Ngành sản xuất bước vào năm mới với 'vị thế tích cực'

Đà tăng trưởng kéo dài 8 tháng

S&P Global vừa công bố báo cáo Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 12/2025, ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi chỉ số đạt 53 điểm. Dù giảm nhẹ so với mức 53,8 điểm của tháng 11, PMI vẫn duy trì vững vàng trên ngưỡng 50 điểm, cho thấy sự mở rộng của hoạt động sản xuất.

Theo S&P Global, đây là tháng thứ 8 liên tiếp ngành sản xuất Việt Nam duy trì đà tăng trưởng, phản ánh sự cải thiện bền bỉ của các điều kiện kinh doanh trong nửa cuối năm qua. Điểm sáng nổi bật nhất là sản lượng tiếp tục tăng nhờ sự kết hợp giữa điều kiện thời tiết thuận lợi và nhu cầu thị trường được cải thiện.

Sản lượng tăng trong tháng 12 đánh dấu chuỗi tăng trưởng kéo dài nhất kể từ đầu năm, dù tốc độ tăng đã chậm lại so với hai tháng trước và là mức thấp nhất trong vòng ba tháng. Diễn biến này cho thấy đà phục hồi vẫn được duy trì, song bắt đầu xuất hiện những yếu tố kìm hãm nhất định từ môi trường bên ngoài.

PMI duy trì đà tăng trưởng trong 8 tháng liên tiếp. Ảnh: TL

Cùng với sản lượng, số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng tháng thứ 4 liên tiếp. Nhu cầu từ thị trường nội địa đóng vai trò chủ đạo trong việc thúc đẩy đơn hàng, phản ánh sự phục hồi dần của tiêu dùng và hoạt động đầu tư trong nước. Tuy nhiên, tốc độ tăng của đơn hàng mới đã chậm lại so với tháng 11, phần nào do đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm trở lại sau 3 tháng tăng liên tiếp, cho thấy những thách thức từ thị trường quốc tế vẫn hiện hữu, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu phục hồi không đồng đều và nhu cầu từ một số thị trường chủ lực còn dè dặt.

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất, các doanh nghiệp tiếp tục mở rộng lực lượng lao động. Việc làm trong ngành sản xuất tăng tháng thứ 3 liên tiếp, với tốc độ tăng ổn định và không thay đổi so với tháng trước. Việc bổ sung nhân sự, cùng với điều kiện thời tiết thuận lợi, đã giúp các doanh nghiệp xử lý hiệu quả lượng công việc tồn đọng, ghi nhận lần giảm đầu tiên của chỉ số này sau 3 tháng tăng.

Chi phí đầu vào tăng mạnh

Bên cạnh những điểm sáng, báo cáo PMI tháng 12 cũng chỉ ra những “mảng tối” của bức tranh sản xuất, chủ yếu đến từ áp lực chi phí và những gián đoạn kéo dài trong chuỗi cung ứng.

Theo S&P Global, tác động từ các đợt bão lũ nghiêm trọng trong những tháng trước vẫn để lại hệ quả rõ nét, khiến nguồn cung nguyên vật liệu rơi vào tình trạng khan hiếm. Nhiều lô hàng nguyên liệu bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, trong khi các nhà cung cấp gặp khó khăn do hạ tầng logistics bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Hệ quả là thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục bị kéo dài đáng kể trong tháng 12, chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục được ghi nhận trong tháng 11, mức cao nhất của vòng ba năm rưỡi. Sự chậm trễ này gây áp lực không nhỏ lên kế hoạch sản xuất và tồn kho của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, chi phí đầu vào đã tăng vọt với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 6/2022. Ngoài yếu tố khan hiếm nguyên vật liệu, biến động bất lợi của tỷ giá cũng góp phần đẩy chi phí nhập khẩu tăng cao. Trước áp lực chi phí, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá bán.

Giá đầu ra trong tháng 12 tiếp tục tăng mạnh, với tốc độ chỉ giảm nhẹ so với tháng 11 và cao hơn đáng kể so với mức trung bình của cả năm 2025. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang dần chuyển một phần gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng, trong bối cảnh nhu cầu thị trường vẫn đủ sức hấp thụ.

Dù chi phí tăng mạnh, các nhà sản xuất không cắt giảm hoạt động mua sắm. Ngược lại, hoạt động mua hàng tăng với tốc độ nhanh nhất trong 16 tháng, phản ánh kỳ vọng sản lượng sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới. Nhờ đó, tồn kho hàng hóa đầu vào tăng tháng thứ ba liên tiếp.

Trái ngược với tồn kho đầu vào, tồn kho thành phẩm lại giảm mạnh khi các sản phẩm hoàn thiện được nhanh chóng giao tới khách hàng. Điều này cho thấy dòng chảy hàng hóa đang được duy trì khá thông suốt ở khâu đầu ra, phần nào bù đắp cho những khó khăn ở đầu vào.

Niềm tin kinh doanh lên cao

Bất chấp những thách thức từ chi phí và chuỗi cung ứng, tâm lý kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất tiếp tục được cải thiện rõ rệt. Niềm tin kinh doanh trong tháng 12 tăng tháng thứ 3 liên tiếp và đạt mức cao nhất kể từ tháng 3/2024.

Theo kết quả khảo sát của S&P Global, gần một nửa số doanh nghiệp được hỏi dự báo sản lượng sẽ tăng trong năm 2026. Kỳ vọng này được củng cố bởi niềm tin vào sự cải thiện của nhu cầu khách hàng, kế hoạch ra mắt các dòng sản phẩm mới và các khoản đầu tư nhằm nâng cao năng lực sản xuất.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định ngành sản xuất Việt Nam đã khép lại một năm đầy biến động bằng những tín hiệu tích cực. Sản lượng và đơn hàng mới tiếp tục tăng, trong khi niềm tin kinh doanh đạt mức cao nhất trong 21 tháng. Điều kiện thời tiết thuận lợi hơn trong tháng 12 đã giúp các doanh nghiệp tăng sản lượng và giải quyết các dự án tồn đọng.

Tuy nhiên, theo ông Harker, tác động kéo dài của bão lũ vẫn thể hiện rõ ở khâu cung ứng, khi thời gian giao hàng tiếp tục bị kéo dài và chi phí đầu vào tăng với tốc độ nhanh nhất trong vòng ba năm rưỡi. Ông kỳ vọng những gián đoạn này có thể dần giảm bớt trong các tháng tới, khi việc tiếp cận nguyên vật liệu thô trở nên thuận lợi hơn.

Nhìn về triển vọng chung, S&P Global Market Intelligence đánh giá ngành sản xuất Việt Nam bước vào năm 2026 với vị thế tích cực. Các nhà sản xuất được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút đơn hàng mới và mở rộng năng lực sản xuất. Trên cơ sở đó, tổ chức này dự báo sản lượng công nghiệp của Việt Nam có thể tăng khoảng 6,7% trong năm 2026.

Với nền tảng là đà phục hồi bền bỉ của nửa cuối năm 2025, cùng sự cải thiện về niềm tin kinh doanh, ngành sản xuất Việt Nam đang đứng trước cơ hội tăng tốc trong năm mới. Tuy nhiên, để biến kỳ vọng thành hiện thực, bài toán kiểm soát chi phí, ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường xuất khẩu vẫn sẽ là những thách thức không nhỏ cần được giải quyết đồng bộ.

Tiểu Phong