Nghệ thuật khơi dậy niềm tự hào, khát vọng cống hiến
Giáo dục lịch sử cho giới trẻ giờ đây không còn đóng khung trong những tiết học lịch sử trong nhà trường mà còn ở nhiều hình thức khác nhau, trong đó phải kể đến văn hóa nghệ thuật với sức lan tỏa sâu rộng. Sự đa dạng trong cách truyền cảm hứng yêu và trân trọng những giá trị lịch sử đã, đang và sẽ giúp giới trẻ Việt Nam có thêm động lực phấn đấu, khát khao cống hiến, xây dựng quê hương, đất nước hùng cường.
Âm nhạc kể câu chuyện đất nước
Trong suốt khoảng thời gian hơn 2 tiếng đồng hồ chương trình nghệ thuật “Tổ quốc trong tim” phát sóng, cậu con trai của chị Nguyễn Hương Giang (phường Việt Hưng, TP Hà Nội) chăm chú xem tất cả các tiết mục. Cháu tỏ ra rất hào hứng và thích thú những bài hát cách mạng. Khi những giai điệu của ca khúc “Hò kéo pháo” vang lên cùng màn biểu diễn của các diễn viên trong vai các chiến sĩ bộ đội tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa, cháu bảo với mẹ: “Mẹ ơi! Các chú bộ đội đang kéo pháo đi chiến đấu bảo vệ đất nước hả mẹ? Bao giờ con lớn lên, con cũng muốn làm chú bộ đội”. Khi chương trình kết thúc, cháu nhờ mẹ lên mạng tìm tư liệu về Chiến dịch Điện Biên Phủ và ghi nhớ nhiều sự kiện lịch sử. Câu nói tưởng chừng hồn nhiên của cậu bé 6 tuổi lại cho thấy thành công của chương trình. Đó là truyền cảm hứng yêu và trân trọng những giá trị lịch sử của dân tộc, truyền khát khao cống hiến, nuôi dưỡng ước mơ cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

Hình ảnh ấn tượng trong chương trình Tổ quốc trong tim. Ảnh: BTC
Không chỉ cháu nhỏ trong câu chuyện trên mà hàng triệu khán giả trẻ sau khi xem các chương trình chính luận nghệ thuật dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 như “Tổ quốc trong tim” (Báo Nhân Dân và UBND TP Hà Nội tổ chức); “Hà Nội - Từ mùa Thu lịch sử năm 1945” (do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội chỉ đạo nội dung, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức thực hiện); “Tự hào là người Việt Nam” (Ban Tuyên giáo và Dân vận T.Ư chủ trì, phối hợp với Bộ VHTT&DL, UBND TP Hà Nội, Đài Truyền hình Việt Nam,… tổ chức) cũng có chung niềm cảm xúc tự hào, thêm yêu quê hương, đất nước mình hơn.
Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận T.Ư, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cho biết, “Tổ quốc trong tim” là chương trình tái hiện những trang sử hào hùng, tôn vinh sự hy sinh của các thế hệ cha anh và gửi gắm thông điệp về lòng tự tôn dân tộc, tinh thần đại đoàn kết, khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới. Toàn bộ phần công nghệ, âm thanh, ánh sáng được thiết kế theo đúng tiêu chuẩn concert quốc tế.
Từ thiết kế sân khấu mang hình chữ V biểu tượng cho "Việt Nam – Chiến thắng", cho đến những hình tượng thiêng liêng như lá Cờ đỏ Sao vàng tung bay, đoàn quân sải bước uy nghiêm mạnh mẽ, hay các lát cắt phi thời gian tái hiện lịch sử... tất cả đều được dàn dựng công phu với mong muốn khơi gợi niềm tự hào, gắn kết hàng triệu trái tim người Việt Nam trong và ngoài nước. “Chúng tôi tin rằng âm nhạc là ngôn ngữ của tâm hồn, kết nối các thế hệ, là cách thức hiệu quả để kể lại câu chuyện đất nước một cách dung dị, chân phương mà sâu sắc” - ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.
Em Đỗ Hiểu Phương - sinh viên Trường Đại học Công đoàn chia sẻ: “Em cảm thấy rất hạnh phúc khi được tham gia các “concert Quốc gia” nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của dân tộc. Các chương trình có những ca khúc về tình yêu quê hương, đất nước với sức lan tỏa mãnh liệt. Âm nhạc được làm mới, các nghệ sĩ hát bằng cả trái tim, từ thiết kế vé, sân khấu, sắp xếp các chương, hồi đều có thông điệp sâu sắc,… Chúng em đã thấm thía từng câu, từng chữ của các ca khúc để hiểu rằng ngày xưa cha ông ta đã chiến đấu anh dũng, vất vả ra sao để có độc lập, tự do như ngày hôm nay”.
Khơi dậy lý tưởng sống, khát vọng cống hiến cho thế hệ hôm nay
Bên cạnh âm nhạc, thời gian qua, nhiều tác phẩm điện ảnh về đề tài cách mạng cũng tạo được tiếng vang rất lớn khi thu hút đông đảo khán giả trẻ đến rạp như: “Đào, phở và piano”; “Địa đạo”. Mới đây là phim “Ký ức Nam Xuân” do NSƯT Hồ Ngọc Xum đạo diễn. Phim được thực hiện theo đơn đặt hàng của Cục Điện ảnh (Bộ VHTT&DL) nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2025. Phim lấy cảm hứng từ bản đờn ca tài tử “Nam Xuân” - một nét văn hóa đặc trưng của người dân Nam Bộ để kể câu chuyện về một chiến sĩ quân giải phóng trong Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, cũng như các mối quan hệ cha con, vợ chồng, đồng chí, đồng đội.

Các diễn viên trẻ trong phim ''Mưa đỏ''. Ảnh: Đoàn làm phim
Ngoài ra, còn có phim “Mưa đỏ” - tác phẩm đặc biệt do Điện ảnh Quân đội Nhân dân sản xuất. Phim hư cấu dựa trên sự kiện có thật về 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Phim không chỉ tái hiện cuộc chiến đấu oanh liệt của quân dân ta, mà còn khắc họa chân thực lý tưởng sống cao đẹp, sẵn sàng quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh của lớp lớp thanh niên ngày ấy. Bộ phim cũng là lời tri ân tới những người con đã dâng hiến tuổi thanh xuân của mình cho đất nước, là bản anh hùng ca đậm âm hưởng tình yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc và khát vọng hòa bình.
Các phim ghi dấu ấn không chỉ bởi kịch bản tốt, được đầu tư nghiêm túc mà còn bởi diễn xuất chân thật của dàn diễn viên trẻ tài năng. Dù họ chưa từng trải qua chiến tranh nhưng vẫn nỗ lực hết mình để tỏa sáng trong những vai diễn chiến sĩ cách mạng. Trong buổi ra mắt phim “Mưa đỏ”, tiếng đàn guitar mộc mạc và giọng hát cảm xúc của nhạc sĩ, diễn viên Nguyễn Hùng khi thể hiện ca khúc “Còn gì đẹp hơn” đã chạm đến sâu thẳm trái tim nhiều người. Đặc biệt, phần điệp khúc “Hết kháng chiến nếu con còn chưa về, thì mẹ ơi vui lên, mẹ có đứa con anh hùng, đem thanh xuân gieo tự do cho đất nước. Với con thế thôi còn gì đẹp hơn” khiến nhiều người rơi nước mắt.
Thiếu tướng Nguyễn Xuân Thủy, Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam) đánh giá cao tâm huyết, tài năng, trách nhiệm của các nghệ sĩ, đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất, những người đã dành nhiều thời gian, công sức để tái hiện câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ điện ảnh. Thiếu tướng Nguyễn Xuân Thủy cho rằng bộ phim sẽ không chỉ là dấu mốc trong dòng phim chiến tranh cách mạng mà còn khơi dậy mạnh mẽ niềm tự hào dân tộc, lý tưởng sống, tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến cho thế hệ hôm nay trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng. Ông cũng mong muốn, các cơ quan, đơn vị tiếp tục quan tâm, đầu tư hơn nữa cho các dự án điện ảnh chính luận, coi đây là nhiệm vụ chính trị và trách nhiệm văn hóa, góp phần bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay.
Hóa thân vào nhân vật, chứng kiến những mất mát, hy sinh của các chiến sĩ, tôi càng muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử. Thông qua nhân vật Hải, tôi muốn truyền tải thông điệp về tình yêu đất nước và sự tri ân thế hệ đi trước.
Diễn viên Nguyễn Hùng (phim Mưa đỏ)
Khi đóng “Mưa đỏ”, tôi cảm nhận rõ tình đồng chí, đồng đội, tình yêu Tổ quốc và tinh thần sẵn sàng hy sinh của các chiến sĩ cách mạng. Đó là niềm tự hào và trách nhiệm khi mang lên màn ảnh giá trị thiêng liêng của cha anh.
Diễn viên Phương Nam (phim Mưa đỏ)