Nền kinh tế lớn nhất ASEAN đối mặt rủi ro tài chính lan rộng

Quang cảnh cảng hàng hóa ở Jakarta (Indonesia). (Ảnh: Getty Images/TTXVN)

Các đợt lũ lụt nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên đảo Sumatra không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản, mà còn đang đặt hệ thống tài chính Indonesia trước nguy cơ tổn thương quy mô lớn, khi gần 400.000 tỷ rupiah (khoảng 24 tỷ USD) dư nợ tín dụng và tài trợ có thể bị ảnh hưởng.

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, cảnh báo trên được Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia (OJK) đưa ra trong bối cảnh rủi ro thiên tai ngày càng có xu hướng chuyển hóa thành rủi ro tài chính mang tính hệ thống.

Phát biểu tại lễ khai trương phiên giao dịch đầu tiên của Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia (IDX) năm 2026, Chủ tịch OJK Mahendra Siregar cho biết hơn 105.000 khách hàng vay tại các tỉnh Aceh, Bắc Sumatra và Tây Sumatra đã chịu tác động trực tiếp từ lũ lụt và những hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm.

Theo ông, mức độ ảnh hưởng không chỉ giới hạn trong các khoản vay riêng lẻ, mà tiềm ẩn hiệu ứng lan tỏa dây chuyền sang toàn bộ khu vực tài chính. Ông Mahendra Siregar nhấn mạnh: “Tổng dư nợ và tài trợ có nguy cơ bị tác động ước tính lên tới gần 400.000 tỷ rupiah.”

OJK cảnh báo rằng phạm vi rủi ro vượt ra ngoài hệ thống ngân hàng, bao trùm cả các công ty bảo lãnh tín dụng, công ty tài chính, tổ chức cho vay tiêu dùng và khu vực bảo hiểm. Điều này làm gia tăng nguy cơ tích tụ nợ xấu, suy giảm chất lượng tài sản và tạo áp lực lên khả năng thanh khoản nếu thiên tai kéo dài hoặc tái diễn.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thiên tai trở nên khó lường hơn, các cú sốc tự nhiên như lũ lụt có thể nhanh chóng biến thành cú sốc tài chính, đặc biệt tại những khu vực có mật độ tín dụng cao và tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ, hộ gia đình vay vốn lớn.

Trước nguy cơ này, OJK đã kích hoạt gói nới lỏng chính sách quy mô lớn, có hiệu lực từ ngày 10/12/2025, chỉ khoảng hai tuần sau khi chính quyền địa phương công bố tình trạng khẩn cấp thiên tai.

Trọng tâm của gói hỗ trợ là chương trình tái cơ cấu tín dụng kéo dài 3 năm, áp dụng đến ngày 9/12/2028. Theo đó, các khoản vay được cơ cấu lại vẫn được xếp vào nhóm nợ đủ tiêu chuẩn, bất kể việc tái cơ cấu diễn ra trước hay sau thời điểm người vay chịu ảnh hưởng bởi lũ lụt.

Chính sách này áp dụng cho toàn bộ phân khúc khách hàng, từ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) đến các tập đoàn lớn, nhằm ngăn chặn làn sóng nợ xấu tăng đột biến, duy trì dòng tín dụng và tránh “đóng băng” hoạt động tài chính tại những khu vực bị thiên tai.

OJK cũng cho phép các ngân hàng cấp tín dụng mới cho khách hàng bị ảnh hưởng mà không bắt buộc đánh giá tổng dư nợ hiện hữu của người vay tại các tổ chức tín dụng khác. Trong một số trường hợp, tình trạng phân loại nợ hiện tại có thể không được xem là tiêu chí loại trừ đối với khoản vay mới.

Biện pháp này nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp và hộ gia đình rơi vào vòng xoáy thiếu vốn – ngừng sản xuất – mất khả năng trả nợ, vốn có thể nhanh chóng khuếch đại thành rủi ro hệ thống.

Song song với lĩnh vực ngân hàng, OJK cũng kêu gọi các công ty bảo hiểm đẩy nhanh giải quyết bồi thường, đơn giản hóa thủ tục và chủ động hỗ trợ khách hàng, nhằm giảm áp lực tài chính chồng chéo lên người dân và doanh nghiệp tại vùng thiên tai.

Theo Chủ tịch OJK Mahendra Siregar, khung hỗ trợ 3 năm được thiết kế dựa trên bài học kinh nghiệm từ đại dịch COVID-19, khi các tiêu chí kích hoạt cơ chế khẩn cấp trước đây còn cứng nhắc, khiến phản ứng chính sách chậm trễ.

Ông Mahendra Siregar nhấn mạnh: “Lần này, chúng tôi muốn quy trình phản ứng nhanh hơn, tính toán chính xác hơn nhưng vẫn bảo đảm thận trọng và trách nhiệm”./.

(TTXVN/Vietnam+)