hiệu quả của các công trình sau đầu tư.

Báo cáo của Sở Tài chính cho biết, có 49 chủ đầu tư giải ngân trên mức trung bình, tiêu biểu là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng đặc khu Phú Quý đạt tới 97,4% kế hoạch, ngược lại, có 40 chủ đầu tư giải ngân dưới mức trung bình… Một điểm sáng không thể phủ nhận trong kế hoạch đầu tư công năm 2025 là sự ưu tiên hạ tầng giao thông. Với hơn 38% tổng vốn đầu tư được đổ vào các dự án trọng điểm như: cao tốc, tỉnh lộ, quốc lộ và hạ tầng giao thông nông thôn, có tác động lan tỏa lớn đến phát triển kinh tế - xã hội và tiến độ giải ngân chung của toàn tỉnh, đồng thời, dần tháo gỡ nút thắt về liên kết vùng.

Hiệu ứng lan tỏa từ các dự án đầu tư trên địa bàn là rất lớn, góp phần thu hút 4.350 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký trên 24.000 tỷ đồng và 48 dự án ngoài ngân sách với vốn gần 20.000 tỷ đồng, cho thấy đầu tư công còn đóng vai trò “vốn mồi”. Dù tốc độ tăng trưởng GRDP còn khiêm tốn do tác động khách quan (đạt 6,42%) nhưng mức đóng góp vào tăng trưởng chung cả nước của Lâm Đồng vẫn đứng thứ 17/34 tỉnh, thành, chứng minh hiệu quả thực tế của từng đồng vốn đầu tư.

Dự án Cải tạo, nâng cấp quốc lộ 28B đang thực hiện công đoạn thảm nhựa

Còn những điểm “nghẽn” cần tháo gỡ

Tuy nhiên, bức tranh đầu tư công của Lâm Đồng không chỉ có màu hồng. Báo cáo từ Sở Tài chính đã thẳng thắn chỉ ra những “vùng tối” ảnh hưởng đến công tác thực hiện giải ngân vốn đầu tư công. Điển hình là việc thay đổi đơn vị hành chính đã làm phát sinh khối lượng lớn công việc khi phải điều chỉnh thông tin dự án, chuyển đổi chủ đầu tư từ cấp huyện về cấp tỉnh, gây gián đoạn tiến độ... Giải phóng mặt bằng vẫn là điểm nghẽn lớn nhất, đặc biệt là việc xác định giá đất cụ thể chưa tìm được sự đồng thuận của người dân…

Bên cạnh đó, không thể không nói đến năng lực của các nhà thầu khi thiếu kinh nghiệm điều hành dự án lớn, tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm, phối hợp với cấp xã chưa chủ động, kể cả biến động giá vật liệu xây dựng và thiếu mỏ đất đắp cũng khiến nhà thầu thi công cầm chừng… Câu chuyện có tiền mà không thể tiêu được, lãnh đạo tỉnh nhiều lần cảnh báo và đốc thúc; nhưng vẫn có dự án ì ạch, thậm chí có dự án chưa giải ngân được đồng nào…, khiến kế hoạch vốn bị điều chỉnh giảm hơn 267 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và giảm nguồn thu sử dụng đất thêm 367 tỷ đồng…

Ông Tôn Thiện San - Giám đốc Sở Tài chính khẳng định: Trong năm 2026, với phương châm chỉ đạo của Tỉnh ủy là “Tăng cường kỷ cương, đổi mới sáng tạo, chủ động thích ứng, đột phá phát triển”, đầu tư công sẽ là “vốn mồi”. Tỉnh Lâm Đồng phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao, tạo động lực dẫn dắt tăng trưởng; khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, yếu kém trong giải ngân vốn đầu tư công năm 2025, nhất là vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; tập trung vốn cho các dự án giao thông trọng điểm liên kết vùng, tạo không gian phát triển mới cho tỉnh như: dự án đường bộ Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành; dự án cải tạo nâng cấp các tuyến quốc lộ, đường tỉnh, đường liên kết vùng, đường ven biển và đường tránh đô thị…

Đầu tư công tạo ra những giá trị bền vững cho tương lai

Hướng tới kỷ cương và chuyển đổi số

Bước sang năm 2026, lãnh đạo Lâm Đồng xác định không chạy theo số lượng mà chú trọng chất lượng và sự minh bạch. Chiến lược mới tập trung vào 3 trụ cột, là siết chặt kỷ luật, giám sát đa tầng, số hóa đầu tư... bằng việc kiên quyết thay thế cán bộ yếu kém, đùn đẩy trách nhiệm; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng và các cơ quan dân cử để ngăn chặn lãng phí, tiêu cực; ứng dụng công nghệ để theo dõi tiến độ dự án theo thời gian thực, giúp lãnh đạo tỉnh có thể “bắt bệnh” và xử lý ngay các dự án chậm trễ từ khâu hồ sơ…

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026, vừa được tổ chức đầu tháng 1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh: Đầu tư là một trong những động lực tăng trưởng, trong đó đầu tư công có vai trò dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và đầu tư FDI, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và sinh kế cho người dân. Qua đó nâng cao tổng vốn đầu tư toàn xã hội, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững; tạo nền tảng hạ tầng chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, mở ra không gian phát triển mới, giảm chi phí cho sản xuất, kinh doanh, giảm thời gian, tăng năng lực cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa…

Quan điểm của lãnh đạo tỉnh được thể hiện qua các chỉ đạo: ưu tiên hạ tầng giao thông, tập trung vốn cho các tuyến cao tốc kết nối 3 vùng (ngàn hoa, biển xanh, đại ngàn) để giảm chi phí logistics và thu hút đầu tư tư nhân; công khai, minh bạch và xử lý nghiêm các nhà thầu yếu kém, chây ỳ, không để tình trạng “vốn chờ dự án” hay dự án đắp chiếu do vướng mắc thủ tục; thúc đẩy đầu tư công để dẫn dắt đầu tư tư nhân… Lâm Đồng đang kỳ vọng năm 2026 sẽ có sự bứt phá mạnh mẽ và đầu tư công tạo ra những giá trị bền vững cho tương lai.

Tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh là 23.426,415 tỷ đồng, gồm: kế hoạch năm 2025: 20.406,415 tỷ đồng; vốn năm 2024 kéo dài 3.020 tỷ đồng. Tổng vốn đã phân bổ là 23.314 tỷ đồng, đạt 99,5% kế hoạch; ngân sách địa phương đã giao chi tiết 13.715,162 tỷ đồng, đạt 99,2% kế hoạch; ngân sách Trung ương đã giao chi tiết 9.598,838 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch.

Lê Hoa .