Nét đẹp kiến trúc chùa Khmer

Tổng thể kiến trúc chùa Tà Pạ nhìn từ trên cao.

Đóa sen thanh tịnh giữa non cao

Con đường uốn lượn đưa du khách lên đỉnh đồi Tà Pạ, xã Tri Tôn, mở ra một không gian khoáng đạt. Giữa nền xanh thẳm của rừng cây, chùa Tà Pạ hiện lên như một đóa sen nở giữa non cao, vừa gần gũi vừa huyền ảo.

Chùa được xây dựng từ năm 1999, ban đầu chỉ là ngôi chùa nhỏ bằng cây, lợp tranh. Qua nhiều lần trùng tu, đến cuối năm 2019, chùa khoác lên diện mạo khang trang, trở thành điểm dừng chân quen thuộc của phật tử và du khách thập phương.

Khuôn viên chánh điện chùa Tạ Pạ, xã Tri Tôn.

Hòa thượng Chau Sưng, Trụ trì chùa, chia sẻ rằng địa hình dốc hình nón khiến việc san lấp, xây dựng gặp vô vàn khó khăn. Thế nhưng, chính thử thách ấy lại mở ra hướng đi riêng cho kiến trúc của chùa, đó là tận dụng độ cao tự nhiên để tạo nên một tổng thể hài hòa giữa công trình và cảnh quan.

Chánh điện mới rộng khoảng 1.350m², được dựng trên 120 cột bê tông cốt thép cao từ 5 - 18m, vững chãi giữa địa hình hiểm trở. Gần 8 năm thi công, hơn 9 tỷ đồng do phật tử gần xa đóng góp, cùng hàng ngàn ngày công của chư tăng đã làm nên công trình uy nghi, bề thế.

Từ năm 2020, chùa xây thêm cầu thang bộ dài 70m, rộng 15m. Nhìn từ xa, cầu thang và ngôi chùa như lơ lửng giữa mây xanh, trở thành điểm nhấn độc đáo giữa bức tranh thiên nhiên. Đứng trong chánh điện phóng tầm mắt ra bốn phía núi rừng chập chùng, du khách dễ dàng cảm nhận sự an nhiên lan tỏa.

Nhìn từ xa, chùa Tà Pạ như "đóa sen" thanh tịnh giữa non cao. Ảnh: QUỐC ĐẠT

Mái ngói uốn cong mềm mại, phù điêu Phật tích đắp nổi tinh xảo, sắc màu rực rỡ mà trang nghiêm - tất cả hòa quyện tạo nên một không gian vừa linh thiêng vừa gần gũi. “Đây là lần đầu tôi đến chùa Tà Pạ. Kiến trúc rất đặc biệt, vừa huyền bí vừa thanh tịnh, khiến lòng người như lắng lại”, anh Trương Thanh Trí, du khách đến từ TP. Cần Thơ chia sẻ.

Nơi kiến trúc hòa cùng niềm tin

Rời Tri Tôn, xuôi về miền đồng bằng Gò Quao hay ra biển Hà Tiên, du khách tiếp tục bắt gặp những ngôi chùa Khmer mang vẻ đẹp riêng.

Chánh điện chùa Sóc Ven Mới mang đậm nét kiến trúc Phật giáo Nam tông Khmer.

Tại chùa Sóc Ven Mới (Gò Quao), chánh điện mái ba lớp nổi bật với hình tượng Rắn thần Naga năm đầu chạy dọc theo mái, Chim thần Garuda, Nữ thần Kaynor đắp nổi sinh động. Mỗi họa tiết, mỗi gam màu không chỉ để trang trí, mà còn gửi gắm ước vọng về sự che chở, bình an cho phật tử và cộng đồng.

Trên các vách tường, những bức bích họa kể lại trọn vẹn cuộc đời Đức Phật - từ khi đản sinh đến lúc nhập Niết bàn - như những trang kinh bằng hình ảnh, nhẹ nhàng dẫn dắt con người hướng thiện.

Nằm yên bình giữa vùng quê An Châu, chùa Serey Meang Kol Sa Kor (chùa Vĩnh Thành) gây ấn tượng với du khách bởi quần thể tượng Phật tích quy mô lớn, hiếm thấy trong hệ thống chùa Khmer ở An Giang.

Tiêu biểu nhất là tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 27m, uy nghi giữa không gian rộng mở, gương mặt hiền từ hướng về cánh đồng bát ngát. Bên cạnh đó là tượng Phật nằm dài 25m, dáng an nhiên tự tại, gợi cảm giác thanh thản, giải thoát.

Tượng Phật đứng cao 10m vươn mình giữa trời cao, như biểu trưng cho trí tuệ và sự giác ngộ luôn hiện hữu trong đời sống con người. Đặc biệt, nhà chùa đang tiếp tục xây dựng tượng Phật nhập Niết bàn dài 108m - công trình không chỉ mang giá trị tôn giáo, mà còn là điểm nhấn kiến trúc - du lịch đặc sắc của vùng.

Tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 27m, uy nghi giữa không gian rộng mở, gương mặt hiền từ hướng về cánh đồng bát ngát.

Tượng Phật nằm có chiều dài 25m tại chùa Serey Meang Kol Sa Kor (chùa Vĩnh Thành).

Lần đầu đến chùa Vĩnh Thành, chị Nguyễn Thị Lan, du khách đến từ TP. Cần Thơ, không giấu được sự ngỡ ngàng: “Tôi từng đi nhiều chùa nhưng hiếm nơi nào có quần thể tượng Phật lớn và đẹp như ở đây. Đứng trước những tượng Phật khổng lồ giữa không gian yên tĩnh, tự nhiên thấy lòng mình lắng lại, rất dễ chịu”.

Giữa nhịp sống hiện đại, 142 ngôi chùa Khmer ở An Giang vẫn lặng lẽ giữ gìn vẻ đẹp truyền thống, như những cột mốc văn hóa bền bỉ giữa dòng chảy thời gian. Mỗi mái chùa cong vút, mỗi phù điêu rực rỡ không chỉ làm đẹp cảnh quan, mà còn lưu giữ ký ức, bản sắc của một vùng đất đa văn hóa.

DANH THÀNH