Nghệ sĩ Ưu tú Trần Đức Sìn: Bền bỉ giữ lửa đam mê sân khấu

Nghệ sĩ Ưu tú Trần Đức Sìn.

NSƯT Trần Đức Sìn đã ghi dấu ấn bằng hàng chục tác phẩm giàu giá trị nhân văn và nghệ thuật, góp phần bồi đắp niềm tin, lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng, làm giàu đời sống văn hóa nghệ thuật của Đồng Nai.

“Duyên” với sân khấu kịch

Ít ai biết trước khi trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của sân khấu Đồng Nai, NSƯT Trần Đức Sìn đã trưởng thành từ cái nôi của nghệ thuật chèo miền Bắc. Từ những thập niên 70, 80 của thế kỷ trước, ông theo học chuyên ngành sân khấu, từng công tác tại Đoàn chèo Hải Phòng. Những năm tháng rèn luyện trong môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp đã giúp ông tích lũy được vốn nghề, hình thành tư duy sáng tác giàu tính nhân văn, hướng về đời sống.

Năm 1997, đánh dấu bước ngoặt trong hành trình nghệ thuật của NSƯT Trần Đức Sìn khi ông quyết định rời quê hương vào Đồng Nai công tác. Tại Trung tâm Văn hóa tỉnh (nay là Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố) Đồng Nai, người nghệ sĩ trưởng thành từ nghệ thuật chèo đã mạnh dạn chuyển sang kịch nói để phù hợp với yêu cầu tuyên truyền và đời sống sân khấu của địa phương.

Từ cương vị Đội trưởng Đội tuyên truyền lưu động đến Phó Giám đốc trung tâm, ông luôn gắn bó với các chuyến lưu diễn cơ sở, đưa lời ca, tiếng hát và những vở kịch tuyên truyền phục vụ nhân dân ở vùng sâu, vùng xa, công nhân các khu công nghiệp. Các tác phẩm của ông trải dài trên nhiều đề tài, từ những vấn đề thời sự nóng bỏng đến những góc khuất tâm lý sâu kín của con người trong thời đại mới.

Cũng bởi nhiều năm trực tiếp làm công tác văn hóa cơ sở, NSƯT Trần Đức Sìn luôn đau đáu với việc làm sao để đưa sân khấu, nhất là kịch nói đến thật gần với cộng đồng. Ông chia sẻ chân tình rằng: Đưa sân khấu về với nhân dân là con đường ngắn nhất, thiết thực nhất để đưa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống một cách gần gũi và tự nhiên. Hàng chục tác phẩm kịch của ông được dàn dựng, công diễn, tham gia các liên hoan, hội diễn toàn quốc. Năm 2006, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT, ghi nhận những đóng góp bền bỉ đối với nghệ thuật.

Sân khấu kể chuyện đời, chuyện người

Những chuyến đi cơ sở, những lần tiếp xúc với người dân và thực tiễn cuộc sống đã giúp NSƯT Trần Đức Sìn hiểu rõ đời sống, tích lũy cho mình nguồn chất liệu sáng tác phong phú. Trong hành trình sáng tạo nghệ thuật, ông luôn chọn đưa những vấn đề thời sự, câu chuyện đời, chuyện người, chuyện nghề lên sân khấu bằng ngôn ngữ kịch ngắn gọn nhưng giàu sức lay động. Chính sự chân thực trong cách nhìn và tính nhân văn trong thông điệp đã giúp các tác phẩm của ông chạm đến người xem, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, bồi đắp bản sắc văn hóa Đồng Nai.

Nhiều tác phẩm của NSƯT Trần Đức Sìn liên tục được vinh danh tại các giải thưởng văn học nghệ thuật (VHNT) của thành phố, khu vực và toàn quốc. Tiêu biểu như tác phẩm Không phải chuyện đùa đoạt giải C Giải thưởng VHNT Trịnh Hoài Đức lần thứ V (giai đoạn 2015-2020). Đây cũng là tác phẩm đoạt giải vàng toàn đoàn Liên hoan Sân khấu hài kịch không chuyên toàn quốc năm 2016. Tác phẩm hài kịch phản ánh phong trào xây dựng nông thôn mới ở Đồng Nai, đề cao trách nhiệm, sự hy sinh của những người nông dân biết vì lợi ích chung và gửi gắm kỳ vọng về đội ngũ cán bộ, đảng viên liêm chính, gương mẫu.

Những năm gần đây, NSƯT Trần Đức Sìn ghi dấu ấn với nhiều tác phẩm như: Vô cảm hay nước mắt chảy xuôi (giải A, Giải thưởng VHNT Đồng Nai năm 2021); Lời nguyền bên sông (giải B, Giải thưởng VHNT Đồng Nai năm 2023); Trở về đất mẹ (giải B, Giải thưởng VHNT Đồng Nai năm 2024); Ngôi nhà tổ hay Ước vọng ngàn đời (giải khuyến khích, Giải thưởng VHNT Đồng Nai năm 2025).

Đặc biệt, tác phẩm sân khấu Tình muộn của NSƯT Trần Đức Sìn là một trong 55 tác phẩm VHNT tiêu biểu, xuất sắc của Đồng Nai sau ngày đất nước thống nhất được chọn để tôn vinh năm 2025.

Nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn kịch ngắn Gửi trọn niềm tin, kịch bản và đạo diễn Nghệ sĩ Ưu tú Trần Đức Sìn.

Không dừng lại ở các tác phẩm dự thi đã được dàn dựng, công diễn, NSƯT Trần Đức Sìn còn có hàng loạt kịch bản phục vụ nhiệm vụ chính trị của thành phố và nhiệm vụ tuyên truyền ở cơ sở như: Gửi trọn niềm tin, Chống dịch từ trong nhà, Cám dỗ, Cô trưởng thôn, Kẻ thù giấu mặt, hay gần đây là Gộp để mạnh… Nhiều tác phẩm của ông được lựa chọn, in trong tập kịch ngắn Những đóa hoa rừng do Nghệ sĩ Nhân dân Giang Mạnh Hà chủ biên, Nhà xuất bản Đồng Nai ấn hành năm 2021.

Cùng với sáng tác, NSƯT Trần Đức Sìn còn dành nhiều thời gian hướng dẫn, tập huấn kỹ năng viết và dàn dựng kịch bản, phương pháp tuyên truyền cổ động cho lực lượng văn nghệ sĩ trẻ, đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở. Ông tích cực chia sẻ kinh nghiệm, kết nối người làm công tác văn hóa tại các địa phương, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật quần chúng. Sự dẫn dắt tận tình của ông đã khơi dậy niềm đam mê diễn kịch trong nhân dân, nhất là những người trẻ.

Nhìn những nghệ sĩ, diễn viên chuyên và không chuyên của Đồng Nai say sưa, thăng hoa trên sân khấu, NSƯT Trần Đức Sìn không giấu nổi niềm tự hào và xúc động. Với ông, mỗi tác phẩm vừa là một sáng tác nghệ thuật vừa là cách để ông kể câu chuyện về vùng đất, con người Đồng Nai, lan tỏa những giá trị nhân văn và khơi dậy niềm tin vào những điều tốt đẹp, góp phần xây dựng con người Đồng Nai phát triển toàn diện.

Cẩm Thành