Nét đẹp bản làng vùng biên

Giữ nghề, giữ bản sắc

Về thôn Vịn, tiếng thoi đưa bên khung dệt vẫn là âm thanh quen thuộc. Những người phụ nữ Thái cần mẫn se sợi, dệt vải, làm nên những chiếc váy, chiếc khăn mang hoa văn truyền thống.

Bà Lương Thị Tình cho biết nghề dệt của gia đình được truyền qua nhiều thế hệ. Với bà, giữ được nghề cũng là giữ một phần văn hóa của dân tộc mình. Vì thế, bà luôn nhắc con cháu học nghề, tiếp nối những gì cha ông để lại.

Phụ nữ xã Bát Mọt gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống

Không chỉ nghề dệt, khua luống, cồng chiêng, nhảy sạp, múa hát vẫn được duy trì trong những dịp sinh hoạt cộng đồng. Chị Lang Thị Bình cho rằng người dân trong bản vốn hiếu khách, khách đến vui, bà con cũng vui. Chính sự chân tình ấy giúp những sinh hoạt văn hóa ở Vịn vẫn giữ được vẻ tự nhiên, gần gũi.

Từ rừng mở thêm sinh kế

Với người dân Bát Mọt, rừng gắn bó mật thiết với cuộc sống và sinh kế. Nhiều gia đình phát triển kinh tế rừng, từng bước nâng cao thu nhập.

Anh Lang Văn Phương, sống ở thôn Vịn có hơn 5ha trồng cây keo. Theo anh, cây rừng đem lại nguồn thu đáng kể, giúp cuộc sống gia đình ngày càng ổn định.

Từ rừng, măng cũng theo mùa về bản. Măng được hái, sơ chế, phơi khô để dùng dần hoặc trở thành sản vật giới thiệu với khách phương xa. Trong bữa cơm của người Thái, măng được chế biến cùng những gia vị quen thuộc, mang vị đậm đà của núi rừng.

Theo ông Lê Văn Công, Phó Chủ tịch UBND xã Bát Mọt, đời sống người dân đang từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm. Cùng với kinh tế rừng, địa phương đang mở thêm những hướng phát triển mới, tạo cơ hội để người dân ổn định cuộc sống.

Măng rừng được người dân Bát Mọt sơ chế, phơi khô, trở thành sản vật đậm hương vị núi rừng.

Mở hướng làm du lịch cộng đồng

Giữa không gian núi rừng, những nếp nhà sàn ở thôn Vịn là hướng phát triển du lịch cộng đồng, gắn khai thác cảnh quan với bảo tồn văn hóa.

Gia đình ông Lang Hùng Tuyên đã có khoảng 3 năm kinh doanh homestay. Những đoàn khách tìm đến giúp gia đình có thêm nguồn thu từ lưu trú, ẩm thực và sản phẩm thổ cẩm.

Ông Lang Văn Sơn, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Vịn chia sẻ: Đến nay, 30 hộ trong thôn đã đăng ký tham gia phát triển du lịch cộng đồng. Homestay, dệt thổ cẩm, rượu men lá, nuôi ong cùng các hoạt động văn hóa truyền thống được định hướng trở thành những sản phẩm đặc trưng.

Nhưng điều quan trọng là phải giữ được bản sắc trong quá trình làm du lịch. Vì vậy, thôn vận động người dân cùng tham gia, tiếp tục gìn giữ nghề dệt, đan lát, lễ hội và những sinh hoạt văn hóa vốn có.

Ở Vịn, du lịch được bắt đầu từ chính đời sống của bản làng. Nhà sàn vẫn là nhà của người dân, món ăn vẫn được nấu theo cách truyền thống, khung dệt vẫn hiện diện trong các gia đình. Những điều bình dị ấy trở thành nét hấp dẫn riêng với du khách.

Những nếp nhà sàn giữa màu xanh núi rừng tạo nên không gian văn hóa đặc trưng của thôn Vịn, nơi đang phát triển du lịch cộng đồng.

Những hướng sinh kế mới đang mở ra, người dân có thêm cơ hội cải thiện đời sống, trong khi những giá trị văn hóa vẫn được gìn giữ trong từng bản làng. Giữa núi rừng, sự bình yên, mộc mạc của bản làng hòa cùng sức sống mới, tạo nên vẻ đẹp của mảnh đất biên cương.